Adhyaya 94: The Birth of Mahiṣāsura and the Goddess’s Victory as Mahīṣamardinī

Verse 1

श्रीवराह उवाच । अथ विद्युत्प्रभो दैत्यस्तथा दूतः विसर्जितः । देव्याः सकाशं गत्वाऽसौ तामुवाच सुमध्यमाम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Pagkaraan, ang Daitya na si Vidyutprabha, na isinugo bilang mensahero, ay nagtungo sa harap ng Diyosa at nagsalita sa kanya, ang may magandang baywang.

Verse 2

एवं सञ्चिन्त्य सा देवी महीषी सम्बभूव ह । सखीभिः सह विश्वेशि तीक्ष्णशृङ्गाग्रधारिणी ॥

Sa gayong pagninilay, ang Diyosa ay naging isang mahīṣī, isang inahing kalabaw. O Ginang ng sansinukob, taglay niya ang matutulis na dulo ng mga sungay, kasama ang kanyang mga kasamang sakhī.

Verse 3

तमृषिं भीषितुं ताभिः सह गत्वा वरानना । असौ बिभीषितस्ताभिस्तां ज्ञात्वा ज्ञानचक्षुषा । आसुरीं क्रोधसम्पन्नः शशाप शुभलोचनाम् ॥

Kasama nila, lumapit ang magandang-mukha upang takutin ang pantas na iyon. Siya, nang mabigla sa kanila, ay nakilala siya sa pamamagitan ng mata ng kaalaman bilang may asurikong likas; napuno ng galit, isinumpa niya ang may magagandang mata.

Verse 4

यस्माद्भीषयसे मां त्वं महिषीरूपधारिणी । अतो भव महिष्येव पापकर्मे शतं समाः ॥

Sapagkat tinatakot mo ako, ikaw na nag-anyong babaeng kalabaw; kaya maging tunay na kalabaw ka sa loob ng sandaang taon, dahil sa masamang gawaing ito.

Verse 5

एवमुक्ता ततः सा तु सखीभिः सह वेपती । पादयोर्न्यपतत्तस्य शापान्तं कुरु जल्पती ॥

Pagkasabi nito, siya—nanginginig kasama ng kaniyang mga kasamahan—ay nagpatirapa sa kaniyang mga paa at nagsumamo: “Wakasan mo ang sumpa.”

Verse 6

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिः करुणान्वितः । शापान्तमकरोत्तस्या वाक्यं छेदमुवाच ह ॥

Nang marinig ng muni ang kaniyang mga salita, naantig sa habag, itinakda niya ang pagwawakas ng sumpa at saka nagsalita ng mga salitang may kundisyon.

Verse 7

अनेनैव स्वरूपेण पुत्रमेकं प्रसूय वै । शापान्तो भविता भद्रे मद्वाक्यं न मृषा भवेत् ॥

“Sa anyong ito rin, matapos kang magsilang ng iisang anak na lalaki, magwawakas ang sumpa, O mapalad; hindi magiging kasinungalingan ang aking salita.”

Verse 8

एवमुक्ता गता सा तु नर्मदातीरमुत्तमम् । यत्र तेपे तपो घोरं सिन्धुद्वीपो महातपाः ॥

Sa gayong tagubilin, siya ay nagtungo sa dakilang pampang ng Narmadā, kung saan ang dakilang ascetic na Sindhudvīpa ay nagsagawa ng mabibigat na pag-aayuno at pagninilay.

Verse 9

तत्र चेन्दुमती नाम दैत्यकन्या अतिरूपिणी । सा दृष्टा तेन मुनिना विवस्त्रा मज्जती जले ॥

Doon ay may isang dalagang mula sa angkan ng mga daitya na nagngangalang Cendumatī, labis ang kagandahan; siya’y nakita ng pantas na iyon na hubad, naliligo sa tubig.

Verse 10

चस्कन्द स मुनिः शुक्रं शिलाद्रोण्यां महातपाः । तच्च माहिष्मती दृष्ट्वा दिव्यगन्धि सुगन्धि च । ततः सखीरुवाचेदं पिबामीदं जलं शुभम् ॥

Ang dakilang mapagtapás na muni ay nagbuga ng binhi sa isang batong labangan. Nang makita iyon—may banal na halimuyak at kaaya-ayang samyo—ang babae ng Mahiṣmatī ay nagsabi sa kaniyang mga kasama: “Iinumin ko ang mapalad na tubig na ito.”

Verse 11

एवमुक्त्वा तु सा पीत्वा तच्छुक्रं मुनिसंभवम् । प्राप्ता गर्भं मुनेर्बीजात् सुषाव च तदा सतः ॥

Pagkasabi nito, ininom niya ang binhing iyon na nagmula sa muni; mula sa binhi ng pantas ay nagdalang-tao siya, at noon ay nagsilang ng mabuting supling.

Verse 12

प्रणम्य प्रयतो भूत्वा कुमारिशतसंकुलाम् । आस्थाने विनयापन्नस्ततो वचनमब्रवीत् ॥

Pagkatapos yumukod at maging mapagpigil, siya’y nagpakumbaba at nagsalita sa bulwagang pagpupulong na siksik sa daan-daang dalaga.

Verse 13

तस्याः पुत्रोऽभवद् धीमान् महाबलपराक्रमः । महिषेति स्मृतो नाम्ना ब्रह्मवंशविवर्धनः । स त्वां वरयते देवि देवसैन्यविमर्दनः ॥

Ang kaniyang anak ay isinilang na marunong, may dakilang lakas at katapangan; sa pangalang “Mahiṣa” siya’y naaalala, tagapagpalago ng angkan ni Brahmā. Siya, ang dumudurog sa mga hukbo ng mga diyos, ay humihingi sa iyo ng pag-aasawa, O diyosa.

Verse 14

स सुरानपि जित्वाजौ त्रैलोक्यं च तवानघे । दास्यते देवि सुप्रोतस्तव सर्वं महासुरः ॥ तस्यात्मोपप्रदानेन कुरु देवि महत्कृतम् ॥

Matapos madaig maging ang mga diyos sa digmaan at makamtan ang tatlong daigdig, O diyosang walang dungis, ibibigay sa iyo ng dakilang asura na si Suprota ang lahat. Sa pag-aalay ng kanyang sariling pagkatao, O Devi, hinihiling niyang gawin mo ang isang dakilang gawa—tanggapin siya.

Verse 15

एवमुक्ता तदा देवी तेन दूतेन शोभना । जहास परमा देवी वाक्यं नोवाच किञ्चन ॥

Nang gayon ang sabihin noon ng sugo, ang maningning na Diyosa ay tumawa lamang; ang Kataas-taasang Diyosa ay hindi nagsalita ng kahit isang salita.

Verse 16

तस्या हसन्त्या दूतोऽसौ त्रैलोक्यं सचराचरम् । ददर्श कुक्षौ संभ्रान्तस्तत्क्षणात् समपद्यत ॥

Habang siya’y tumatawa, nakita ng sugong iyon sa loob ng kanyang sinapupunan ang tatlong daigdig, kasama ang lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw; sa matinding pagkamangha at pangamba, siya’y bumagsak noon din.

Verse 17

ततो देव्याः प्रतीहारी जया नामातितेजना । देव्याः हृदि स्थितं वाक्यमुवाच तनुमध्यमा ॥

Pagkaraan, ang tagapaglingkod sa silid ng Diyosa, na ang pangalan ay Jayā, lubhang maningning at may payat na baywang, ay nagsalita ng mga salitang nasa puso ng Diyosa.

Verse 18

जया उवाच । कन्यार्थी वदते यद्धि तत्त्वया समुदीरितम् । यदि नाम व्रतं चास्याः कौमारं सार्वकालिकम् । अपि चान्याः कुमार्योऽत्र सन्ति देव्याः पदानुगाः ॥

Sinabi ni Jayā: Ang iyong sinabi ay tunay na wika ng isang naghahanap ng dalaga. Ngunit kung ang panata ng kanyang pagkadalaga ay panghabang-panahon, mayroon pa ring ibang mga dalaga rito na mga tagasunod sa hanay ng Diyosa.

Verse 19

तासामेकापि नो लभ्या किमु देवी स्वयं शुभा । याहि दूत त्वरण् मा ते किञ्चिदन्यद् भविष्यति ॥

Ni isa man sa mga dalagang iyon ay hindi namin makakamtan—lalo na ang mismong diyosa, na mapalad sa sarili niyang kabanalan. Humayo ka, sugo, magmadali; wala nang iba pang mangyayari para sa iyo.

Verse 20

एवमुक्तो गतो दूतस्तावद् व्योम्नि महामुनिः । आयातो नारदस्तूर्णं नृत्यन्नुच्चैर्महातपाः ॥

Sa gayon sinabi, umalis ang sugo. Samantala, sa himpapawid dumating nang mabilis ang dakilang pantas na si Nārada, sumasayaw at malakas na sumisigaw—siya, ang dakilang asceta.

Verse 21

दिष्ट्या दिष्ट्येति वदतस्तां देवीं शुभलोचनाम् । उपविष्टो जगादाथ आसने परमेऽर्चितः ॥

Habang sinasabi, “Mapalad, mapalad!” kinausap niya ang diyosang may magagandang mata. Pagkaraan, naupo siya at pinarangalan sa isang napakahusay na upuan, at saka nagsalita.

Verse 22

प्रणम्य देवीं सर्वेशीमुवाच च महातपाः । देवि देवैरहं प्रीतैः प्रेषितोऽस्मि तवान्तिकम् ॥

Pagyukod sa diyosa, ang Panginoon ng lahat, nagsalita ang dakilang asceta: “O diyosa, ako’y isinugo ng mga diyos na nalugod, upang lumapit sa iyo.”

Verse 23

विद्युत्प्रभा उवाच । देवि पूर्वमृषिस्त्वासीदादिसर्गे कसंभवः । सखा सारस्वतो जातः सुपार्श्वो नाम वै विभुः ॥

Sinabi ni Vidyutprabhā: “O diyosa, noong una, sa sinaunang paglikha, may isang pantas na nagngangalang Kasaṃbhava. Ang kanyang kaibigan, na isinilang sa ugnayan kay Sarasvatī, ay ang makapangyarihang si Supārśva ang pangalan.”

Verse 24

विजिता देवि दैत्येन महिषाख्येन निर्जराः । त्वां गृहीतुं प्रयत्नं स कृतवान् देवि दैत्यराट् ॥

O Diyosa, natalo ng asurang tinatawag na Mahiṣa ang mga walang-kamatayan; at ang haring-asura, O Diyosa, ay nagsikap na ikaw ay bihagin.

Verse 25

एवमुक्तोऽस्मि देवैस्त्वां बोधयामि वरानने । स्थिरीभूता महादेवि तं दैत्यं प्रतिघातय ॥

Sa gayon, ayon sa utos ng mga diyos, ikaw ay aking ginagising, O marikit ang mukha: maging matatag, O Dakilang Diyosa, at pabagsakin ang asurang iyon.

Verse 26

उक्त्वैवान्तरहितः सद्यो नारदः स्वेच्छया ययौ । देवी च कन्यास्ताः सर्वाः सन्नह्यन्तामुवाच ह ॥

Pagkasabi nito, si Nārada ay agad na naglaho at umalis ayon sa sariling kalooban. At sinabi ng Diyosa sa lahat ng mga dalaga: “Mag-armas at maghanda kayo.”

Verse 27

ततः कन्या महाभागाः सर्वास्ता देविशासनात् । बभूवुर्घोररूपिण्यः खङ्गचर्मधनुर्धराः । सङ्ग्रामहेतोः सन्तस्थुर्दैत्यविध्वंसनाय ताः ॥

Pagkaraan, ang lahat ng mapalad na dalaga, ayon sa utos ng Diyosa, ay nag-anyong kakila-kilabot, may tangan na espada, kalasag, at busog; tumindig sila para sa digmaan, upang lipulin ang mga asura.

Verse 28

तावद् दैत्यबलं सर्वं मुक्त्वा देवचमूं द्रुतम् । आययौ यत्र तद् देव्याः सन्नद्धं स्त्रीबलं महत् ॥

Samantala, ang buong hukbo ng mga asura, mabilis na iniwan ang hukbo ng mga diyos, at dumating sa kinaroroonan ng dakila at ganap na nasandatang puwersa ng kababaihan ng Diyosa.

Verse 29

ततस्ताः युयुधुः कन्या दानवैः सह दर्पिताः । क्षणेन तद् बलं ताभिश्चतुरङ्गं निपातितम् ॥

Then those maidens, filled with martial ardor, fought together with the Dānavas; in a moment, by them, that fourfold army was brought down.

Verse 30

शिरांसि तत्र केषाञ्चिच्छिन्नानि पतितानि च । अपरेषां विदार्योरः क्रव्यादाः पान्ति शोणितम् ॥

There, some heads were severed and had fallen; for others, their chests having been torn open, flesh-eaters drank the blood.

Verse 31

अन्ये कबन्धभूतास्तु ननृतुर्दैत्यनायकाः । एवं क्षणेन ते सर्वे विध्वस्ताः पापचेतसः । अपरे विद्रुताः सर्वे यत्रासौ महिषासुरः ॥

Others—becoming headless trunks—danced about, those leaders of demons. Thus, in a moment, all of them, evil-minded, were destroyed; and the rest all fled to where that Mahiṣāsura was.

Verse 32

ततो हाहाकृतं सर्वं यथा दैत्यबलं महत् । एवं तदाकुलं दृष्ट्वा महिषो वाक्यमब्रवीत् । सेनापते किमेतद्धि बलं भग्नं ममाग्रतः ॥

Then the great demon host raised a cry of lamentation. Seeing it thus thrown into confusion, Mahiṣa spoke: “Commander, what is this—my army shattered before my very eyes?”

Verse 33

ततो यज्ञहनुर्नामा दैत्यो हस्तिस्वरूपवान् । उवाच भग्नमेतद्धि कुमारिभिः समन्ततः ॥

Then the demon named Yajñahanu, of elephant-like form, said: “Indeed, this has been shattered on all sides by the maidens.”

Verse 34

तस्याभवन्महातेजाः सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् । स हि तीव्रं तपस्तेपे माहिष्मत्यां पुरोत्तमे ॥

Mula sa kanya ay sumilang si Sindhudvīpa, dakila ang ningning at tapang. Tunay, nagsagawa siya ng matinding tapasya sa Māhiṣmatī, ang marangal na lungsod.

Verse 35

ततो दुद्राव महिषस्ताः कन्याः शुभलोचनाः । गदामादाय तरसा कन्या दुद्राव वेगवान् ॥

Pagkaraan, sumugod ang dambuhalang kalabaw (asura) sa mga dalagang may mapagpalang mga mata. Dinampot ng dalaga ang isang gada nang buong lakas at tumakbong mabilis.

Verse 36

यत्र तिष्ठति सा देवी देवगन्धर्वपूजिता । तत्रैव सोऽसुरः प्रायाद् यत्र देवी व्यवस्थिताः । सा च दृष्ट्वा तमायान्तं विंशद्धस्ता बभूव ह ॥

Saanman tumindig ang Diyosa, na sinasamba ng mga deva at gandharva, doon din nagtungo ang asura—sa mismong pook na kinaroroonan niya. At nang makita niyang papalapit ito, siya’y naging may dalawampung kamay.

Verse 37

धनुः खङ्गं तथा शक्तिं शरान् शूलं गदां तथा । परशुं डमरुं चैव तथा घण्टां विशालिनीम् । शतघ्नीं मुद्गरं घोरं भुशुण्डीं कुन्तमेव च ॥

Busog, tabak, sibat, mga palaso, trisula, at gada; palakol, tambol na ḍamaru, at isang malaking kampana; sandatang śataghnī, nakapanghihilakbot na pamukpok, bhuśuṇḍī, at isang kunta (sibat) din—(ito ang nasa kanyang mga kamay).

Verse 38

मुसलं च तथा चक्रं भिन्दिपालं तथैव च । दण्डं पाशं ध्वजं चैव पद्मं चेति च विंशतिः ॥

At mayroon din siyang musala (pestle), chakra (discus), at sandatang bhindipāla; isang danda (tungkod), pasha (pisi), dhvaja (bandila), at padma (lotus)—sa gayon ay dalawampu ang lahat.

Verse 39

भूत्वा विंशभुजा देवी सिंहमास्थाय दंशिता । सस्मार रुद्रं देवेशं रौद्रं संहारकारणम् ॥

Nang siya’y maging dalawampung-bisig, ang Diyosa’y sumakay sa leon, handang makipaglaban; inalaala niya si Rudra, ang Panginoon ng mga diyos—ang mabagsik na sanhi ng paglalansag.

Verse 40

ततो वृषध्वजः साक्षाद् रुद्रस्तत्रैव आययौ । तया प्रणम्य विज्ञप्तः सर्वान् दैत्यान् जयाम्यहम् ॥

Pagkaraan, si Vṛṣadhvaja—si Rudra mismo—ay dumating doon nang tuwiran. Yumukod siya sa kanya at nagsumamo: “Aking tatalunin ang lahat ng mga daitya.”

Verse 41

त्वयि सन्निधिमात्रे तु देवदेव सनातन । एवमुक्त्वाऽसुरान् सर्वान् जिगाय परमेश्वरी ॥

“Sa iyong paglapit lamang, O Diyos ng mga diyos, ang Walang-hanggang,”—pagkasabi nito, tinalo ng Kataas-taasang Diyosa ang lahat ng mga asura.

Verse 42

मुक्तवा तमेेकं महिषं शेषं हत्वा तमभ्ययात् । यावद् देवी ततः साऽपि तां दृष्ट्वा सोऽपि दुद्रुवे ॥

Pinalaya niya ang isang kalabaw (demonyo) na iyon at pinatay ang iba; saka siya lumapit sa kanya. Habang sumusulong ang Diyosa, siya man—pagkakita sa kanya—ay tumakas.

Verse 43

क्वचिद् युध्यति दैत्येन्द्रः क्वचिच्चैव पलायति । क्वचित् पुनर्मृधं चक्रे क्वचित् पुनरुपारमत् ॥

Kung minsan ang pinuno ng mga daitya’y nakikipaglaban, kung minsan nama’y tumatakas. Kung minsan ay muling sumasalang sa digmaan, kung minsan ay muling humihinto.

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि दश तस्य तया सह । दिव्यानि विगतानि स्युर्युध्यतस्तस्य शोभने । बभ्राम सकलं त्वाजौ ब्रह्माण्डं भीतमानसम् ॥

Kaya, O marikit, sampung libong banal na taon ang lumipas para sa kanya habang nakikipaglaban siyang kasama niya; at sa digmaang yaon, ang buong sansinukob ay nayanig, na waring may takot ang kalooban.

Verse 45

कुर्वतस्तु तपो घोरं निराहारस्य शोभने । आद्या तु विप्रचित्तेस्तु सुता सुरसुतोपमा । माहिष्मतीति विख्याता रूपेणासदृशी भुवि ॥

Samantalang siya’y nagsasagawa ng mabagsik na pag-aayuno at mahigpit na pagtitika, O marikit—ang panganay na anak na babae ni Vipracitti, na kahalintulad ng anak ng mga diyos, ay bantog sa pangalang Māhiṣmatī, na walang kapantay sa daigdig sa kagandahan.

Verse 46

ततः कालेन महता शतशृङ्गे महागिरौ । पद्भ्यामाक्रम्य शूलेन निहतो दैत्यसत्तमः ॥

Pagkaraan ng mahabang panahon, sa dakilang bundok na tinatawag na Śataśṛṅga, ang pinakadakila sa mga daitya ay napatay—niyurakan sa paa at ibinagsak sa pamamagitan ng tridenteng sibat.

Verse 47

शिरश्चिच्छेद खङ्गेन तत्र चान्तःस्थितः पुमान् । निर्गत्य विगतः स्वर्गं देव्याः शस्त्रनिपातनात् ॥

Sa pamamagitan ng tabak ay pinugutan niya roon ang ulo; at ang nilalang na nasa loob nito, paglabas, ay nagtungo sa langit—dahil sa pagbagsak ng sandata ng diyosa.

Verse 48

ततो देवगणाः सर्वे महिषं वीक्ष्य निर्जितम् । सब्रह्मका स्तुतिं चक्रुर्देव्यास्तुष्टेन चेतसा ॥

Pagkaraan nito, ang lahat ng pangkat ng mga diyos, nang makita ang Mahīṣa na napasuko, ay kasama si Brahmā na naghandog ng himno ng papuri sa diyosa, na may pusong lubos na nasiyahan.

Verse 49

देवा ऊचुः । नमो देवि महाभागे गम्भीरे भीमदर्शने । जयस्ते स्थितिसिद्धान्ते त्रिनेत्रे विश्वतोमुखि ॥

Wika ng mga deva: Pagpupugay sa Iyo, O Diyosa—pinakamapalad, malalim, at kakila-kilabot ang anyo. Tagumpay sa Iyo, na ang aral ay katatagan; O may tatlong mata, O may mga mukha sa lahat ng dako.

Verse 50

विद्याविद्ये जये याज्ये महिषासुरमर्दिनि । सर्वगे सर्वदेवेशि विश्वरूपिणि वैष्णवि ॥

O kaalaman at di-kaalaman; O tagumpay; O karapat-dapat sambahin; O pumatay kay Mahīṣāsura; O laganap sa lahat; O panginoon ng lahat ng mga deva; O may anyong sansinukob; O Vaiṣṇavī.

Verse 51

वीतशोके ध्रुवे देवि पद्मपत्रशुभेक्षणे । शुद्धसत्त्वव्रतस्थे च चण्डरूपे विभावरि ॥

O Diyosa, walang dalamhati at matatag; O may mapalad na titig na tulad ng mga talulot ng lotus; O nakatindig sa panatang dalisay na sattva; at gayon ma’y O may mabangis na anyo, O nagniningning na Isa.

Verse 52

ऋद्धिसिद्धिप्रदे देवि विद्याविद्येऽमृते शिवे । शांकरी वैष्णवी ब्राह्मी सर्वदेवनमस्कृते ॥

O Diyosa, tagapagkaloob ng kasaganaan at ganap na tagumpay; O kaalaman at di-kaalaman; O walang-kamatayan, O mapalad; O Śāṁkarī, O Vaiṣṇavī, O Brāhmī—O Ikaw na sinasamba ng lahat ng mga deva.

Verse 53

घण्टाहस्ते त्रिशूलास्त्रे महामहिषमर्दिनि । उग्ररूपे विरूपाक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे ॥

O may hawak na kampana sa kamay; O ang sandata ay trident; O dakilang pumatay sa makapangyarihang Mahīṣa; O may nakapanghihilakbot na anyo; O may kakaibang mga mata; O dakilang māyā; O agos ng walang-kamatayan.

Verse 54

सर्वसत्त्वहिते देवि सर्वसत्त्वमये ध्रुवे । विद्यापुराणशिल्पानां जननी भूतधारिणी ॥

O Diyosa, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, matatag na lumalaganap sa lahat—ina ng kaalaman, ng mga Purāṇa at ng mga sining, tagapagtaguyod ng mga nilikhang nilalang.

Verse 55

सर्वदेवरहस्यानां सर्वसत्त्ववतां शुभे । त्वमेव शरणं देवि विद्येऽविद्ये श्रियेऽम्बिके । विरूपाक्षि तथा क्षान्ति क्षोभितान्तरजलेऽविले ॥

O mapalad na Isa, ikaw ang lihim ng lahat ng mga diyos at ng lahat ng may kamalayan. Ikaw lamang ang kanlungan, O Diyosa—O Kaalaman at Di-kaalaman, O Kasaganaan, O Ina; O malawak ang mga mata, at O Pagtitiis—di nagkukulang kahit magulo ang panloob na mga tubig.

Verse 56

सा सखीभिः परिवृता विहरन्ती यदृच्छया । आगता मन्दरद्रोणीं तत्रापश्यत्तपोवनम् । मुनेरम्बरसंज्ञस्य विविधद्रुममालिनम् ॥

Napapalibutan ng kaniyang mga kasama, gumagala siya ayon sa nais; dumating siya sa lambak ng Mandara. Doon ay nakita niya ang isang tapovan, ang ermitanyo sa gubat, na pag-aari ng pantas na nagngangalang Ambara, na napapalamutian ng sari-saring mga puno.

Verse 57

नमोऽस्तु ते महादेवि नमोऽस्तु परमेश्वरि । नमस्ते सर्वदेवानां भावनित्येऽक्षयेऽव्यये ॥

Pagpupugay sa iyo, O Dakilang Diyosa; pagpupugay sa iyo, O Kataas-taasang Panginoon. Pagpupugay sa iyo—na walang hanggan, di-nasisira, di-naluluma—na siyang walang hanggang pinagmumulan ng pag-iral ng lahat ng mga diyos.

Verse 58

शरणं त्वां प्रपद्यन्ते ये देवि परमेश्वरि । न तेषां जायते किञ्चिदशुभं रणसङ्कटे ॥

Yaong mga sumasaklolo at dumudulog sa iyo, O Diyosa, O Kataas-taasang Panginoon—walang anumang kasawian ang sumisibol para sa kanila sa panganib ng digmaan.

Verse 59

यश्च व्याघ्रभये घोरे चौरराजभये तथा । स्तबवमेनं सदा देवि पठिष्यति यतात्मवान् ॥

At sinumang, sa kakila-kilabot na takot sa tigre, o gayundin sa takot sa mga magnanakaw o sa isang pinuno, ay laging bibigkas ng himnong ito, O Diyosa—na may pagpipigil-sa-sarili—ay pinangangalagaan.

Verse 60

निगडस्थोऽपि यो देवि त्वां स्मरिष्यति मानवः । सोऽपि बन्धैर्विमुक्तस्ते सुसुखं वसते सुखी ॥

Kahit ang taong nakagapos sa tanikala, O Diyosa—kung ikaw ay kanyang aalalahanin—siya man ay napapalaya sa mga gapos at namumuhay sa dakilang ginhawa, payapa at masaya.

Verse 61

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुता तदा देवी देवैः प्रणतिपूर्वकम् । उवाच देवान् सुश्रोणी वृणुध्वं वरमुत्तमम् ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: Nang gayon ay pinuri noon ang Diyosa ng mga diyos na may paunang pagpupugay; at ang Diyosa, na may marikit na balakang, ay nagsalita sa mga diyos: “Pumili kayo ng pinakamainam na biyaya.”

Verse 62

देवा ऊचुः । देवि स्तोत्रमिदं ये हि पठिष्यन्ति तवानघे । सर्वकामसमापन्नान् कुरु देवि स नो वरः ॥

Sinabi ng mga diyos: O Diyosa, O walang dungis—yaong mga babigkas ng himnong ito na iyo, pagpalain mo sila ng ganap na katuparan ng lahat ng mithiin. O Diyosa, ito nawa ang biyayang hiling namin.

Verse 63

एवमस्त्विति तान् देवानुक्त्वा देवी पराऽपरा । विससर्ज ततो देवान् स्वयं तत्रैव संस्थिता ॥

“Gayon na nga,” wika ng Diyosa sa mga diyos—siya na kapwa higit-sa-lahat at nasa-loob-ng-lahat. Pagkaraan ay pinauwi niya ang mga diyos, at siya mismo’y nanatili roon.

Verse 64

एतद्द्वितीयं यो जन्म वेद देव्याः धराधरे । स वीतशोको विरजाः पदं गच्छत्यनामयम् ॥

Sinumang nakakabatid sa ikalawang kapanganakang ito ng Diyosa sa bundok na sumusuporta sa Daigdig ay napapalaya sa dalamhati at karumihan, at nakakamit ang kalagayang walang karamdaman.

Verse 65

लतागृहैस्तु विविधैर्वकुलैर्लकुचैस्तथा । चन्दनैः स्पन्दनैः शालैः सरलैरुपशोभितम् । विचित्रवनखण्डैश्च भूषितं तु महात्मनः ॥

Ito’y pinalamutian ng sari-saring bahay-singaw ng baging, ng mga punong bakula at lakuca; pinaganda ng sandalwood, spandana, śāla at sarala, at lalo pang ginayakan ng iba’t ibang kakahuyan—ang āśrama ng dakilang kaluluwa.

Verse 66

दृष्ट्वाश्रमपदं रम्यं सासुरी कन्यका शुभम् । माहिष्मती वरारोहा चिन्तयामास भामिनी ॥

Nang makita ang kaaya-ayang pook ng āśrama, ang mapalad na dalagang may lahing asura—si Māhiṣmatī, ang marangal ang mga sangkap—ay nagsimulang magnilay ang binibini.

Verse 67

भीषयित्वाहमेनं तु तापसं त्वाश्रमे स्वयम् । तिष्ठामि क्रीडती सार्धं सखीभिः परमर्चिता ॥

Pagkatakot ko sa asetikong ito rito mismo sa āśrama, mananatili ako, naglalaro kasama ng aking mga kasamang babae, na lubhang pinararangalan.