Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Mantra-shastra, Shloka 3

Mantras for Worship Beginning with the Five-Syllabled

Mantra) — Concluding Colophon (Chapter 304 end

जयं जयन्त्यां तद्वच्च जयन्तं हस्तिनापुरे वाराहं वर्धमाने च काश्मीरे चक्रपाणिनम्

jayaṃ jayantyāṃ tadvacca jayantaṃ hastināpure vārāhaṃ vardhamāne ca kāśmīre cakrapāṇinam

جَیَنتی میں جَیَ کا سمرن کرے، اور ہستناپور میں جَیَنت کا۔ وردھمان میں وراہ کا، اور کشمیر میں چکرپانی کا سمرن کرے۔

जयम्Jaya (name/title)
जयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जयन्त्याम्at Jayantī
जयन्त्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय/तद्वत्-शब्द)
Formअव्यय; उपमानार्थक क्रियाविशेषण (adverb: 'likewise')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
जयन्तम्Jayanta (name/title)
जयन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजयन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
हस्तिनापुरेat Hastināpura
हस्तिनापुरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहस्तिनापुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
वाराहम्Vārāha (Boar-incarnation)
वाराहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाराह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वर्धमानेat Vardhamāna
वर्धमाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्धमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
काश्मीरेin Kashmir
काश्मीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाश्मीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
चक्र-पाणिनम्Cakrapāṇi (discus-in-hand)
चक्र-पाणिनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः 'चक्रपाणिः' = one whose hand holds a discus

Lord Agni (in dialogue with Sage Vasiṣṭha, typical Agni Purana narration frame)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Stotra","secondary_vidya":"Cosmology","practical_application":"Practice tīrtha-linked nāma-smaraṇa: recall Viṣṇu as Jaya at Jayantī, Jayanta at Hastināpura, Varāha at Vardhamāna, and Cakrapāṇi in Kāśmīra—supporting pilgrimage devotion and place-based dhyāna.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Tīrtha/Deśa-wise Viṣṇu-forms: Jaya–Jayanta–Varāha–Cakrapāṇi","lookup_keywords":["Jayantī","Hastināpura","Varāha","Kāśmīra","Cakrapāṇi"],"quick_summary":"The verse assigns specific Viṣṇu epithets/forms to specific locales, guiding pilgrims to remember the appropriate form to deepen worship and merit."}

Concept: Nāma and rūpa are context-sensitive supports for concentration; sacred geography functions as a mnemonic map for devotion.

Application: Use the locale-specific epithet as the japa-name while visiting or meditating on that place; visualize the corresponding icon (Varāha, Cakrapāṇi, etc.).

Khanda Section: Tirtha-Mahatmya / Vishnu-Nama-Smarana (Sacred geography and merit of remembering Vishnu’s forms)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: vira

Type: Kingdom

Visual Art Cues: {"scene_description":"Four locales are evoked with their presiding Viṣṇu-forms: Jaya at Jayantī, Jayanta at Hastināpura, Varāha at Vardhamāna, and Cakrapāṇi in Kāśmīra—pilgrims remembering each form.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural: segmented landscape panels—Jayantī shrine with ‘Jaya’ Viṣṇu, Hastināpura with regal ‘Jayanta’, Vardhamāna with Varāha lifting earth, Kāśmīra with Cakrapāṇi holding discus—bold outlines, temple-lamp ambience.","tanjore_prompt":"Tanjore: gold-framed quartet of icons—Jaya and Jayanta as crowned Viṣṇu forms, Varāha with earth-lifting motif, Cakrapāṇi prominently displaying chakra—heavy gold work, jeweled ornaments, deep saturated colors.","mysore_prompt":"Mysore: clean iconographic emphasis—Varāha anatomy and attributes, Cakrapāṇi hand position with chakra, plus labeled place names; soft palette and precise linework for instructional clarity.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature: panoramic journey across north Indian terrains to Kāśmīra, with pilgrims and banners; deity-forms appear in shrines or visionary clouds; intricate architecture for Hastināpura, mountainous backdrop for Kāśmīra."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"devotional","suggested_raga":"Bilawal","pace":"medium","voice_tone":"devotional"}

Sandhi Resolution Notes: तद्वच्च = तद्वत् + च (त् + च → च्च).

Related Themes: Agni Purana 304.2 and surrounding verses continuing the tīrtha-wise nāma mapping; Agni Purana avatāra-related passages (Varāha) elsewhere in the text

V
Vishnu
J
Jaya
J
Jayanta
V
Varaha
C
Cakrapani
J
Jayanti
H
Hastinapura
V
Vardhamana
K
Kashmira

FAQs

It teaches a place-based practice of nāma-smaraṇa: remembering specific epithets/forms of Viṣṇu associated with particular sacred regions (kṣetra), functioning as a concise tirtha-oriented devotional rule.

By cataloging sacred geography together with deity-forms and names, it acts like a reference index linking places (Jayantī, Hastināpura, Vardhamāna, Kāśmīra) to Viṣṇu’s manifestations—one of the Agni Purana’s hallmark encyclopedic listings.

Remembering Viṣṇu through these kṣetra-linked names is presented as a meritorious, purifying act (puṇya) that strengthens bhakti and supports auspicious karma through sacred-place recollection even without elaborate ritual.