
अक्रूर-सत्कारः, मथुरायात्रा-विरहः, यमुनातटे दिव्यदर्शनम्, चतुर्व्यूह-नमस्कारः
Isinalaysay ni Parasara kay Maitreya: Lumapit si Akrura kay Govinda at nagpatirapa sa Kanyang mga paa; niyakap siya ni Hari nang may pag-ibig, gamit ang kamay na may mga tanda ng bandila, vajra, at lotus. Tinanggap nina Balarama at Keshava si Akrura bilang panauhin at narinig ang salaysay ng kalupitan ni Kamsa. Tiniyak ni Sri Krishna: sa loob ng tatlong gabi, mapapatay si Kamsa, at bukas ay tutungo sila sa Mathura. Sa umaga ng pag-alis, ang mga gopi ay sinusunog ng dalamhati ng paghihiwalay, nangangambang mahumaling si Krishna sa matatamis na salita ng mga babae sa lungsod at hindi na bumalik; kahit ang alikabok ng karwahe ay nagpapadama ng layo. Tanghali sa pampang ng Yamuna, isinagawa ni Akrura ang pang-araw-araw na ritwal, lumusong sa tubig, nagmuni sa Parabrahman at nakamit ang banal na pangitain: si Balabhadra sa anyong Ananta na may libong ulo ng ahas, at sa Kanyang kandungan ang apat-na-bisig na Vasudeva na may cakra at iba pang sandata, pinupuri ng mga siddha, muni, gandharva at naga. Sa labas, sa karwahe, nakita pa rin sina Rama-Krishna sa anyong tao; sa dalawang antas ng darśana, naunawaan ni Akrura ang katotohanan at pinuri si Acyuta: si Vishnu bilang dalisay na Pag-iral na lampas sa pangalan at uri, tagapagsuporta ng daigdig sa pamamagitan ng iba’t ibang śakti, at nagtapos sa pagpupugay sa Caturvyuha ng Pancaratra (Om Namo Vasudevaya… Sankarshana… Pradyumna… Aniruddha).
Verse 1
चिन्तयन्न् इति गोविन्दम् उपगम्य स यादवः अक्रूरो ऽस्मीति चरणौ ननाम शिरसा हरेः
Sa gayong pagninilay, lumapit ang Yādava (Akrūra) kay Govinda; at nagsabi, “Ako si Akrūra,” saka yumukod at nagpatirapa sa mga paa ni Hari.
Verse 2
सो ऽप्य् एनं ध्वजवज्राब्जकृतचिह्नेन पाणिना संस्पृश्याकृष्य च प्रीत्या सुगाढं परिषस्वजे
Pagkaraan, hinipo siya ng kamay na may mapalad na tanda ng watawat, vajra, at lotus; hinila siyang palapit sa pag-ibig, at niyakap nang mahigpit sa malalim na galak.
Verse 3
कृतसंवन्दनौ तेन यथावद् बलकेशवौ ततः प्रविष्टौ संहृष्टौ तम् आदायात्ममन्दिरम्
Tinanggap niya sila nang may paggalang ayon sa nararapat. Pagkaraan, ang dalawang banal na batang sina Bala at Keśava ay masayang pumasok at isinama siya patungo sa kanilang panloob na tahanan.
Verse 4
सह ताभ्यां तदाक्रूरः कृतसंवन्दनादिकः भुक्तभोज्यो यथान्यायम् आचचक्षे ततस् तयोः
Pagkatapos, si Akrūra na kasama ang dalawa ay unang nagsagawa ng nararapat na pagbati at paggalang, at tumanggap ng handog na pagkain ayon sa kaugalian. Pagkaraan, ayon sa pagkakataon, isinalaysay niya sa kanila ang lahat ng dahilan ng kanyang pagparito.
Verse 5
यथा निर्भर्त्स्यते तेन कंसेनानकदुन्दुभिः यथा च देवकी देवी दानवेन दुरात्मना
“Isasalaysay ko kung paanong si Kamsa ay marahas na sumasaway kay Anakadundubhi (Vasudeva), at kung paanong ang masamang-loob na halimaw ay nagpapahirap din kay Devakī na tulad ng isang diyosa.”
Verse 6
उग्रसेने यथा कंसः सुदुरात्मा च वर्तते यं चैवार्थं समुद्दिश्य स कंसेन विसर्जितः
Isaalang-alang kung paano kumikilos si Kamsa—na lubhang masama ang kalooban—laban kay Ugrasena; at sa anumang layunin siya isinugo, si Kamsa ang nagpadala sa kanya na may gayong hangarin.
Verse 7
तत् सर्वं विस्तराच् छ्रुत्वा भगवान् केशिसूदनः उवाचाखिलम् अप्य् एतज् ज्ञातं दानपते मया
Nang marinig ang lahat nang detalyado, nagsalita ang Mapalad na Panginoon, si Keśisūdana: “O panginoon ng pagkakawanggawa, ang lahat ng ito ay ganap kong naunawaan.”
Verse 8
करिष्ये च महाभाग यद् अत्रौपयिकं मतम् विचिन्त्यं नान्यथैतत् ते विद्धि कंसं हतं मया
At gagawin ko, O lubos na pinagpala, ang anumang landas na tunay na nararapat dito. Isipin itong mabuti—walang ibang kahihinatnan. Alamin ito nang tiyak: sa pamamagitan ko, si Kamsa ay tila napatay na.
Verse 9
अहं रामश् च मथुरां श्वो यास्यावः समं त्वया गोपवृद्धाश् च यास्यन्ति ह्य् आदायोपायनं बहु
Bukas, si Balarama at ako ay maglalakbay patungong Mathura kasama mo; at ang mga nakatatandang pastol ay sasama rin—may dalang maraming regalo at alay.
Verse 10
निशेयं नीयतां वीर न चिन्तां कर्तुम् अर्हसि त्रिरात्राभ्यन्तरे कंसं हनिष्यामि सहानुगम्
Hayaan mong lumipas ang gabing ito, O bayani—huwag kang mag-alala. Sa loob ng tatlong gabi ay ibabagsak ko si Kamsa, kasama ang lahat ng sumusunod sa kanya.
Verse 11
समादिश्य ततो गोपान् अक्रूरो ऽपि सकेशवः सुष्वाप बलभद्रश् च नन्दगोपगृहे ततः
Matapos magbigay ng mga tagubilin sa mga pastol, si Akrura—kasama si Keshava—ay humiga upang magpahinga; at si Balabhadra ay natulog din pagkatapos sa bahay ni Nanda na pinuno ng mga pastol.
Verse 12
ततः प्रभाते विमले कृष्णरामौ महामती अक्रूरेण समं गन्तुम् उद्यतौ मथुरां प्रति
Pagkatapos, sa maaliwalas at malinis na bukang-liwayway, ang dakilang sina Krishna at Balarama ay naghandang umalis—kasama si Akrura—sa paglalakbay patungong Mathura.
Verse 13
दृष्ट्वा गोपीजनः सास्रः श्लथद्वलयबाहुकः निशश्वासातिदुःखार्तः प्राह चेदं परस्परम्
Nang magkita-kita sila, ang pangkat ng mga gopī—luha ang mga mata, lumuwag ang mga pulseras sa bisig, at nabibigatan sa dalamhati at buntong-hininga—ay nagsimulang mag-usap-usap.
Verse 14
मथुरां प्राप्य गोविन्दः कथं गोकुलम् एष्यति नागरस्त्रीकलालापमधु श्रोत्रेण पास्यति
Pagdating ni Govinda sa Mathurā, paano pa siya babalik sa Gokula? Iinumin niya sa pamamagitan ng tainga ang pulot ng matatamis na usapan ng mga babae sa lungsod—paano pa babaling ang puso?
Verse 15
विलासिवाक्यपानेषु नागरीणां कृतास्पदम् चित्तम् अस्य कथं भूयो ग्राम्यगोपीषु यास्यति
Ang isip niya’y nakahanap na ng tahanan sa mapaglarong pananalita at pinong alindog ng mga babaeng taga-lungsod; paano pa ito babalik sa payak na mga gopī ng nayon?
Verse 16
सारं समस्तगोष्ठस्य विधिना हरता हरिम् प्रहृतं गोपयोषित्सु निर्घृणेन दुरात्मना
Noon, ang walang-awang masamang-loob—habang si Hari, ayon sa atas ng tadhana, ay dinadala ang pinakadiwa ng buong pamayanang pastol—ay nanakit sa mga babaeng gopa.
Verse 17
भावगर्भस्मितं वाक्यं विलासललिता गतिः नागरीणाम् अतीवैतत् कटाक्षेक्षितम् एव च
Ang kanilang pananalita’y may nakatagong diwa at pinalalambot ng ngiti; ang kanilang kilos ay marikit na may mapaglarong gilas—ito ang tanda ng mga babaeng taga-lungsod, gayundin ang kanilang pahilis na sulyap.
Verse 18
ग्राम्यो हरिर् अयं तासां विलासनिगडैर् युतः भवतीनां पुनः पार्श्वं कया युक्त्या समेष्यति
Ang Harí na ito ay tila naging payak na taga-nayon—nakagapos sa mapaglarong tanikala nila. Sa anong paraan kaya siya muling makababalik sa inyong tabi?
Verse 19
एषएष रथम् आरुह्य मथुरां याति केशवः क्रूरेणाक्रूरकेणात्र निराशेन प्रतारितः
Tingnan, tingnan! Si Keśava ay sumakay na sa karwahe at patungong Mathurā—dito siya nilinlang ng malupit na Akrūra; bagama’t ang pangalan ay ‘A-krūra’ (di-malupit), dumating siyang walang pag-asa ngunit nagbalak ng pagtataksil.
Verse 20
किं न वेत्ति नृशंसो ऽयम् अनुरागपरं जनम् येनेमम् अक्ष्णोर् आह्लादं नयत्य् अन्यत्र नो हरिम्
Hindi ba nauunawaan ng malupit na ito na kami’y mga taong lubos na nalulunod sa pag-ibig—kung paanong hinihila niya ang ligaya ng aming mga mata palayo kay Harí at pinapahinto sa iba?
Verse 21
एष रामेण सहितः प्रयात्य् अत्यन्तनिर्घृणः रथम् आरुह्य गोविन्दस् त्वर्यताम् अस्य वारणे
Tingnan—ang lubhang walang-awa ay umaalis kasama si Rāma. O Govinda, sumakay ka sa karwahe; magmadali upang pigilan siya.
Verse 22
गुरूणाम् अग्रतो वक्तुं किं ब्रवीषि न नः क्षमम् गुरवः किं करिष्यन्ति दग्धानां विरहाग्निना
Bakit mo kami inuudyok magsalita sa harap ng mga nakatatandang guro? Hindi iyon nararapat sa amin. At para sa mga napaso na ng apoy ng pagkalayo, ano pa ang magagawa ng mga guro?
Verse 23
नन्दगोपमुखा गोपा गन्तुम् एते समुद्यताः नोद्यमं कुरुते कश्चिद् गोविन्दविनिवर्तने
Sa pangunguna ni Nanda, tumindig ang mga pastol ng baka na handang umalis; ngunit walang sinuman ang nagsikap na pabalikin si Govinda—sapagkat ang pusong hinawakan ng Panginoon ay di madaling sumalungat sa Kanyang kalooban.
Verse 24
सुप्रभाताद्य रजनी मथुरावासियोषिताम् पास्यन्त्य् अच्युतवक्त्राब्जं यासां नेत्रालिपङ्क्तयः
Para sa mga babae ng Mathura, ang gabing ito’y naging mapalad na bukang-liwayway; ang hanay ng kanilang mga matang parang bubuyog ay iinom sa lotus ng mukha ni Acyuta.
Verse 25
धन्यास् ते पथि ये कृष्णम् इतो यान्त्य् अनिवारिताः उद्वहिष्यन्ति पश्यन्तः स्वदेहं पुलकाञ्चितम्
Mapalad yaong mga walang hadlang na sasama kay Krishna sa daan mula rito; sa pagtanaw sa Kanya, halos di nila mabuhat ang sariling katawan na nangingilabot sa galak.
Verse 26
मथुरानगरीपौरनयनानां महोत्सवः गोविन्दावयवैर् दृष्टैर् अतीवाद्य भविष्यति
Para sa mga mata ng mga mamamayan ng Mathura, magkakaroon ngayon ng dakilang pagdiriwang; kapag nasilayan nila ang mga sangkap at maningning na anyo ni Govinda, ito’y magiging higit na maringal.
Verse 27
को नु स्वप्नः सभाग्याभिर् दृष्टस् ताभिर् अधोक्षजम् विस्तारिकान्तिनयना या द्रक्ष्यन्त्य् अनिवारितम्
Anong kamangha-manghang panaginip iyon na nakita ng mga mapalad na babae ang Adhokṣaja, ang Panginoong lampas sa mga pandama? Ngayon, sa mga matang nakadilat at nagniningning, muli nila Siyang makikita—walang hadlang.
Verse 28
अहो गोपीजनस्यास्य दर्शयित्वा महानिधिम् उद्धृतान्य् अत्र नेत्राणि विधात्राकरुणात्मना
Ay, naku! Matapos ipamalas sa mga gopī ang dakilang kayamanang ang Kanyang presensya, ang Maylikha na wari’y walang habag ay inagaw pa ang kanilang mga mata, upang di na Siya muling masilayan.
Verse 29
अनुरागेण शैथिल्यम् अस्मासु व्रजतो हरेः शैथिल्यम् उपयान्त्य् आशु करेषु वलयान्य् अपि
Habang lumalayo si Hari sa amin, lumuluwag pati ang aming pag-ibig; at agad, maging ang mga pulseras sa aming mga kamay ay lumuluwag—gayon kalakas ang pananabik ng puso na pati katawan ay nabibitiwan.
Verse 30
अक्रूरः क्रूरहृदयः शीघ्रं प्रेरयते हयान् एवम् आर्तासु योषित्सु घृणा कस्य न जायते
Si Akrūra, na malupit ang puso, ay minamadaling paandarin ang mga kabayo. Sa pagtanaw sa mga babaeng labis na nagdurusa, sino ang hindi maaantig ng habag?
Verse 31
एष कृष्णरथस्योच्चैश् चक्ररेणुर् निरीक्ष्यताम् दूरीभूतो हरिर् येन सो ऽपि रेणुर् न लक्ष्यते
Masdan—ito ang alikabok na itinaas ng mga gulong ng karwahe ni Kṛṣṇa; pagmasdan ninyo. Ngunit napakalayo na ni Hari kaya maging ang alikabok na iyon ay di na makita.
Verse 32
इत्य् एवम् अतिहार्देन गोपीजननिरीक्षितः तत्याज व्रजभूभागं सह रामेण केशवः
Kaya nito, habang tinititigan Siya ng mga gopī na may pusong nilulunod ng marubdob na dalamhati, iniwan ni Keśava ang lupain ng Vraja, kasama si Rāma (Balarāma).
Verse 33
गच्छन्तो जवनाश्वेन रथेन यमुनातटम् प्राप्ता मध्याह्नसमये रामाक्रूरजनार्दनाः
Sakay ng karwaheng hinihila ng matutuling kabayo, nagtungo sila sa pampang ng Yamunā; at pagsapit ng tanghali, dumating doon sina Rāma, Akrūra, at Janārdana.
Verse 34
अथाह कृष्णम् अक्रूरो भवद्भ्यां तावद् आस्यताम् यावत् करोमि कालिन्द्याम् आह्निकार्हणम् अम्भसि
Pagkaraan ay sinabi ni Akrūra kay Kṛṣṇa: “Manatili muna kayong dalawa rito sandali, hanggang matapos ko ang araw-araw na pagsamba (āhnika) sa tubig ng Kāлиндī (Yamunā).”
Verse 35
तथेत्य् उक्तस् ततः स्नातः स्वाचान्तः स महामतिः दध्यौ ब्रह्म परं विप्र प्रविश्य यमुनाजले
“Gayon nga,” tugon niya; ang dakilang-isip ay naligo at nagsagawa ng ācamana. O brāhmaṇa, paglusong sa tubig ng Yamunā, itinuon niya ang pagninilay sa Kataas-taasang Brahman.
Verse 36
फणासहस्रमालाढ्यं बलभद्रं ददर्श सः कुन्दामलाङ्गम् उन्निद्रपद्मपत्रारुणेक्षणम्
Nasdan niya si Balabhadra, na pinalamutian ng kuwintas na tila libong talukbong ng ahas; ang katawan ay dalisay at maningning na parang sampaguita, at ang mga mata’y mapula gaya ng talulot ng ganap na namukadkad na lotus.
Verse 37
वृतं वासुकिरम्भाद्यैर् महद्भिः पवनाशिभिः संस्तूयमानं गन्धर्वैर् वनमालाविभूषितम्
Siya’y napalilibutan nina Vāsuki, Rambhā at iba pang dakila—mga nilalang na kumikilos na kasingbilis ng hangin; pinupuri sa awit ng mga Gandharva, at pinalamutian ng vanamālā, ang kuwintas ng mga bulaklak sa gubat.
Verse 38
दधानम् असिते वस्त्रे चारुपद्मावतंसकम् चारुकुण्डलिनं मत्तम् अन्तर् जलतले स्थितम्
Doon, sa kailaliman ng tubig, may isang kamangha-manghang banal na nilalang na nakatindig—nakasuot ng madidilim na kasuotan, may koronang lotus na marikit, may magagandang hikaw, nalulunod sa banal na pagkalasing, at nananatili sa ilalim ng tubig.
Verse 39
तस्योत्सङ्गे घनश्यामम् आताम्रायतलोचनम् चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं चक्राद्यायुधभूषणम्
Sa kanyang kandungan ay lumitaw ang Panginoon na kasing-itim ng ulap—may mahahabang matang mapula gaya ng lotus, may apat na bisig, marangal at maluwang ang anyo, at pinalamutian ng cakra at iba pang banal na sandata.
Verse 40
पीते वसानं वसने चित्रमाल्यविभूषणम् शक्रचापतडिन्मालाविचित्रम् इव तोयदम्
Nakasuot ng dilaw na kasuotan at pinalamutian ng sari-saring garland at hiyas, siya’y nagmistulang ulap-ulan na kahanga-hanga, pinapaganda ng bahaghari ni Indra at mga tanikala ng kidlat.
Verse 41
श्रीवत्सवक्षसं चारुकेयूरमुकुटोज्ज्वलम् ददर्श कृष्णम् अक्लिष्टं पुण्डरीकावतंसकम्
Namataan niya si Krishna—payapa at di napapagod—na may banal na tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, nagniningning sa magagandang armlet at maningning na korona, at pinalamutian ng lotus bilang palamuti.
Verse 42
सनन्दनाद्यैर् मुनिभिः सिद्धयोगैर् अकल्मषैः विचिन्त्यमानं तत्रस्थैर् नासाग्रन्यस्तलोचनैः
Doon, ang mga pantas na pinangungunahan ni Sanandana—mga ganap na yogi na walang dungis—ay nanatiling nakaupo roon, nakatuon ang tingin sa dulo ng ilong, at walang patid na nagmumuni-muni sa Kanya.
Verse 43
बलकृष्णौ तथाक्रूरः प्रत्यभिज्ञाय विस्मितः सो ऽचिन्तयद् रथाच् छीघ्रं कथम् अत्रागताव् इति
Nang makilala ni Akrūra sina Balarāma at Kṛṣṇa, siya’y namangha. Naisip niya sa sarili: “Paano sila nakarating dito nang napakabilis, na iniwan ang karwahe?”
Verse 44
विवक्षोः स्तम्भयाम् आस वाचं तस्य जनार्दनः ततो निष्क्रम्य सलिलाद् रथम् अभ्यागतः पुनः
Nang malapit nang makapagsalita siya, pinigil ni Janārdana ang kanyang tinig. Pagkaraan, lumitaw Siya mula sa tubig at muling bumalik sa karwahe.
Verse 45
ददर्श तत्र चैवोभौ रथस्योपर्य् अधिष्ठितौ रामकृष्णौ यथापूर्वं मनुष्यवपुषान्वितौ
Doon ay nakita niya roon ang dalawa—sina Rāma at Kṛṣṇa—na nakaluklok sa ibabaw ng karwahe. Gaya ng dati, nasa anyong-tao sila.
Verse 46
निमग्नश् च पुनस् तोये स ददर्श तथैव तौ संस्तूयमानौ गन्धर्वमुनिसिद्धमहोरगैः
At nang muli siyang lumusong sa tubig, nakita niya silang dalawa gaya rin ng dati—pinupuri ng mga Gandharva, mga muni, mga Siddha, at ng mga dakilang ahas.
Verse 47
ततो विज्ञातसद्भावः स तु दानपतिस् तदा तुष्टाव सर्वविज्ञान, ,मयम् अच्युतम् ईश्वरम्
Nang makilala niya ang tunay na kalikasan ng Panginoon, ang pinunong bantog sa pagkakawanggawa ay agad pumuri kay Acyuta—ang Kataas-taasang Diyos, na ganap na kaganapan ng lahat ng kaalaman.
Verse 48
सन्मात्ररूपिणे ऽचिन्त्यमहिम्ने परमात्मने व्यापिने नैकरूपैकस्वरूपाय नमो नमः
Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo, na ang likas ay dalisay na Pag-iral; ang kaluwalhatian ay di-maisip; Ikaw ang Paramatma na lumalaganap sa lahat; maraming anyo man, iisang Katotohanan.
Verse 49
सत्यरूपाय ते ऽचिन्त्य हविर्भूताय ते नमः नमो ऽविज्ञेयरूपाय पराय प्रकृतेः प्रभो
Pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay Katotohanan—di-maisip, lampas sa isip—Ikaw mismo ang nagiging banal na handog. Pagpupugay sa Iyo na di-maabot ng anumang kaalaman; O Panginoon, Ikaw ang Kataas-taasan, lampas sa Prakṛti.
Verse 50
भूतात्मा चेन्द्रियात्मा च प्रधानात्मा तथा भवान् आत्मा च परमात्मा च त्वम् एकः पञ्चधा स्थितः
Ikaw ay iisa, ngunit nananahan sa limang paraan: bilang Sarili sa mga nilalang, bilang Sarili sa mga pandama, bilang Sarili ng Pradhāna (ugat ng Prakṛti), bilang jīva-ātman, at bilang Paramātman.
Verse 51
प्रसीद सर्वसर्वात्मन् क्षराक्षरमयेश्वर ब्रह्मविष्णुशिवाख्याभिः कल्पनाभिर् उदीरितः
Maawa Ka, O Sarili ng lahat ng sarili, Panginoong sumasaklaw sa nasisira at di-nasisira. Bagaman ipinahahayag Ka sa mga pangalang kaisipan na “Brahmā”, “Viṣṇu”, at “Śiva”, Ikaw pa rin ang iisang Kataas-taasang Katotohanan.
Verse 52
अनाख्येयस्वरूपात्मन्न् अनाख्येयप्रयोजन अनाख्येयाभिधानं त्वां नतो ऽस्मि परमेश्वर
O Parameśvara, ang Iyong likas ay di-masalita, ang Iyong layon ay di-masalita, maging ang Iyong pangalan ay di-masalita; sa Iyo, ang Di-Maipahayag, ako’y yumuyuko.
Verse 53
न यत्र नाथ विद्यन्ते नामजात्यादिकल्पनाः तद् ब्रह्म परमं नित्यम् अविकारि भवान् अज
O Panginoon! Kung saan walang mga kathang-isip gaya ng “pangalan,” “uri,” at iba pa, iyon ang Kataas-taasang Brahman: walang hanggan at di nagbabago. Ikaw ang Yaon—ang Di-Ipinanganak.
Verse 54
न कल्पनाम् ऋते ऽर्थस्य सर्वस्याधिगमो यतः ततः कृष्णाच्युतानन्तविष्णुसंज्ञाभिर् ईड्यसे
Sapagkat kung walang paghubog ng mga konsepto, walang kahulugang mauunawaan sa anumang bagay; kaya, O Panginoon, pinupuri Ka sa mga pangalang Krishna, Acyuta, Ananta, at Vishnu.
Verse 55
सर्वार्थास् त्वम् अज विकल्पनाभिर् एतद् देवाद्यं जगद् अखिलं त्वम् एव विश्वम् विश्वात्मंस् त्वम् इति विकारभावहीनः सर्वस्मिन् न हि भवतो ऽस्ति किंचिद् अन्यत्
Ikaw ang lahat ng layon at lahat ng kahulugan, O Di-Ipinanganak. Dahil sa mga pagkakaibang iniisip ng isip, ang buong sansinukob—mula sa mga diyos—ay nagmumukhang sari-sari; ngunit sa katotohanan, Ikaw lamang iyon. Ikaw ang daigdig; Ikaw ang Sarili sa loob ng daigdig. Kaya kahit iba-iba ang pagbanggit, nananatili Kang walang pagbabago; sapagkat sa lahat ng bagay, wala nang iba pa bukod sa Iyo.
Verse 56
त्वं ब्रह्मा पशुपतिर् अर्यमा विधाता धाता त्वं त्रिदशपतिः समीरणो ऽग्निः तोयेशो धनपतिर् अन्तकस् त्वम् एको भिन्नार्थैर् जगद् अभिपासि शक्तिभेदैः
Ikaw si Brahmā; Ikaw si Paśupati (Śiva); Ikaw si Aryaman; Ikaw si Vidhātṛ at Dhātṛ. Ikaw ang panginoon ng mga diyos; Ikaw ang Hangin; Ikaw ang Apoy; Ikaw ang Panginoon ng mga tubig; Ikaw ang Panginoon ng yaman; Ikaw si Antaka, ang Tagapagwakas. Bagama’t iisa, pinangangalagaan at pinamamahalaan Mo ang sansinukob sa pamamagitan ng iba’t ibang kapangyarihan ng Iyong śakti, na may sari-saring tungkulin at kahulugan.
Verse 57
विश्वं भवान् सृजति सूर्यगभस्तिरूपो विश्वं च ते गुणमयो ऽयम् अज प्रपञ्चः रूपं परं सद् इति वाचकम् अक्षरं यज् ज्ञानात्मने सदसते प्रणतो ऽस्मि तस्मै
Nililikha Mo ang sansinukob sa anyo ng ningning ng araw; at, O Di-Ipinanganak, ang buong daigdig na binubuo ng mga guṇa ay Iyo rin. Ang Iyong kataas-taasang katotohanan ay ipinahihiwatig ng di-nasisirang pantig na nagsasaad ng “Sat” (Pag-iral). Sa Kanya—ang Sarili ng kaalaman, na kapwa hayag at di-hayag—ako’y yumuyukod sa paggalang.
Verse 58
ॐ नमो वासुदेवाय नमः संकर्षणाय ते प्रद्युम्नाय नमस् तुभ्यम् अनिरुद्धाय ते नमः
Om—pagpupugay kay Vāsudeva. Pagpupugay sa Iyo bilang Saṃkarṣaṇa; pagpupugay sa Iyo bilang Pradyumna; at pagpupugay sa Iyo bilang Aniruddha, O Panginoon.
It dramatizes the avatāra paradox: the same Lord appears as human on the chariot while simultaneously revealed as the cosmic, worshipped Supreme within the Yamunā—teaching that līlā does not negate divinity but veils and reveals it by will.
It asserts that all names and forms are conceptual designations; in truth there is no ‘other’ besides the Lord who pervades all, remains changeless, and governs the universe through distinct śakti-functions—yet is one reality beyond prākṛta limitation.
It links the Krishna narrative to Pāñcarātra theology, presenting Vāsudeva and His emanational aspects (Saṃkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha) as a structured remembrance that supports devotion, metaphysical clarity, and mokṣa-oriented contemplation.