Adhyaya 7

Verse 1

एकदा तु विना रामं कृष्णो वृन्दावनं ययौ विचचार वृतो गोपैर् वन्यपुष्पस्रगुज्ज्वलः

Minsan, nang wala si Rama (Balarama), nagtungo si Śrī Kṛṣṇa sa Vṛndāvana. Napalilibutan ng mga batang pastol, nagniningning sa mga kuwintas ng bulaklak sa gubat, siya’y malayang naglakad sa kakahuyan.

Verse 2

स जगामाथ कालिन्दीं लोलकल्लोलशालिनीम् तीरसंलग्नफेनौघैर् हसन्तीम् इव सर्वतः

Pagkatapos, nagtungo siya sa Kāлиндī (Yamunā), na pinalalamutian ng mga alon na gumugulong at di mapakali. Sa mga bunton ng bula na dumikit sa pampang, wari’y nakangiti ang ilog sa lahat ng dako.

Verse 3

तस्यां चातिमहाभीमं विषाग्निसृतवारिणम् ह्रदं कालियनागस्य ददृशे ऽतीव भीषणम्

Doon ay nakita niya ang lubhang nakapanghihilakbot na lawa ni Kāliya—isang nakakatakot na bukal na ang tubig ay nadungisan ng agos ng lason, na wari’y may halong apoy.

Verse 4

विषाग्निना विसरता दग्धतीरमहातरुम् वाताहताम्बुविक्षेपस्पर्शदग्धविहंगमम्

Parang kumalat ang apoy ng lason: ang malalaking puno sa pampang ay napaso; at ang mga ibon, kapag tinamaan ng wisik ng tubig na itinaboy ng hangin, ay nasusunog sa mismong dampi.

Verse 5

तम् अतीव महारौद्रं मृत्युवक्त्रम् इवापरम् विलोक्य चिन्तयाम् आस भगवान् मधुसूदनः

Nang masdan ang lubhang kakila-kilabot na anyong iyon—na wari’y isa pang bibig ng Kamatayan—ang Panginoong Madhusūdana ay tumigil at lumubog sa pagninilay.

Verse 6

अस्मिन् वसति दुष्टात्मा कालियो ऽसौ विषायुधः यो मया निर्जितस् त्यक्त्वा दुष्टो नष्टः पयोनिधिम्

Sa pook na ito nananahan si Kaliya na masamang-loob, at lason ang kanyang sandata. Noong minsan ay natalo ko siya; iniwan ng masama ang dating lungga at tumakas patungong dagat.

Verse 7

तेनेयं दूषिता सर्वा यमुना सागराङ्गना न नरैर् गोधनैर् वापि तृषार्तैर् उपभुज्यते

Dahil sa kanya, ang buong Yamuna—ang nobya ng karagatan—ay nadungisan; kaya kahit ang mga taong at mga baka na uhaw na uhaw ay hindi na umiinom ng kanyang tubig.

Verse 8

तद् अस्य नागराजस्य कर्तव्यो निग्रहो मया चिरम् अत्र सुखं येन चरेयुर् व्रजवासिनः

Kaya dapat kong supilin ang haring-ahas na ito, upang ang mga taga-Vraja ay makapanirahan at makagalaw dito nang matagal sa kapayapaan at ligaya.

Verse 9

एतदर्थं नृलोके ऽस्मिन्न् अवतारो मया कृतः यद् एषाम् उत्पथस्थानां कार्या शान्तिर् दुरात्मनाम्

Dahil dito ako nagkatawang-tao sa daigdig ng mga tao: upang ang masasamang nalihis sa maling landas ay mapigil at madala sa kapayapaan.

Verse 10

तद् एतन् नातिदूरस्थं कदम्बम् उरुशाखिनम् अधिरुह्योत्पतिष्यामि ह्रदे ऽस्मिन्न् अनिलाशिनः

Naroon—hindi kalayuan—nakatayo ang punong kadamba na malalapad ang mga sanga. Aakyatin ko iyon at tatalon sa lawang ito, na tirahan ng lumalamon ng hangin (Kaliya).

Verse 11

इत्थं विचिन्त्य बद्ध्वा च गाढं परिकरं ततः निपपात ह्रदे तत्र सर्पराजस्य वेगितः

Sa gayon, matapos magpasya sa puso at higpitan ang bigkis sa baywang, tumalon siya sa lawa—uudyok ng pananabik na harapin ang hari ng mga ahas doon.

Verse 12

तेनापि पतता तत्र क्षोभितः स महाह्रदः अत्यर्थं दूरजातांस् तु तान् असिञ्चन् महीरुहान्

Nang siya’y bumagsak doon, ang malaking lawa ay nagngitngit sa pag-uga; at ang tubig nito’y tumalsik nang malayo, binasa maging ang mga punong nasa malayong dako.

Verse 13

ते हि दुष्टविषज्वालातप्ताम्बुपवनोक्षिताः जज्वलुः पादपाः सद्यो ज्वालाव्याप्तदिगन्तराः

Ang mga punong iyon, tinamaan ng tubig at hangin na pinainit ng liyab ng nakamamatay na lason, ay biglang nagliyab; at napuno ng apoy ang abot-tanaw sa lahat ng dako.

Verse 14

आस्फोटयाम् आस तदा कृष्णो नागह्रदे भुजम् तच्छब्दश्रवणाच् चाशु नागराजो ऽभ्युपागमत्

Pagkaraan, si Kṛṣṇa sa tabi ng lawa ng mga ahas ay pumalakpak sa kanyang bisig na parang hamon; sa pagdinig ng tunog na iyon, agad lumitaw ang hari ng mga ahas.

Verse 15

आताम्रनयनः कोपाद् विषज्वालाकुलैः फणैः वृतो महाविषैश् चान्यैर् उरगैर् अनिलाशिभिः

Namula ang kanyang mga mata’y naging pulang-tanso sa galit. Napalilibutan siya ng mga talukbong na nagliliyab sa lason, at pinaligiran pa ng iba pang dambuhalang ahas na lubhang makamandag, na wari’y nabubuhay sa hangin at hininga.

Verse 16

नागपत्न्यश् च शतशो हारिहारोपशोभिताः प्रकम्पिततनुक्षेपचलत्कुण्डलकान्तयः

Ang mga asawa ng mga Nāga—daan-daan—ay nagayakan ng mga kuwintas at hiyas; nanginginig at umuugoy ang kanilang katawan, at ang kumikilos na hikaw ay kumikislap sa pabagu-bagong liwanag.

Verse 17

ततः प्रवेशितः सर्पैः स कृष्णो भोगबन्धनम् ददंशुश् चापि ते कृष्णं विषज्वालाविलैर् मुखैः

Pagkaraan, pinalibutan ng mga ahas si Śrī Krishna at naipit sa pagkakabigkis ng kanilang mga talukbong; at kinagat pa nila si Krishna, ang kanilang mga bibig ay naglalagablab sa lason.

Verse 18

तं तत्र पतितं दृष्ट्वा सर्पभोगनिपीडितम् गोपा व्रजम् उपागम्य चुक्रुशुः शोकलालसाः

Nang makita Siyang nakahandusay doon, dinidiin ng mga likaw ng ahas, nagmadaling bumalik sa Vraja ang mga pastol at humagulhol—puspos ng dalamhati at sabik na pagkabalisa.

Verse 19

एष मोहं गतः कृष्णो मग्नौ वै कालिये ह्रदे भक्ष्यते सर्पराजेन तद् आगच्छत पश्यत

“Tingnan! Nalugmok si Krishna sa pagkahibang—lumubog siya sa lawa ni Kāliya. Lalamunin siya ng hari ng mga ahas. Halika, dali—tingnan!”

Verse 20

तच् छ्रुत्वा ते तदा गोपा वज्रपातोपमं वचः गोप्यश् च त्वरिता जग्मुर् यशोदाप्रमुखा ह्रदम्

Nang marinig ang mga salitang iyon—tila kidlat na tumama—ang mga pastol at mga gopī, sa pangunguna ni Yaśodā, ay nagmadaling tumungo sa lawa.

Verse 21

हा हा क्वासाव् इति जनो गोपीनाम् अतिविह्वलः यशोदया समं भ्रान्तो द्रुतं प्रस्खलितं ययौ

“Ay! Ay! Nasaan Siya?”—sumigaw ang mga tao at ang mga gopī, lubhang nabalisa. Kasama si Yaśodā, nagmamadaling naghanap sila nang litó, at sa sobrang bilis ay natisod habang tumatakbo.

Verse 22

नन्दगोपश् च गोपाश् च रामश् चाद्भुतविक्रमः त्वरितं यमुनां जग्मुः कृष्णदर्शनलालसाः

Si Nanda na pastol, ang mga pastol, at si Rāma na may kahanga-hangang lakas—lahat ay nagmadaling tumungo sa Yamunā, sabik sa darśana ni Kṛṣṇa.

Verse 23

ददृशुश् चापि ते तत्र सर्पराजवशं गतम् निष्प्रयत्नकृतं कृष्णं सर्पभोगेन वेष्टितम्

Doon nila nakita si Kṛṣṇa na waring napasailalim sa hari ng mga ahas—walang galaw, tila nawalan ng lakas—at mahigpit na nababalot ng mga likaw ng ahas.

Verse 24

नन्दगोपश् च निश्चेष्टो न्यस्य पुत्रमुखे दृशम् यशोदा च महाभागा बभूव मुनिसत्तम

O pinakadakilang muni, si Nanda ay nanatiling walang galaw, nakatitig sa mukha ng kanyang anak; at si Yaśodā na marangal ay napaurong sa pagkabigla at nanahimik.

Verse 25

गोप्यस् त्व् अन्या रुदन्त्यश् च ददृशुः शोककातराः प्रोचुश् च केशवं प्रीत्या भयकातर्यगद्गदम्

Ngunit ang iba pang gopī ay umiiyak, nanginginig sa dalamhati; saka nagsalita kay Keśava nang may pag-ibig—nanginginig ang tinig at putol-putol ang salita sa takot.

Verse 26

सर्वा यशोदया सार्धं विशामो ऽत्र महाह्रदे नागराजस्य नो गन्तुम् अस्माकं युज्यते व्रजे

Tayong lahat, kasama si Yaśodā, ay papasok sa dakilang lawa rito. Hindi nararapat na bumalik tayo sa Vraja nang wala ang hari ng mga ahas.

Verse 27

दिवसः को विना सूर्यं विना चन्द्रेण का निशा विना वृषेण का गावो विना कृष्णेन को व्रजः

Ano ang araw kung wala ang araw (sun)? Ano ang gabi kung wala ang buwan? Ano ang mga baka kung wala ang toro? At ano ang Vraja kung wala si Krishna?

Verse 28

विनाकृता न यास्यामः कृष्णेनानेन गोकुलम् अरण्यं नातिसेव्यं च वारिहीनं यथा सरः

Kung wala ang Krishna na ito, hindi kami babalik sa Gokula. Ang gubat ay hindi dapat laging pinupuntahan—gaya ng lawa na walang tubig, walang silbi.

Verse 30

उत्फुल्लपङ्कजदलस्पष्टकान्तिविलोचनम् अपश्यन्तो हरिं दीनाः कथं गोष्ठे भविष्यथ

Kung hindi namin masilayan si Hari—na ang mga mata’y kumikislap na malinaw na parang talulot ng ganap na namukadkad na lotus—kami’y nagdurusa; paano kayo mananatili sa pamayanan ng mga pastol?

Verse 31

अत्यर्थमधुरालापहृताशेषमनोधनम् न विना पुण्डरीकाक्षं यास्यामो नन्दगोकुलम्

Ang labis na matatamis niyang salita ay umagaw sa buong yaman ng aming isipan; kung wala si Puṇḍarīkākṣa, ang Panginoong may matang-lotus, hindi kami babalik sa Gokula ni Nanda.

Verse 32

भोगेनावेष्टितस्यापि सर्पराजेन पश्यत स्मितशोभिमुखं गोप्यः कृष्णस्यास्मद्विलोकने

Kahit nakapulupot sa kanya ang hari ng mga ahas sa malalakas na likaw, nakita ng mga gopi ang mukha ni Krishna—nagniningning sa banayad na ngiti—na tumingin sa kanila na tila kumikilala, na para bang pinapakalma sila sa isang sulyap.

Verse 33

इति गोपीवचः श्रुत्वा रौहिणेयो महाबलः गोपांश् च त्रासविधुरान् विलोक्य स्तिमितेक्षणः

Nang marinig ang sinabi ng mga gopi, ang makapangyarihang Rauhiṇeya (Balarama) ay tumingin sa mga pastol na nanginginig at nawalan ng tapang sa takot; at sa matatag na titig, siya’y nanahimik at naging mapagmasid.

Verse 34

नन्दं च दीनम् अत्यर्थं न्यस्तदृष्टिं सुतानने मूर्च्छाकुलां यशोदां च कृष्णमाहात्म्यसंज्ञया

At nakita rin nila si Nanda—lubhang lugmok, ang tingin ay nakapako sa mukha ng anak—at si Yashoda na nanginginig na tila mahihimatay; kapwa sila nilukuban ng pagkakilala sa kadakilaan ni Krishna: na ang Kataas-taasan ay nagpakita bilang kanilang anak.

Verse 35

किमर्थं देवदेवेश भावो ऽयं मानुषस् त्वया व्यज्यते ऽत्यन्तम् आत्मानं किम् अनन्तं न वेत्सि यत्

O Panginoon ng mga panginoon, bakit lubos Mong isinusuot at ipinakikita ang ganitong anyong-tao? Hindi ba Mo kilala ang Sarili Mo bilang Walang-Hanggan—kung gayon, bakit Mo lubos na inihahayag ang Sarili sa anyong tao?

Verse 36

त्वम् अस्य जगतो नाभिर् अराणाम् इव संश्रयः कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्ये त्वं त्रयीमयः

Ikaw ang pusod ng sansinukob na ito—gaya ng gitna ng gulong na siyang sandigan ng mga rayos. Ikaw ang lumilikha, nagbabalikwas (sumasaklaw pabalik), at nag-iingat; sa tatlong daigdig, Ikaw ang mismong anyo ng Tatlong Veda.

Verse 37

सेन्द्ररुद्राश्विवसुभिर् आदित्यैर् मरुदग्निभिः चिन्त्यसे त्वम् अचिन्त्यात्मन् समस्तैश् चैव योगिभिः

Kasama nina Indra at Rudra—ninanamnam ka ng mga Aśvin, mga Vasu, mga Āditya, mga Marut, at ng mga banal na Apoy. O Di-maaarok na Sarili, lahat ng yogi ay tunay ding nagmumuni-muni sa Iyo.

Verse 38

जगत्यर्थे जगन्नाथ भारावतरणेच्छया अवतीर्णो ऽत्र मर्त्येषु तवांशश् चाहम् अग्रजः

O Panginoon ng daigdig, para sa kapakanan ng sansinukob—sa pagnanais na pagaanin ang bigat ng lupa—bumaba Ka rito sa gitna ng mga mortal; at ako man, bilang bahagi Mo, ay bumaba bilang nakatatandang kapatid Mo.

Verse 39

मनुष्यलीलां भगवन् भजता भवता सुराः विडम्बयन्तस् त्वल्लीलां सर्व एव सदासते

O Bhagavān, kapag pinili Mong gampanan ang līlā bilang tao, ang lahat ng mga diyos ay nalulugod sa banal Mong laro at laging waring ginagaya at inuulit ang Iyong līlā.

Verse 40

अवतार्य भवान् पूर्वं गोकुले ऽत्र सुराङ्गनाः क्रीडार्थम् आत्मनः पश्चाद् अवतीर्णो ऽसि शाश्वत

O Walang-hanggan, una Mong ibinaba sa Gokula ang mga dalagang makalangit upang maging kasama sa banal Mong laro; at pagkaraan, Ikaw mismo ang bumaba rito.

Verse 41

अत्रावतीर्णयोः कृष्ण गोपा एव हि बान्धवाः गोप्यश् च सीदतः कस्मात् त्वं बन्धून् समुपेक्षसे

O Krishna, nang bumaba Ka rito, ang mga gopa ang tunay Mong mga kamag-anak, gayundin ang mga gopī. Kapag sila’y lumulubog sa dalamhati, bakit Mo pinababayaan ang sarili Mong mga kaanak?

Verse 42

दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचापलम् तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुष्टात्मा दशनायुधः

O Krishna, ipinakita mo ang damdamin ng isang tao at ang kakulitan ng isang bata. Kaya naman, supilin mo ang masamang nilalang na ito na ang sandata ay kanyang mga pangil.

Verse 43

इति संस्मारितः कृष्णः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः आस्फोट्य मोचयाम् आस स्वदेहं भोगबन्धनात्

Sa gayon ay pinaalalahanan, si Krishna—na ang mga labi ay bahagyang nakabuka sa isang ngiti—ay pumitik ng kanyang mga daliri, at agad na pinalaya ang kanyang katawan mula sa pagkakapulupot ng ahas.

Verse 44

आनम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् आरुह्याभुग्नशिरसि प्रननर्तोरुविक्रमः

Pagkatapos, gamit ang parehong mga kamay, iniyuko niya ang gitnang talukbong ng ahas; at sa pagtuntong sa nakayukong ulong iyon, ang makapangyarihang Panginoon ay nagsimulang sumayaw.

Verse 45

व्रणाः फणे ऽभवंश् चास्य कृष्णस्याङ्घ्रिनिकुट्टनैः यत्रोन्नतिं च कुरुते ननामास्य ततः शिरः

Mula sa paulit-ulit na pagpadyak ng mga paa ni Krishna, nagkaroon ng mga sugat sa mga talukbong ng ahas; at sa tuwing susubukan nitong iangat ang sarili, agad na ibinababa muli ang kanyang ulo.

Verse 46

मूर्च्छाम् उपाययौ भ्रान्त्या नागः कृष्णस्य रेचकैः दण्डपातनिपातेन ववाम रुधिरं बहु

Sa pagkahilo at pagkalito, ang ahas ay halos mawalan ng malay dahil sa malalakas na galaw ni Krishna; at, sa paghampas na parang mga palo ng tungkod, ito ay sumuka ng maraming dugo.

Verse 47

तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्येभ्यः स्रुतशोणितम् विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम्

Nang makita nilang durog ang kanyang ulo at leeg at dumadaloy ang dugo mula sa kanyang mga bibig, ang kanyang mga asawa ay humingi ng kanlungan kay Madhusudana.

Verse 48

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तमः परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः

Ikaw ay nakilala na ngayon, O Panginoon ng mga panginoon ng mga diyos, O Soberano ng lahat, na walang kapantay. Ang Kataas-taasang Liwanag na iyon, na hindi maari isipin at lampas sa pag-unawa: Ikaw ay bahagi Nito, O Kataas-taasang Pinuno.

Verse 49

न समर्थाः सुराः स्तोतुं यम् अनन्यभवं प्रभुम् स्वरूपवर्णनं तस्य कथं योषित् करिष्यति

Siya na kahit ang mga diyos ay hindi kayang purihin—ang Panginoong iyon, ang soberano na walang ibang pinagmulan ng pag-iral—paano mangangahas ang isang babae na ilarawan ang Kanyang tunay na anyo at kalikasan?

Verse 50

यस्याखिलं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् ब्रह्माण्डम् अल्पकांशांशः स्तोष्यामस् तं कथं वयम्

Kapag ang buong kosmos—na binubuo ng lupa, langit, tubig, apoy, at hangin—ay katumbas lamang ng pinakamaliit na bahagi ng isang bahagi Niya, paano nga ba namin mapangangahasang purihin ang Isang iyon?

Verse 51

यतन्तो न विदुर् नित्यं यत्स्वरूपम् अयोगिनः परमार्थम् अणोर् अल्पं स्थूलात् स्थूलं नताः स्म तम्

Kahit na sila ay magsumikap, ang mga hindi yogi ay hindi kailanman tunay na nakakaalam ng tunay na kalikasan Niyon. Kami ay yumuyuko sa Kanya—ang Kataas-taasang Realidad—na mas pino kaysa sa pinakapinong atomo, ngunit mas dakila kaysa sa pinakadakila.

Verse 52

न यस्य जन्मने धाता यस्य नान्ताय चान्तकः स्थितिकर्ता न चान्यो ऽस्ति यस्य तस्मै नमः सदा

Laging pagpupugay sa Kanya: wala Siyang tagapaglikha sa Kanyang pagsilang; wala Siyang “wakas” ni “tagapagwakas”; at wala ring ibang tagapagpanatili—Siya lamang, ang dakilang Vishnu, ang saligan ng paglitaw, pag-iral, at pagpanaw.

Verse 53

कोपः स्वल्पो ऽपि ते नास्ति स्थितिपालनम् एव ते कारणं कालियस्यास्य दमने श्रूयताम् अतः

Wala kahit bahid ng galit sa Iyo. Ang sanhi ng Iyong pagkilos ay ang pag-iingat sa kaayusan ng dharma. Kaya pakinggan ngayon ang dahilan ng pagpapasuko kay Kāliya.

Verse 54

स्त्रियो ऽनुकम्प्याः साधूनां मूढा दीनाश् च जन्तवः यतस् ततो ऽस्य दीनस्य क्षम्यतां क्षमतां वर

Ang mga banal ay dapat mahabagin sa mga babae; gayundin sa lahat ng nilalang na nalilinlang at nagdurusa. Kaya—anumang dahilan—nawa’y mapatawad ang abang ito. O marangal, mangyaring magtimpi at magpahinuhod.

Verse 55

समस्तजगदाधारो भवान् अल्पबलः फणी त्वत्पादपीडितो जह्यान् मुहूर्तार्धेन जीवितम्

Ikaw ang sandigan ng buong sansinukob; ngunit, O ahas, napakaliit ng iyong lakas. Kapag nadurog sa ilalim ng Kanyang mga paa, iiwan mo ang buhay sa loob ng kalahating muhūrta.

Verse 56

क्व पन्नगो ऽल्पवीर्यो ऽयं क्व भवान् भुवनाश्रयः प्रीतिद्वेषौ समोत्कृष्टगोचरौ च यतो ऽव्यय

Nasaan ang ahas na mahina, at nasaan Ka—sandigan ng mga daigdig? O Di-Nagmamaliw, sa Iyo ang pag-ibig at pag-ayaw—magkasalungat na karanasan—ay gumagalaw sa iisang marangal at pantay na saklaw; hindi Ka nito ginagapos ni pinapahina.

Verse 57

ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम्

Kaya nga, O Panginoon ng sansinukob, mahabag Ka sa nalulunod sa dalamhati. Ang ahas na ito’y malapit nang mawalan ng hininga; ipagkaloob ang limos na hinihingi niya—pagkain at pag-iingat.

Verse 58

इत्य् उक्ते ताभिर् आश्वस्य क्लान्तदेहो ऽपि पन्नगः प्रसीद देव देवेति प्राह वाक्यं शनैः शनैः

Nang masabi nila iyon, ang ahas—bagaman hapo ang katawan—ay napawi ang pangamba; at unti-unti niyang sinabi: “Maawa Ka, O Diyos ng mga diyos.”

Verse 59

तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

O Panginoon, ang kapangyarihan Mong may walong kagalingan ay sukdulan at likas sa Iyo. Yamang ang Iyong kadakilaan ay di malalampasan, paano ko mapupuri ang Walang Kapantay?

Verse 60

त्वं परस् त्वं परस्याद्यः परं त्वत्तः परात्मकम् परस्मात् परमो यस् त्वं तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Ikaw ang Kataas-taasan; Ikaw ang pinagmulan kahit ng tinatawag na “kataas-taasan.” Mula sa Iyo sumisibol ang pinakadakilang katotohanang lampas sa lahat. Higit Ka pa sa pinakamataas—paano Kita mapupuri?

Verse 61

यस्माद् ब्रह्मा च रुद्रश् च चन्द्रेन्द्रमरुदश्विनः वसवश् च सहादित्यैस् तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Siya na pinagmumulan nina Brahma at Rudra, ng Buwan at Indra, ng mga Marut at Ashvin, at ng mga Vasu kasama ng mga Aditya—paano ko Siya mapupuri nang nararapat?

Verse 62

एकावयवसूक्ष्मांशो यस्यैतद् अखिलं जगत् कल्पनावयवांशस्य तं स्तोष्यामि कथं त्व् अहम्

Ang buong sansinukob na ito ay munting bahagi lamang ng isang napakapinong piraso ng Kanya—bahagi pa ng bahaging iniisip lamang. Paano ko maipupuri nang nararapat ang Panginoong Viṣṇu?

Verse 63

सदसद्रूपिणो यस्य ब्रह्माद्यास् त्रिदशोत्तमाः परमार्थं न जानन्ति तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Kahit si Brahmā at ang pinakadakilang mga diyos ay hindi tunay na nakaaalam sa sukdulang katotohanan Niya na lampas sa hayag at di-hayag. Kaya anong papuri ang maihahandog ko sa Kanya?

Verse 64

ब्रह्माद्यैर् अर्च्यते दिव्यैर् यश् च पुष्पानुलेपनैः नन्दनादिसमुद्भूतैः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Siya na sinasamba nina Brahmā at ng mga diyos sa pamamagitan ng mga bulaklak na makalangit at mababangong pahid mula sa hardin ng Nandana—paano Siya masasamba nang wasto ng tulad ko?

Verse 65

यस्यावताररूपाणि देवराजः सदार्चति न वेत्ति परमं रूपं सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Siya na ang mga anyong-avatāra ay laging sinasamba ni Indra, hari ng mga diyos, ngunit kahit si Indra ay hindi nakaaalam sa Kanyang sukdulang anyo—paano ko Siya masasamba nang nararapat?

Verse 66

विषयेभ्यः समाहृत्य सर्वाक्षाणि च योगिनः यम् अर्चयन्ति ध्यानेन सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Inilalayo ng mga yogi ang lahat ng pandama sa mga bagay at sinasamba Siya sa pamamagitan ng pagninilay. Kung Siya’y sinasamba sa loob ng kamalayan, paano ko Siya masasamba sa panlabas na paraan?

Verse 67

हृदि संकल्प्य यद् रूपं ध्यानेनार्चन्ति योगिनः भावपुष्पादिभिर् नाथः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

O Nātha, ang anyong binubuo ng mga yogi sa puso at sinasamba sa pamamagitan ng pagninilay, pinalalamutian ng mga bulaklak ng damdaming debosyon at mga handog ng isip—paano ko rin masasamba ang Kataas-taasang Panginoon na iyon?

Verse 68

सो ऽहं ते देवदेवेश नार्चनादौ स्तुतौ न च सामर्थ्यवान् कृपामात्रमनोवृत्तिः प्रसीद मे

O Diyos ng mga diyos, wala akong tunay na kakayahan sa pagsamba, pag-aalay, ni sa karapat-dapat na pagpupuri. Ang isip ko’y nakatuon lamang sa paghingi ng Iyong habag; maawa Ka sa akin.

Verse 69

सर्पजातिर् इयं क्रूरा यस्यां जातो ऽस्मि केशव तत्स्वभावो ऽयम् अत्रास्ति नापराधो ममाच्युत

O Keśava, mabagsik ang lahi ng mga ahas; sa gayong lahi ako isinilang. Ito ang likas na ugali na naririto; kaya, O Acyuta, hindi akin ang kasalanan.

Verse 70

सृज्यते भवता सर्वं तथा संह्रीयते जगत् जातिरूपस्वभावाश् च सृज्यन्ते सृजता त्वया

Sa Iyo nililikha ang lahat, at sa Iyo rin muling tinipon ang sansinukob sa pagkalusaw. Maging ang uri ng kapanganakan, anyo, at likas na ugali ay hinuhubog—nililikha Mo habang lumilikha Ka.

Verse 71

यथाहं भवता सृष्टो जात्या रूपेण चेश्वर स्वभावेन च संयुक्तस् तथेदं चेष्टितं मया

O Panginoon, kung paanong nilikha Mo ako na may isang tiyak na kapanganakan, isang tiyak na anyo, at nakaugnay sa isang likas na ugali, gayon din ako kumilos. Ang asal ko’y sumunod lamang sa kalikasang itinakda Mo.

Verse 72

यद्य् अन्यथा प्रवर्तेयं देवदेव ततो मयि न्याय्यो दण्डनिपातो वै तवैव वचनं यथा

Kung ako man ay kumilos nang salungat sa dharma, O Diyos ng mga diyos, nawa’y maging ganap na makatarungan ang parusang bumagsak sa akin—ayon sa Iyong salita.

Verse 73

तथापि यज् जगत्स्वामी दण्डं पातितवान् मयि स सोढो ऽयं वरं दण्डस् त्वत्तो नान्यत्र मे वरः

Gayunman, ang parusang ipinataw sa akin ng Panginoon ng sanlibutan ay aking tiniis. Nawa’y ang mismong pagdidisiplina na iyon ang maging biyaya ko; sapagkat bukod sa Iyo, wala akong ibang hinihiling.

Verse 74

हतवीर्यो हतविषो दमितो ऽहं त्वयाच्युत जीवितं दीयताम् एकम् आज्ञापय करोमि किम्

O Achyuta, nabasag ang aking lakas, naubos ang aking kamandag, at ako’y napasuko Mo. Ipagkaloob Mo sa akin ang iisang buhay; mag-utos Ka—ano ang gagawin ko?

Verse 75

नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज

O ahas, hindi ka kailanman dapat manatili sa tubig ng Yamunā. Umalis ka agad, kasama ang iyong mga alipin at buong kasamahan, at magtungo sa tubig ng karagatan.

Verse 76

मत्पदानि च ते सर्प दृष्ट्वा मूर्धनि सागरे गरुडः पन्नगरिपुस् त्वयि न प्रहरिष्यति

O ahas, kapag nakita ni Garuḍa—kaaway ng mga nāga—ang mga bakas ng aking mga paa sa iyong ulo sa karagatan, hindi ka niya sasaktan.

Verse 77

इत्य् उक्त्वा सर्पराजानं मुमोच भगवान् हरिः प्रणम्य सो ऽपि कृष्णाय जगाम पयसां निधिम्

Pagkasabi nito sa haring ahas, pinalaya siya ni Bhagavān Hari. Siya man ay yumukod kay Kṛṣṇa at nagtungo sa karagatan, ang malawak na kayamanan ng mga tubig.

Verse 78

पश्यतां सर्वभूतानां सभृत्यापत्यबान्धवः समस्तभार्यासहितः परित्यज्य स्वकं ह्रदम्

Habang nakatingin ang lahat ng nilalang, siya—kasama ang mga alipin, mga anak, mga kamag-anak, at lahat ng asawa—ay iniwan ang sarili niyang lawa at lumisan.

Verse 79

गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः

Nang makaalis ang ahas, niyakap ng mga pastol si Govinda—na wari’y nagbalik mula sa kamatayan—at binuhusan ang kanyang ulo ng tubig mula sa kanilang mga mata, ang kanilang mga luha.

Verse 80

कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् अन्ये विस्मितचेतसः तुष्टुवुर् मुदिता गोपा दृष्ट्वा शिवजलां नदीम्

Nang makita ang ilog na ang tubig ay naging mapalad at nakapaglilinis, ang mga pastol—masaya at namamangha—ay nagpuri kay Kṛṣṇa, na ang mga gawa’y walang hirap at walang pasanin.