Adhyaya 79: Description of the Inner Basins (Droṇīs): Śrīsaras, Śrīvana, Bilva Forest, and Tāla Grove

Verse 1

रुद्र उवाच । सीतान्तस्याचलेन्द्रस्य कुमुदस्यान्तरेण च । द्रोण्यां विहङ्गपुष्टायां नानासत्त्वनिषेवितम् ॥ ७९.१ ॥

Wika ni Rudra: Sa pagitan ng panginoon ng bundok na Sītānta at ng (bundok na) Kumuda ay may isang lambak na parang palanggana—pinagyayaman ng mga ibon—na dinadalaw at tinitirhan ng sari-saring nilalang.

Verse 2

त्रियोजनशतायामं शतयोजनविस्तृतम् । सुरसामलपानीयं रम्यं तत्र सुरोचनम् ॥ ७९.२ ॥

Doon ay may isang pook na may habang sandaang yojana at lapad na sandaang yojana; ang inuming tubig ay dalisay at kaaya-aya na tulad ng surasā at āmalā; ang lugar ay marikit, maningning at kaibig-ibig.

Verse 3

द्रोणमात्रप्रमाणैश्च पुण्डरीकैः सुगन्धिभिः । सहस्रशतपत्रैश्च महापद्मैरलङ्कृतम् ॥ ७९.३ ॥

Ito’y pinalamutian ng mababangong puting lotus na kasinlaki ng sukat na isang droṇa, at ng mga dakilang lotus na may sanlibo o sandaang talulot.

Verse 4

देवदानवगन्धर्वैर्महासर्पैरधिष्ठितम् । पुण्यं तच्छ्रीसरो नाम सप्रकाशमिहेह च ॥ ७९.४ ॥

Ang banal na pook na iyon ay pinamumunuan ng mga deva, dānava, gandharva, at mga dakilang ahas; tinatawag itong Śrīsara, at ito’y tanyag at hayag din dito.

Verse 5

प्रसन्नसलिलैः पूर्णं शरण्यं सर्वदेहिनाम् । तत्र त्वेकं महापद्मं मध्ये पद्मवनस्य च ॥ ७९.५ ॥

Puno ito ng malinaw at payapang tubig, kanlungan ng lahat ng may katawan. Doon, may isang dakilang lotus na nakatindig sa pinakagitna ng gubat ng mga lotus.

Verse 6

कोटिपत्रप्रकलितं तरुणादित्यवर्चसम् । नित्यं व्याकोशमधुरं चलत्वादतिमण्डलम् ॥ ७९.६ ॥

Ito’y hinubog mula sa napakaraming talulot na umaabot sa mga koṭi, taglay ang ningning ng batang araw; laging ganap na nakabuka at may banayad na tamis; at dahil sa paggalaw nito, ito’y lubhang bilog ang anyo.

Verse 7

चारुकेसरजालाढ्यं मत्तभ्रमरनादितम् । तस्मिन्मध्ये भगवती साक्षात् श्रीर्नित्यमेव हि । लक्ष्मीस्तु तं तदावासं मूर्त्तिमन्तं न संशयः ॥ ७९.७ ॥

Pinalamutian ng isang marikit na lambat ng keśara at umuugong sa huni ng mga bubuyog na tila nalalasing; sa gitna nito tunay na nananahan ang Mapalad na Ginang—si Śrī mismo—na laging naroroon. At si Lakṣmī, walang pag-aalinlangan, itinuturing ang pook na iyon bilang kaniyang tahanan, na nahahayag sa anyong may katawan.

Verse 8

सरसस्तस्य तीरे तु तस्मिन् सिद्धनिषेवितम् । सदा पुष्पफलṃ रम्यं तत्र बिल्ववनं महत् ॥ ७९.८ ॥

Sa pampang ng lawaing iyon, sa pook na dinadalaw ng mga siddha, naroon ang isang malaking kakahuyan ng bilva—laging kaaya-aya—na palaging may bulaklak at bunga.

Verse 9

शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् । अर्द्धक्रोशोच्छशिखरैर्महावृक्षैः समन्ततः । शाखासहस्रकलितैर्महास्कन्धैः समाकुलम् ॥ ७९.९ ॥

Ang gubat na iyon ay lumapad nang isang daang yojana at humaba nang dalawang daang yojana; sa lahat ng panig ay napaliligiran ng malalaking punong ang tuktok ay umaabot sa taas na kalahating krośa, at siksik sa dambuhalang mga punò na may libu-libong sanga.

Verse 10

फलैः सहस्रसङ्काशैः हरितैः पाण्डुरैस्तथा । अमृतस्वादुसदृशैर्भेरीमात्रैः सुगन्धिभिः ॥ ७९.१० ॥

May mga bungang waring libu-libo sa kasaganaan—luntian at maputla rin—matamis na gaya ng amṛta, kasinlaki ng tambol, at mabango.

Verse 11

शीऱ्यद्भिश्च पतद्भिश्च कीर्णभूमिवनान्तरम् । नाम्ना तच्छ्रीवनं नाम सर्वलोकेषु विश्रुतम् ॥ ७९.११ ॥

Sa loob ng kagubatang iyon, ang lupa at mga looban ng gubat ay nagkalat dahil sa mga punong nabubulok at sa mga punong bumabagsak. Sa pangalan, ito’y tinatawag na “Śrīvana,” bantog sa lahat ng daigdig.

Verse 12

देवादिभिः समाकीर्णमष्टाभिः ककुभिः शुभम् । बिल्वाशिभिश्च मुनिभिः सेवितं पुण्यकारिभिः । तत्र श्रीः संस्थिता नित्यं सिद्धसङ्घनिषेविता ॥ ७९.१२ ॥

Doon, mapalad sa lahat ng walong dako, siksik ito ng mga deva at iba pang nilalang. Dinadalaw at pinaglilingkuran ito ng mga muni na nabubuhay sa bunga ng bilva—mga tagapaglikha ng kabutihang-loob. Doon nananahan magpakailanman si Śrī (kapalaran/kasaganaan), na sinasamahan ng mga pangkat ng Siddha.

Verse 13

एकैकस्याचलेन्द्रस्य मणिशैलस्य चान्तरम् । शतयोजनविस्तीर्णं द्वियोजनशतायतम् ॥ ७९.१३ ॥

Ang pagitan ng bawat dakilang bundok at ng bundok na Maṇiśaila ay may lawak na isang daang yojana at haba na dalawang daang yojana.

Verse 14

विमलं पङ्कजवनं सिद्धचारणसेवितम् । पुष्पं लक्ष्म्या धृतं भाति नित्यं प्रज्वलतीव ह ॥ ७९.१४ ॥

Isang walang-dungis na gubat ng lotus, dinadaluhan ng mga Siddha at Cāraṇa. Doon, isang bulaklak na hawak ni Lakṣmī ay laging nagniningning, na wari’y walang humpay na nagliliyab.

Verse 15

अर्द्धक्रोशं च शिखरैर्महास्कन्धैः समावृतम् । प्रफुल्लशाखाशिखरं पिञ्जरं भाति तद्वनम् ॥ ७९.१५ ॥

Ang gubat na iyon ay umaabot ng kalahating krośa, napaliligiran ng mga tuktok at malalaking punò. Sa mga dulo ng sanga na ganap na namumukadkad, ang gubat ay nagmumukhang kulay gintong kayumanggi.

Verse 16

द्विबाहुपरिणाहैस्तैस्त्रिहस्तायामविस्तृतैः । मनःशिलाचूर्णनिभैः पाण्डुकेसरशालिभिः ॥ ७९.१६ ॥

Ang mga iyon ay may sukat na dalawang dangkal ng bisig ang palibot at umaabot sa tatlong siko ang haba; maputla, may mapuputing hibla ng polen, at kahawig ng pinulbos na manaḥśilā (realgar).

Verse 17

पुष्पैर्मनोहरैर्व्याप्तं व्याकोशैर्गन्धशोभिभिः । विराजति वनं सर्वं मत्तभ्रमरनादितम् ॥ ७९.१७ ॥

Nagniningning ang buong gubat, laganap ang mga kaakit-akit na bulaklak—ganap na nakabuka at marilag sa bango—at umaalingawngaw sa ugong ng mga bubuyog na tila nalalasing sa nektar.

Verse 18

तद्वनं दानवैर्दैत्यैर्गन्धर्वैर्यक्षराक्षसैः । किन्नरैरप्सरोभिश्च महाभोगैश्च सेवितम् ॥ ७९.१८ ॥

Ang gubat na iyon ay dinadalaw ng mga Dānava at Daitya, ng mga Gandharva, Yakṣa at Rākṣasa, at gayundin ng mga Kinnara at Apsarā—mga nilalang na hitik sa kaluguran at karilagan.

Verse 19

तत्राश्रमो भगवतः कश्यपस्य प्रजापतेः । सिद्धसाधुगणाकीर्णं नानाश्रमसमाकुलम् ॥ ७९.१९ ॥

Naroon ang ashram ng kagalang-galang na Prajāpati Kaśyapa—punô ng mga kapulungan ng siddha at sādhū, at masigla sa sari-saring tirahang pang-asceta at mga disiplina ng pagninilay at pagtitika.

Verse 20

महानीलस्य मध्ये तु कुम्भस्य च गिरेस्तथा । मध्ये सुखा नदी नाम तस्यास्तीरे महद्वनम् ॥ ७९.२० ॥

Sa pagitan ng Mahānīla at ng bundok na tinatawag na Kumbha, may isang ilog na ang pangalan ay Sukhā; sa pampang nito ay naroon ang isang malaking gubat.

Verse 21

पञ्चाशद्योजनायामं त्रिंशद्योजनमण्डलम् । रम्यं तालवनं श्रीमत् क्रोशार्द्धोच्छ्रितपादपम् ॥ ७९.२१ ॥

Ang marilag at kaaya-ayang Tālavana ay may habang limampung yojana at may saklaw na tatlumpung yojana; ang mga punò nito’y tumataas hanggang kalahating krośa.

Verse 22

महाबलैर्महासारैः स्थिरैरविचलैः शुभैः । महदञ्जनसंस्थानैः परिवृत्तैर्महाफलैः ॥ ७९.२२ ॥

(Ang mga ito) ay may dakilang lakas at matibay na diwa—matatag, di matinag, at mapalad—may napakalaking anyo na tila maiitim na masang bundok na gaya ng anjana (kohl), bilugang maayos, at nagdadala ng malalaking bunga.

Verse 23

मृष्टगन्धगुणोपेतैरुपेतं सिद्धसेवितम् । ऐरावतस्य करिणस्तत्रैव समुदाहृतम् ॥ ७९.२३ ॥

Taglay ang pinong halimuyak at mga dakilang katangian, at pinaglilingkuran ng mga Siddha na iginagalang; doon din binabanggit ang elepante ni Airāvata.

Verse 24

ऐरावतस्य रुद्रस्य देवशैलस्य चान्तरे । सहस्रयोजनायामा शतयोजनविस्तृता ॥ ७९.२४ ॥

Sa pagitan nina Airāvata, Rudra, at ng banal na bundok na Devaśaila, ito’y umaabot ng isang libong yojana ang haba at isang daang yojana ang lapad.

Verse 25

सर्वा ह्येकशिला भूमिर्वृक्षवीरुधवर्जिता । आप्लुता पादमात्रेण सलिलेन समन्ततः ॥ ७९.२५ ॥

Noon, ang buong daigdig ay iisang lapad ng bato, walang mga punò at gumagapang na halaman; at binaha sa lahat ng panig ng tubig na hanggang isang talampakan lamang ang lalim.

Verse 26

इत्येताभ्यन्तरद्रोण्यो नानाकाराः प्रकीर्त्तिताः । मेरोह् पार्श्वेन विप्रेन्द्रा यथावदनुपूर्वशः ॥ ७९.२६ ॥

Kaya nga, ang mga panloob na lambak na ito na may sari-saring anyo ay inilarawan—O pinakamainam sa mga brahmin—sa gilid ng Bundok Meru, nang wasto at ayon sa pagkakasunod-sunod.