Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Veda-vidhana & Vamsha, Shloka 13

Chapter 276 — राजवंशवर्णनम्

Description of Royal Lineages

चित्ररथात्सत्यरथो लोमपदश् च तत्सुतः लोमपादाच्चतुरङ्गः पृथुलाक्षश् च तत्सुतः

citrarathātsatyaratho lomapadaś ca tatsutaḥ lomapādāccaturaṅgaḥ pṛthulākṣaś ca tatsutaḥ

چتر رتھ سے ستیہ رتھ پیدا ہوا، اور اُس کا بیٹا لومپاد تھا۔ لومپاد سے چتورنگ، اور اُس کا بیٹا پرتھولاکش ہوا۔

चित्ररथात्from Citraratha
चित्ररथात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootचित्ररथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
सत्यरथःSatyaratha (name)
सत्यरथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्यरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (सत्य + रथ)
लोमपदःLomapada (name)
लोमपदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोमपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (लोमन्/लोम + पद)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्-सुतःhis son
तत्-सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: तत् (तस्य) + सुत
लोमपादात्from Lomapāda
लोमपादात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootलोमपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
चतुरङ्गःCaturaṅga (name)
चतुरङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचतुरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (चतुर् + अङ्ग)
पृथुलाक्षःPṛthulākṣa (name)
पृथुलाक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपृथुलाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय: पृथु (विशेषण) + लाक्ष/अक्ष (अक्षि)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्-सुतःhis son
तत्-सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष

Lord Agni (narrating to Sage Vasiṣṭha, in the Agni Purana’s standard frame)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Avatara-Katha","secondary_vidya":"Dharmashastra","practical_application":"Reference chain for identifying Lomapāda and related Aṅga rulers in Purāṇic/Itihāsa narratives; supports chronological anchoring in traditional storytelling.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Aṅga-vaṁśa: Citraratha–Satyaratha–Lomapāda–Caturaṅga–Pṛthulākṣa","lookup_keywords":["Citraratha","Satyaratha","Lomapāda","Caturaṅga","Pṛthulākṣa"],"quick_summary":"Extends the Aṅga genealogy by naming successive kings. Functions as a compact index for cross-text identification of rulers."}

Concept: Rājadharma continuity implied through orderly succession and remembrance of predecessors.

Application: Helps traditional commentators align ethical exempla and royal duties with specific dynastic nodes.

Khanda Section: Vamshanucarita (Genealogies of royal lineages)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Type: Kingdom

Visual Art Cues: {"scene_description":"A genealogical tree motif with five royal figures in sequence, each labeled, shown as ancestral portraits in a palace hall.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural, stylized ancestral portraits in medallions connected by vine-like genealogy, palace pillars, traditional costume, bold outlines","tanjore_prompt":"Tanjore style, five framed royal busts with gold leaf borders, central throne motif, inscriptions on scroll bands","mysore_prompt":"Mysore style, neat diagrammatic genealogy scroll with miniature portraits, soft shading, didactic layout","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, album-page genealogy with cartouches, fine calligraphy labels, delicate portraiture of kings"}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"instructional","suggested_raga":"Raga Kalyani","pace":"medium","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: चित्ररथात् + सत्यरथः → चित्ररथात्सत्यरथः; लोमपदः + च → लोमपदश् च; तत् + सुतः → तत्सुतः; लोमपादात् + चतुरङ्गः → लोमपादाच्चतुरङ्गः; पृथुलाक्षः + च → पृथुलाक्षश् च

Related Themes: Agni Purana: adjacent verses continuing Aṅga vaṁśa and later transition to Puru lineage

C
Citraratha
S
Satyaratha
L
Lomapada
C
Caturaṅga
P
Pṛthulākṣa

FAQs

This verse imparts dynastic knowledge (vamśa-jñāna): a precise succession of kings, preserving lineage continuity used in Purāṇic historiography.

By cataloging royal genealogies alongside rituals, polity, medicine, and arts, the Agni Purana functions as an encyclopedia—this verse is part of its historical-dynastic documentation layer.

Remembering and reciting righteous lineages is traditionally treated as purifying (smṛti-śuddhi) and supportive of dharma, reinforcing ideals of legitimate succession and ancestral continuity.