
Gayā-tīrtha-māhātmyaṃ: Raibhyamuner Viṣṇustutiḥ
Ritual-Manual (tīrtha-māhātmya) with Ethical-Discourse on Ancestral Duty
Tinanong ni Pṛthivī si Varāha tungkol sa pantas na si Raibhya matapos marinig ang siddha na si Vasu, at hiniling ang paliwanag sa kanyang mga gawa. Isinalaysay ni Varāha na naglakbay si Raibhya sa banal na Gayā, isang pitṛ-tīrtha, at taimtim na nagsagawa ng śrāddha sa pamamagitan ng piṇḍa-dāna. Sa kanyang mahigpit na tapas, nagpakita ang isang maningning na yogin na nagpakilalang Sanatkumāra at pinuri ang disiplina niyang Vaidika at paglilingkod sa mga ninuno. Ipinakita ni Sanatkumāra ang bisa ng Gayā sa kuwento ni Haring Viśāla: ang mga piṇḍa na inialay niya ay nakapagpalaya maging sa lubhang nagkasalang mga ninuno mula sa naraka, na nagpapahayag ng nagbabagong kapangyarihang moral at ritwal ng tīrtha. Pagkaraan, bumuo si Raibhya ng mahabang stotra kay Viṣṇu bilang Gadādhara; nagpakita si Viṣṇu, ipinagkaloob ang minimithing hantungan pagkamatay sa piling ng mga siddha (Sanaka at iba pa), at nagtapos ang kabanata sa pagsasabing higit ang puṇya ng stotra kaysa sa piṇḍa-dāna lamang.
Verse 1
धरण्युवाच । रैभ्योऽसौ मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । स्वयं किमकरोद् देव संशयो मे महानयम् ॥ ७.१ ॥
Sinabi ni Dharaṇī: “Si Raibhya, ang tigre sa mga muni—nang marinig niya noon na si Vasu ay nagkamit ng siddhi—ano ang ginawa niya mismo, O Deva? Isang malaking pag-aalinlangan ang sumibol sa akin.”
Verse 2
श्रीवराह उवाच । स रैभ्यो मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । आजगाम गयां पुण्यां पितृतीर्थं तपोधनः । तत्र गत्वा पितॄन् भक्त्या पिण्डदानेन तर्पयत् ॥ ७.२ ॥
Sinabi ni Śrī Varāha: Noon, si Raibhya, ang tigre sa mga muni, nang marinig na si Vasu ay nagkamit ng kasakdalan, ay nagtungo sa banal na Gayā, ang pitṛ-tīrtha. Pagdating doon, ang ascetic na may yaman ng tapas ay nagbigay-lugod sa mga ninuno nang may debosyon sa pamamagitan ng pag-aalay ng piṇḍa (mga bolang pagkain na ritwal).
Verse 3
ततो वै सुमहत्तीव्रं तपः परमदुष्चरम् । चरतोऽस्य तत्तीव्रं तपो रैभ्यस्य धीमतः । आजगाम महायोगी विमानस्थोऽतिदीप्तिमान् ॥ ७.३ ॥
Pagkaraan, habang isinasagawa ng marunong na si Raibhya ang napakatindi at halos di-magawa na tapas, dumating sa kanya ang isang dakilang yogin, lubhang nagniningning at nakaupo sa isang vimāna.
Verse 4
त्रसरॆणुसमे शुद्धे विमानॆ सूर्यसन्निभे । परमाणुप्रमाणेन पुरुषस्तत्र दीप्तिमान् ॥ ७.४ ॥
Sa dalisay na vimāna na yaon, na kasingliwanag ng Araw at kasinlaki ng isang trasareṇu, naroon ang isang Maningning na Puruṣa; ang sukat niya ay gaya ng isang paramāṇu (atom).
Verse 5
सोऽब्रवीद् रैभ्य किं कार्यं तपश्चरसि सुव्रत । एवमुक्त्वा दिवो भूमिं मापयामास वै पुमान् ॥ ७.५ ॥
Sinabi niya kay Raibhya: “Sa anong layunin mo isinasagawa ang matinding pag-aayuno at pagninilay, O may dakilang panata?” Pagkasabi nito, ang taong iyon ay tunay na nagsimulang sukatin ang daigdig mula sa langit.
Verse 6
तत्रापि रथपञ्चाभं विमानं सूर्यसन्निभम् । युगपद् ब्रह्मभुवनं व्याप्नुवन्तं ददर्श सः ॥ ७.६ ॥
Doon din, nakita rin niya ang isang sasakyang panghimpapawid (vimana), nagliliwanag sa limang ulit na ningning, na wari’y araw; at nakita niyang ito’y sabay na lumalaganap sa daigdig ni Brahmā.
Verse 7
ततः स विस्मयाविष्टो रैभ्यः प्रणतिपूर्वकम् । पप्रच्छ तं महायोगिन् को भवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ७.७ ॥
Pagkaraan, si Raibhya na nabalot ng pagkamangha ay unang yumuk at nagbigay-galang, saka nagtanong sa dakilang yogin: “Sino po kayo? Ipagpaumanhin, ipahayag ninyo sa akin.”
Verse 8
पुरुष उवाच । अहं रुद्रादवरजो ब्रह्मणो मानसः सुतः । नाम्ना सनत्कुमार इति जनलोके वसाम्यहम् ॥ ७.८ ॥
Sumagot ang Katauhan: “Ako’y mas bata kaysa kay Rudra, isang anak na isinilang sa isipan ni Brahmā. Sa pangalan ay Sanatkumāra, at ako’y nananahan sa Jana-loka.”
Verse 9
भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन । धन्योऽसि सर्वथा वत्स ब्रह्मणः कुलवर्धनः ॥ ७.९ ॥
O kayamanang bunga ng pag-austeridad, lumapit ka sa aking tabi nang may pag-ibig. Sa lahat ng paraan ikaw ay pinagpala, mahal na anak—tagapagpalago ng angkan ni Brahmā.
Verse 10
रैभ्य उवाच । नमोऽस्तु ते योगिवर प्रसीद दयां मह्यं कुरुषे विश्वरूप । किमत्र कृत्यं वद योगिसिंह कथं हि धन्योऽहमुक्तस्त्वया च ॥ ७.१० ॥
Sinabi ni Raibhya: “Pagpupugay sa iyo, pinakadakila sa mga yogin. Maging mapagpala ka; mahabag ka sa akin, O may anyong pangkalahatan. O leon sa mga yogin, sabihin mo—ano ang dapat gawin dito? At paano nga ba ako mapalad, yamang ako’y kinausap mo?”
Verse 11
सनत्कुमार उवाच । धन्यस्त्वमेव द्विजवर्यमुख्य यद् वेदवादाभिरतः पितॄंश्च । प्रीणासि मन्त्रव्रतजप्यहोमैर्गयां समासाद्य तथाऽन्नपिण्डैः ॥ ७.११ ॥
Sinabi ni Sanatkumāra: “Tunay na pinagpala ka, O pinakadakila sa mga dvija, sapagkat masigasig ka sa pagbigkas ng Veda at pinasasaya mo rin ang mga Pitṛ (mga ninuno). Pagdating mo sa Gayā, sa pamamagitan ng mga panatang may mantra, japa (paulit-ulit na pagbigkas), homa (handog sa banal na apoy), at gayundin ng mga piṇḍa na handog na bilog na kanin, iyong pinasisiyahan sila.”
Verse 12
शृणुष्व चान्यं नृपतिर्बभूव विशालनामास पुरीं विशालाम् । उवास धन्यो धृतिमानपुत्रः स्वयं विशालाधिपतिर्द्विजाग्र्यान् । पप्रच्छ पुत्रार्थममित्रसाह - स्ते ब्राह्मणाश्चोचुरदीनसत्त्वाः ॥ ७.१२ ॥
Makinig pa sa isa pang salaysay: may isang haring nagngangalang Viśāla na nanirahan sa dakilang lungsod na tinatawag na Viśālā. Mapalad at matatag siya, bagaman walang anak. Ang panginoon ng Viśālā ay lumapit sa pinakadakilang mga dvija at nagtanong tungkol sa pagkakaroon ng anak na lalaki. Ang mga brāhmaṇa, na hindi nanghihina ang loob, ay nagsalita bilang tugon.
Verse 13
ऋगत्वा गयामन्नदानैरनेकैः । ध्रुवं सुतस्ते भविता नृपीश सुसंप्रदाता सकलक्षितीशः ॥ ७.१३ ॥
Pagkaraang pumunta sa Gayā at magsagawa ng maraming pagkakaloob ng pagkain, O panginoon ng mga hari, tiyak na magkakaroon ka ng isang anak na lalaki; siya’y magiging mapagbigay na tagapagkaloob at mamumuno sa buong daigdig.
Verse 14
इतीरितो ब्राह्मणैः स प्रहृष्टो राजा विशालाधिपतिः प्रयत्नात् । आगत्य तेन प्रवरेण तीर्थे मघासु भक्त्याऽथ कृतं पितॄणाम् ॥ ७.१४ ॥
Nang masabihan ng mga brāhmaṇa, ang hari—panginoon ng Viśālā—ay labis na nagalak. Pagkaraan, sa masusing pagsisikap, nagtungo siya sa dakilang tīrtha na iyon; at sa panahon ng Maghā, nang may debosyon, isinagawa niya ang ritwal para sa mga Pitṛ (mga ninuno).
Verse 15
पिण्डप्रदानं विधिना प्रयत्नाददद्वियत्यूत्तममूर्तयस्तान् । पश्यन् स पुंसः सितपीतकृष्णानुवाच राजा किमिदं भवद्भिः । उपेक्ष्यते शंसत सर्वमेव कौतूहलं मे मनसि प्रवृत्तम् ॥ ७.१५ ॥
Habang maingat nilang inihahandog ang piṇḍa ayon sa itinakdang pamamaraan, napansin ng hari ang mga taong yaon—may maningning at dakilang anyo—na puti, dilaw, at maitim ang kulay. Pagkakita sa kanila, sinabi ng hari: “Ano itong inyong pinababayaan? Isalaysay ninyo sa akin ang lahat; isang matinding pag-uusisa ang sumibol sa aking isipan.”
Verse 16
सीता उवाच । अहं सीतस्ते जनकोऽस्मि तात नाम्ना च वृत्तेन च कर्मणा च । अयं च मे जनको रक्तवर्णो नृशंसकृद् ब्रह्महा पापकामी ॥ ७.१६ ॥
Sinabi ni Sītā: “Ako si Sītā; ako ang iyong ama, mahal kong anak—sa pangalan, sa asal, at sa mga gawa. At ang isang ito ay ama ko, mapula ang kulay—isang gumagawa ng kalupitan, mamamatay ng isang brāhmaṇa, at naghahangad ng mga gawang makasalanan.”
Verse 17
अधीश्वरो नाम परः पिता ऽस्य कृष्णो वृत्त्या कर्मणा चापि कृष्णः । एतेन कृष्णेन हताः पुरा वै जन्मन्यनेके ऋषयः पुराणाः ॥ ७.१७ ॥
Ang kataas-taasang ama niya ay nagngangalang Adhīśvara. Siya rin ay tinatawag na Kṛṣṇa dahil sa likas na ugali at sa mga gawa. Sa isang dating kapanganakan, sa pamamagitan ng Kṛṣṇa na ito, maraming sinaunang ṛṣi ang napatay.
Verse 18
एतौ मृतौ द्वावपि पुत्र रौद्र- मवीचिसंज्ञं नरकं प्रपन्नौ । अधीश्वरो मे जनकः परोऽस्य कृष्णः पिता द्वावपि दीर्घकालम् । अहं च शुद्धेन निजेन कर्मणा शक्रासनं प्रापितो दुर्लभं ततः ॥ ७.१८ ॥
“Nang mamatay ang dalawang iyon, anak, silang dalawa ay nahulog sa impiyernong tinatawag na Avīci, isang kakila-kilabot na dako. Ang aking ama ay ang kataas-taasang Panginoon; at ang ama niya ay si Kṛṣṇa—kapwa sila sa mahabang panahon. Ngunit ako, sa pamamagitan ng sarili kong dalisay na mga gawa, ay nakamit ang mahirap makuhang luklukan ni Śakra (Indra).”
Verse 19
त्वया पुनर्मन्त्रविदा गयायां पिण्डप्रदानेन बलादिमौ च । मेलापितौ तीर्थपिण्डप्रदान-प्रभावतो मे नरकाश्रितावपि ॥ ७.१९ ॥
At muli, sa pamamagitan mo—na bihasa sa mga banal na mantra—sa pag-aalay ng piṇḍa sa Gayā, ang dalawang ito (mula kay Bala) ay muling napag-isa. Tunay, dahil sa kapangyarihan ng tīrtha at ng pag-aalay ng piṇḍa, maging yaong mga napunta sa impiyerno ay naapektuhan at nabigyan ng ginhawa.
Verse 20
पितॄन् पितामहांस्तत्र तथैव प्रपितामहान् । प्रीणयामीति तत्तोयं त्वया दत्तमरिंदम ॥ ७.२० ॥
“Doon, aking pinasisiyahan ang mga Pitṛ (mga ninuno), ang mga lolo, at gayundin ang mga ninunong lolo”—sa pag-iisip na gayon, ang tubig na iyon ay inihandog mo, O manlulupig ng mga kaaway.
Verse 21
तेनास्मद्युगपद्य्योगो जातो वाक्येन सत्तम । तीर्थप्रभावाद् गच्छामः पितृलोकं न संशयः ॥ ७.२१ ॥
Dahil sa pananalitang iyon, O pinakadakila sa mga banal, isang agarang ugnayan para sa amin ang sumilang sa pamamagitan ng iyong mga salita. Sa bisa ng tīrtha (banal na tawiran), kami’y patutungo sa daigdig ng mga ninuno—walang pag-aalinlangan.
Verse 22
अत्र पिण्डप्रदानेन एतौ तव पितामहौ । दुर्गतावपि संसिद्धौ पापकृद्विकृतिं गतौ ॥ ७.२२ ॥
Dito, sa pamamagitan ng pag-aalay ng piṇḍa, ang dalawang lolo mo—bagaman nalugmok sa kapahamakan—ay nagkamit ng kaganapan, at nalampasan ang nabaling kalagayang dulot ng kasalanang gawa.
Verse 23
तीर्थप्रभाव एषोऽस्मिन् ब्रह्मघ्नस्यापि तत्सुतः । पुतः पिण्डप्रदानेन कुर्यादुद्धरणं पुनः ॥ ७.२३ ॥
Ganyan ang bisa ng banal na tīrtha na ito: kahit ang anak ng pumatay sa isang brāhmaṇa ay nalilinis sa pag-aalay ng piṇḍa, at maaari muling magsagawa ng pagliligtas (pag-angat) para sa yumao.
Verse 24
एतस्मात् कारणात् पुत्र अहमेतौ विगृह्य वै । आगतोऽस्मि भवन्तं वै द्रष्टुं यास्यामि साम्प्रतम् । एतस्मात् कारणाद् रैभ्य भवान् धन्यो मयोच्यते ॥ ७.२४ ॥
“Dahil dito, anak ko, matapos kong harapin nga ang dalawang iyon, ako’y dumating—ngayon ay paroroon ako upang makita ka. Dahil din dito, O Raibhya, ipinahahayag kong ikaw ay mapalad.”
Verse 25
सकृद् गयाभिगमनं सकृत्पिण्डप्रदापनम् । दुर्लभं त्वं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितः ॥ ७.२५ ॥
Ang minsang paglalakbay-pananampalataya sa Gayā at minsang pag-aalay ng piṇḍa ay maaaring makamtan; ngunit Ikaw—na laging nananatili rito—ay mahirap matagpuan at makuha.
Verse 26
किमनु प्रोच्यते रैभ्य तव पुण्यमिदं प्रभो । येन साक्षाद् गदापाणिर्दृष्टो नारायणः स्वयम् ॥ ७.२६ ॥
O Raibhya, O panginoon—ano pa ang masasabi tungkol sa banal mong kabutihan, na dahil dito ay nakita mo nang tuwiran si Nārāyaṇa mismo, ang may tangan ng gada?
Verse 27
ततो गदाधरः साक्षादस्मिंस्तीर्थे व्यवस्थितः । अतोऽतिविख्याततमं तीर्थमेतद् द्विजोत्तम ॥ ७.२७ ॥
Pagkaraan nito, si Gadādhara mismo ay tuwirang nanahan sa tīrtha na ito. Kaya, O pinakamainam sa mga dvija, ang tīrtha na ito ay lubhang tanyag.
Verse 28
श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा महायोगी तत्रैवान्तरधीयत । रैभ्योऽपि च गदापाणेर्हरेः स्तोत्रमथाकरोत् ॥ ७.२८ ॥
Sinabi ni Śrī Varāha: Pagkasabi nito, ang dakilang yogin ay naglaho roon din. Pagkaraan, si Raibhya ay bumuo ng isang stotra, himno ng papuri kay Hari, ang may tangan ng gada.
Verse 29
रैभ्य उवाच । गदाधरं विबुधजनैरभिष्टुतं धृतक्ष्ममं क्षुधितजनार्त्तिनाशनम् । शिवं विशालासुरसैन्यमर्दनं नमाम्यहं हतसकलाशुभं स्मृतौ ॥ ७.२९ ॥
Sinabi ni Raibhya: “Sumasamba ako sa Tagapagdala ng gada, na pinupuri ng mga kapulungan ng marurunong at mga banal na nilalang; ang Tagapagtaguyod ng daigdig, ang Tagapag-alis ng dalamhati ng mga nagugutom; ang Mapalad, ang Dumudurog sa malalawak na hukbo ng mga asura—na sa pag-alaala sa Kanya ay napapawi ang lahat ng kasawian.”
Verse 30
पुराणपूर्वं पुरुषं पुरुषाश्रितं पुरातनं विमलमलं नृणां गतिम् । त्रिविक्रमं धृतधरणिं बलिर्हं गदाधरं रहसि नमामि केशवम् ॥ ७.३० ॥
Sa lihim na debosyon, yumuyuko ako kay Keśava—ang sinaunang Puruṣa, ang pinakamatanda na sinasandigan ng mga nilalang; dalisay at walang dungis, ang takdang kanlungan ng sangkatauhan; ang Trivikrama na nagtaguyod sa daigdig, nagpababa kay Bali, at may tangan na pamalo (gadā).
Verse 31
सुशुद्धभावं विभवैरुपावृतं श्रियावृतं विगतमलं विचक्षणम् । क्षितीश्वरैरपगतकिल्बिषैः स्तुतं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३१ ॥
Ang sinumang sumamba kay Gadādhara—na may lubos na dalisay na kalooban, napalilibutan ng kadakilaan, niyayakap ni Śrī (Lakṣmī), walang bahid-dungis, may malinaw na pag-unawa, at pinupuri ng mga haring-lupa na napawi na ang kasalanan—ay mananahan sa kaginhawahan.
Verse 32
सुरासुरैरर्च्चितपादपङ्कजं केयूरहाराङ्गद मौलिधारिणम् । अब्दौ शयानं च रथाङ्गपाणिनं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३२ ॥
Ang sinumang magbigay-galang na yumuko sa Panginoong may tangan na pamalo—na ang mga talampakang-loto ay sinasamba ng mga deva at asura; may suot na armlet, kuwintas, pulseras at diyadema; nakahimlay sa karagatan; at may hawak na diskong (cakra)—ay mananahan sa ligaya.
Verse 33
सितं कृते त्रेतायुगेऽरुणं विभुं तथा तृतीये पीतवर्णमच्युतम् । कलौ घनालिप्रतिमं महेश्वरं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३३ ॥
Sa Kṛta-yuga, Siya’y puti; sa Tretā-yuga, ang Makapangyarihan ay mapula; sa ikatlong yuga (Dvāpara), si Acyuta ay dilaw. Sa Kali-yuga, Siya’y tulad ng makapal na ulap na maitim—si Maheśvara, ang may tangan na pamalo. Ang yumuyuko sa Kanya ay mananahan sa ginhawa.
Verse 34
बीजोद्भवो यः सृजते चतुर्मुख-स्तथैव नारायणरूपतो जगत् । प्रपालयेद् रुद्रवपुस्तथान्तकृद् गदाधरो जयतु षडर्धमूर्तिमान् ॥ ७.३४ ॥
Magtagumpay nawa ang Panginoong may tangan na pamalo, na may anim-na-bahaging anyo: bilang Apat-ang-Mukha Siya’y lumilikha; bilang Nārāyaṇa Siya’y nagpapanatili ng daigdig; bilang may katawan ni Rudra Siya’y nag-iingat; at bilang Tagapagwakas Siya’y nagdadala ng pagkalusaw.
Verse 35
सत्त्वं रजश्चैव तमो गुणास्त्रयस् त्वेतॆषु नान्यस्य समुद्भवः किल । स चैक एव त्रिविधो गदाधरो दधातु धैर्यं मम धर्ममोक्षयोः ॥ ७.३५ ॥
Ang sattva, rajas, at tamas—ito ang tatlong guṇa; tunay na bukod sa mga ito, walang ibang pinagmumulan ng pagpapakita ang sinasabing lumilitaw. At Siya—iisa ngunit tatluhan ang anyo, si Gadādhara na may hawak na pamalo—nawa’y ipagkaloob Niya sa akin ang katatagan sa dharma at sa mokṣa (kalayaan).
Verse 36
संसारतोयार्णवदुःखतन्तुभिर्वियोगनक्रक्रमणैः सुभीषणैः । मज्जन्तमुच्चैः सुतरां महाप्लवे गदाधरो मामु दधातु पोतवत् ॥ ७.३६ ॥
Sa gitna ng malaking baha ng saṃsāra—na parang karagatang tubig—na nakapanghihilakbot dahil sa mga tali ng pagdurusa at sa nakatatakot na paggalaw ng “mga buwayang paghihiwalay,” habang ako’y lalo pang lumulubog, nawa’y buhatin at alalayan ako ni Gadādhara, ang may hawak na pamalo, na parang isang bangka.
Verse 37
स्वयं त्रिमूर्तिः स्वमिवात्मनात्मनि स्वशक्तितश्चाण्डमिदं ससर्ज्ज ह । तस्मिञ्जलोत्थासनमार्यतेजसं ससर्ज्ज यस्तं प्रणतोऽस्मि भूधरम् ॥ ७.३७ ॥
Siya na sa Kanyang sarili ay ang Trimūrti, sa pamamagitan ng sariling kapangyarihan ay nilikha ang “itlog ng sansinukob,” na wari’y nasa loob mismo ng Kanyang Sarili; at sa loob nito ay nilikha Niya ang luklukang isinilang sa tubig na may marangal na liwanag. Sa Kanya, ang Bhūdhara, Tagapagdala ng Daigdig, ako’y yumuyuko at sumasamba.
Verse 38
मत्स्यादिनामानि जगत्सु केवलं सुरादिसंरक्षणतो वृषाकपिः । मुख्यस्वरूपेण समन्ततो विभुर्गदाधरो मे विदधातु सद्गतिम् ॥ ७.३८ ॥
Ang mga pangalang gaya ng “Matsya” at iba pa sa daigdig ay tunay na mga pagtawag lamang na nagmumula sa pag-iingat at pagprotekta sa mga deva at sa mga kaugnay na nilalang. Nawa’y ipagkaloob sa akin ng Panginoong laganap sa lahat—si Gadādhara, na ang pangunahing anyo ay kataas-taasan at naroroon sa lahat ng dako—ang mabuting hantungan (sugati).
Verse 39
श्रीवराह उवाच । एवं स्तुतस्तदा विष्णुर्भक्त्या रैभ्येण धीमता । प्रादुर्बभूव सहसा पीतवासा जनार्दनः ॥ ७.३९ ॥
Sinabi ni Śrī Varāha: Sa gayon, nang panahong iyon, si Viṣṇu ay pinuri dahil sa debosyon ng marunong na si Raibhya; at biglang nagpakita si Janārdana na nakadamit ng dilaw.
Verse 40
शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः । उवाच मेघगम्भीरधीर्वाक् पुरुषोत्तमः ॥ ७.४० ॥
Ang Puruṣottama, may hawak na kabibe, diskong banal, at pamalo, nakaluklok sa Garuḍa at lumilipad sa kalangitan, ay nagsalita sa tinig na panatag at lalim na gaya ng kulog sa ulap.
Verse 41
तुष्टोऽस्मि रैभ्य भक्त्या ते स्तुत्या च द्विजसत्तम । तीर्थस्नानेन च विभो ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ७.४१ ॥
O Raibhya, nalulugod Ako sa iyong debosyon at sa iyong pagpupuri, O pinakamainam sa mga dvija; at gayundin sa iyong pagligo sa banal na tīrtha. O makapangyarihan, sabihin mo—ano ang iyong ninanais?
Verse 42
रैभ्य उवाच । गतिं मे देहि देवेश यत्र ते सनकादयः । वसेयं तत्र येनाहं त्वत्प्रसादाद् गदाधर ॥ ७.४२ ॥
Sinabi ni Raibhya: “O Panginoon ng mga diyos, ipagkaloob Mo sa akin ang gati (kalagayan o hantungan) kung saan nananahan ang mga pantas na pinangungunahan ni Sanaka. Nawa’y manirahan ako roon upang, sa Iyong biyaya, O may hawak ng pamalo, marating ko ang tahanang iyon.”
Verse 43
देव उवाच । एवमस्त्विति ते ब्रह्मन्नित्युक्त्वा ऽन्तरधी यत । भगवानपि रैभ्यस्तु दिव्यज्ञानसमन्वितः ॥ ७.४३ ॥
Wika ng Diyos: “Mangyari nawa.” Pagkasabi nito sa iyo, O Brahmana, Siya’y naglaho. At si Raibhya, ang pinagpala, na pinagkalooban ng banal na kaalaman, ay nanatili sa gayong kalagayan.
Verse 44
क्षणाद् बभूव देवेन परितुष्टेन चक्रिणा । जगाम यत्र ते सिद्धाः सनकाद्या महर्षयः ॥ ७.४४ ॥
Sa isang iglap, sa biyaya ng Diyos na may hawak ng diskong banal, na lubos nang nalugod, siya’y nagtungo sa pook na kinaroroonan ng mga siddha at ng mga dakilang rishi na pinangungunahan ni Sanaka.
Verse 45
एतच्च रैभ्यनिर्दिष्टं स्तोत्रं विष्णोर्गदाभृतः । यः पठेत् स गयां गत्वा पिण्डदानाद् विशिष्यते ॥ ७.४५ ॥
Ito ang himnong itinuro ni Raibhya, ukol kay Viṣṇu na may tangan ng gada. Sinumang bumigkas nito, kahit nakarating na sa Gayā, ay sinasabing nagkakamit ng higit na kabanalan kaysa sa handog na piṇḍa.
The chapter frames ancestral care (pitṛ-sevā) as a disciplined ethical obligation enacted through place-based ritual (piṇḍa-dāna at Gayā). It also advances a theory of tīrtha-prabhāva: sacred geography can mediate moral repair across generations, even for severely compromised lineages, when combined with devotion, correct procedure, and sustained tapas.
No explicit tithi, pakṣa, māsa, or ṛtu markers are stated. The narrative notes performance “at Gayā” and mentions “maghāsu” in the account of King Viśāla, which can be read as a timing indicator tied to Maghā (commonly a nakṣatra reference), but the text does not supply a full calendrical prescription.
Environmental balance is implicit through Pṛthivī’s framing and the chapter’s emphasis on tīrtha as an Earth-located ethical infrastructure. Gayā is presented as a terrestrial site where human action (ritual feeding, water offerings, disciplined restraint) produces intergenerational social stability and moral remediation—an Earth-centered model in which responsible conduct at specific landscapes sustains continuity between living communities and ancestral memory.
The chapter references the sage Raibhya; the siddha Vasu (as prior information prompting the query); Sanatkumāra (a mānasa-putra of Brahmā, described as residing in Janaloka); King Viśāla, ruler of Viśālā; and the Sanaka group (sanakādayaḥ) as exemplary siddha-sages. It also alludes to ancestors marked by brahmahatyā and violence against ṛṣis, used to demonstrate the narrative’s claim about Gayā’s tīrtha-prabhāva.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.