Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Agneya-vidya, Shloka 12

Chapter 37 — सर्वदेवपवित्रारोहणविधिः

Procedure for Installing the Pavitra for All Deities

विद्यासन्ततिसौभाग्यप्रदं सम्प्रददामि ते वासुदेवमयं सूत्रं धर्मकामार्थमोक्षदं

vidyāsantatisaubhāgyapradaṃ sampradadāmi te vāsudevamayaṃ sūtraṃ dharmakāmārthamokṣadaṃ

میں تمہیں واسودیو سے معمور یہ سُوتر/تعلیم عطا کرتا ہوں؛ یہ علم، اولاد اور سعادت بخشتا ہے اور دھرم، کام، ارتھ اور موکش فراہم کرتا ہے۔

विद्याknowledge
विद्या:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (feminine nom/acc sg; compound-member stem)
सन्ततिprogeny; continuity
सन्तति:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्तति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (feminine nom/acc sg; compound-member stem)
सौभाग्यgood fortune
सौभाग्य:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसौभाग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nom/acc sg; compound-member stem)
प्रदम्bestowing
प्रदम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्रद (प्रातिपदिक; प्र+दा धातोः कृत)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (neuter nom/acc sg)
सम्प्रददामिI bestow
सम्प्रददामि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; सम्+प्र+दा (present indicative, 1st sg)
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन (dative singular)
वासुदेवमयम्imbued with Vāsudeva
वासुदेवमयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवासुदेव + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (neuter acc sg; qualifies सूत्रम्)
सूत्रम्thread / sacred cord
सूत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (neuter accusative singular)
धर्मdharma; righteousness
धर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg; compound-member stem)
कामdesire; pleasure
काम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg; compound-member stem)
अर्थwealth; purpose
अर्थ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg; compound-member stem)
मोक्षliberation
मोक्ष:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (masc nom/acc sg; compound-member stem)
दम्giving; bestowing
दम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootद (प्रातिपदिक; दा धातोः कृत ‘द’/‘द’ = giving)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘-द’ = ‘giver of’ (neuter acc sg; qualifies सूत्रम्)

Lord Agni (narrating the teaching to sage Vashistha)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Philosophy","secondary_vidya":"Mantra","practical_application":"Vāsudeva-centered upadeśa framed as a sūtra/dhāraṇā that integrates puruṣārthas (dharma-artha-kāma-mokṣa) and is used for daily remembrance, teaching, and initiation.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"Definition","entry_title":"Vāsudeva-maya Sūtra granting Puruṣārthas","lookup_keywords":["vāsudeva","puruṣārtha","dharma-artha-kāma-mokṣa","upadeśa","sūtra"],"quick_summary":"Defines a Vāsudeva-pervaded aphoristic teaching as a bestower of learning, progeny, and fortune, culminating in the four puruṣārthas including mokṣa."}

Alamkara Type: Samasa (compact doctrinal compounding)

Concept: Vāsudeva as the integrating principle through which worldly aims (artha/kāma), ethical order (dharma), and liberation (mokṣa) are harmonized and fulfilled.

Application: Use Vāsudeva-centered remembrance (nāma/mantra, study, and conduct) to align life-goals; treat learning and household prosperity as supports for dharma leading toward mokṣa.

Khanda Section: Dharma–Moksha Sutra (Vasudeva-centered Upadesha / Purana-sutra)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Visual Art Cues: {"scene_description":"Transmission of a Vāsudeva-centered sūtra: a teacher initiates a student, with Vāsudeva’s presence symbolically pervading the scene; four puruṣārthas represented as emblems around the altar.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural, Vāsudeva with śaṅkha-cakra-gadā-padma in a luminous aureole; guru whispering sūtra to disciple; symbolic icons for dharma (scale/śāstra), artha (coins), kāma (flower), mokṣa (lotus rising).","tanjore_prompt":"Tanjore, gold-leaf haloed Vāsudeva enthroned; initiation scene in foreground; ornate arch and lamps; four puruṣārtha emblems in corners; rich reds and greens with embossed gold detailing.","mysore_prompt":"Mysore style, clean didactic composition: guru, disciple, palm-leaf manuscript labeled ‘Vāsudeva-sūtra’; subtle depiction of Vāsudeva above; balanced, calm palette emphasizing instruction.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, refined interior with carpet and low altar; teacher handing a written sūtra; a small framed image of Vāsudeva on the wall; marginalia showing dharma/artha/kāma/mokṣa symbols."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"contemplative","suggested_raga":"Kalyani","pace":"medium","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: विद्यासन्ततिसौभाग्यप्रदम् = विद्या + सन्तति + सौभाग्य + प्रदम्. धर्मकामार्थमोक्षदम् = धर्म + काम + अर्थ + मोक्ष + दम् (-द = ‘giver’).

Related Themes: Agni Purana 37 (pavitra-sūtra and dhāraṇā context); Agni Purana sections on puruṣārthas and dāna-dharma (general)

V
Vasudeva
P
Purusharthas (Dharma, Artha, Kama, Moksha)

FAQs

The verse introduces a concise doctrinal “sutra” centered on Vāsudeva, presented as a transmissible teaching (sampradāna) whose practical fruit includes vidyā (learning) and auspicious worldly welfare.

By explicitly linking a single doctrinal formula to all four puruṣārthas—dharma, artha, kāma, and mokṣa—it frames Agni Purana’s broad coverage (ethics, prosperity, desire-regulation, and liberation) under a unifying theological principle.

It presents Vāsudeva-oriented teaching as intrinsically merit-producing and liberating—supporting righteous living and culminating in mokṣa—while also promising auspicious karmic results such as prosperity and continuity of lineage.