Adhyaya 50: The Procedure for the Dharaṇī Vow (Kārtika Dvādaśī Observance)

Verse 1

दुर्वासा उवाच । गत्वा तु पुष्करं तीर्थमगस्त्यो मुनिपुङ्गवः । कार्तिक्यामाजगामाशु पुनर्भद्राश्वमन्दिरम् ॥ ५०.१ ॥

Sinabi ni Durvāsā: “Si Agastya, ang pinakadakila sa mga pantas, ay nagtungo sa banal na tīrtha ng Puṣkara; at sa buwan ng Kārtika ay mabilis na nagbalik muli sa dambana (mandira) ni Bhadrāśva.”

Verse 2

तमागतं मुनिं प्रेक्ष्य राजा परमधार्मिकः । अर्घपाद्यादिभिः पूज्य कृतासनपरिग्रहम् । उवाच हर्षितो राजा तमृषिं संहितव्रतम् ॥ ५०.२ ॥

Nang makita ng hari ang dumating na muni, ang haring lubhang matuwid sa dharma ay nagparangal sa kanya sa pamamagitan ng mga handog gaya ng arghya at tubig na panghugas ng paa; at matapos maghanda ng upuan at tumanggap nang may wastong pagkamapagpatuloy, ang masayang hari ay nagsalita sa ṛṣi na may matatag at disiplinadong panata.

Verse 3

राजोवाच । भगवन् कथितं पूर्वं त्वया ऋषिवरोत्तम । द्वादश्याश्वयुजे मासि विधानं तत् कृतं मया । इदानीं कार्तिके मासि यत् स्यात् पुण्यं वदस्व मे ॥ ५०.३ ॥

Wika ng Hari: “O Mapalad na Panginoon, O pinakadakila sa mga rishi, dati mo nang ipinaliwanag sa akin ang tuntunin ng Dvādaśī sa buwan ng Āśvayuja, at aking isinagawa iyon. Ngayon, sa buwan ng Kārtika, sabihin mo sa akin kung anong kabanalan at gantimpala ang nagmumula.”

Verse 4

अगस्त्य उवाच । शृणु राजन् महाबाहो कार्तिके मासि द्वादशीम् । उपोष्य विधिना येन यच्चास्याः प्राप्यते फलम् ॥ ५०.४ ॥

Sinabi ni Agastya: “Makinig ka, O hari na makapangyarihan ang bisig, tungkol sa Dvādaśī sa buwan ng Kārtika—kung paano mag-ayuno (upavāsa) ayon sa wastong pamamaraan, at kung anong bunga ang natatamo mula sa panatang ito.”

Verse 5

प्राग्विधानॆन संकल्प्य तद्वत् स्नानं तु कारयेत् । विभुमेवर्चयेद् देवं नारायणमकल्मषम् ॥ ५०.५ ॥

Matapos gawin ang saṅkalpa ayon sa naunang itinakdang paraan, gawin din ang paliligo sa gayunding paraan; at pagkatapos ay sambahin lamang ang Kataas-taasang Diyos—si Nārāyaṇa, ang walang dungis at walang kasalanan.

Verse 6

नमः सहस्रशिरसे शिरः सम्पूजयेद्धरेः । पुरुषायेति च भुजौ कण्ठं वै विश्वरूपिणे । ज्ञानास्त्रायेति चास्त्राणि श्रीवत्साय तथा उरः ॥ ५०.६ ॥

Dapat sambahin ang ulo ni Hari sa pormulang “Namaḥ Sahasraśirase” (Pagpupugay sa May Sanlibong Ulo); ang mga bisig sa “Puruṣāya”; ang lalamunan sa “Viśvarūpiṇe” (May Anyong Sansinukob); ang mga sandata sa “Jñānāstrāya” (Sandata ng Kaalaman); at gayundin ang dibdib sa “Śrīvatsāya” (tandang Śrīvatsa).

Verse 7

जगद्ग्रसिष्णवे पूज्य उदरं दिव्यमूर्तये । कटिं सहस्रपादाय पादौ देवस्य पूजयेत् ॥ ५०.७ ॥

Sambahin ang tiyan ng Yaong sumasaklaw (lumalamon) sa sansinukob; sambahin ang baywang ng Yaong may banal na anyo; at sambahin ang mga paa ng Diyos ng Yaong tinatawag na “may sanlibong paa.”

Verse 8

अनुलोमेन देवेशं पूजयित्वा विचक्षणः । नमो दामोदरायेति सर्वाङ्गं पूजयेद्धरेः ॥ ५०.८ ॥

Matapos sambahin ang Panginoon ng mga diyos ayon sa wastong pagkakasunod, ang maunawang nagsasagawa ay dapat sambahin ang bawat bahagi ng katawan ni Hari, na binibigkas: “Namo Dāmodarāya” (Pagpupugay kay Dāmodara).

Verse 9

एवं सम्पूज्य विधिना तस्याग्रे चतुरो घटान् । स्थापयेद्रत्नगर्भांस्तु सितचन्दनचर्चितान् ॥ ५०.९ ॥

Sa gayon, matapos ang pagsamba ayon sa itinakdang pamamaraan, ilagay sa harap Niya ang apat na banga, na puno ng mahahalagang laman, at pinahiran ng puting sandalwood.

Verse 10

स्रग्दामबद्धग्रीवांस्तु सितवस्त्रावगुण्ठितान् । स्थापितान् ताम्रपात्रैस्तु तिलपूर्णैः सकाञ्चनैः ॥ ५०.१० ॥

At ang mga iyon, na ang leeg ay tinalian ng mga kuwintas at garland ng bulaklak, tinakpan ng puting tela, ay inilagay kasama ng mga sisidlang tanso na puno ng linga (sesame), kalakip ang ginto.

Verse 11

चत्वारः सागराश्चैव कल्पिता राजसत्तम । तन्मध्ये प्राग्विधानॆन सौवर्णं स्थापयेद्धरिम् । योगीश्वरं योगनिद्रां चरन्तं पीतवाससम् ॥ ५०.११ ॥

“O pinakamainam sa mga hari, sa ayos na ito ay iniisip na may apat na karagatan. Sa gitna ng mga iyon, ayon sa naunang itinakdang paraan, dapat iluklok si Hari na yari sa ginto—ang Panginoon ng mga yogin, nananatili sa yogic na pagkatulog, nakadamit ng dilaw.”

Verse 12

तमप्येवं तु सम्पूज्य जागरं तत्र कारयेत् । कुर्याच्च वैष्णवं यज्ञं यजेद् योगीश्वरं हरिम् ॥ ५०.१२ ॥

Pagkatapos siyang parangalan at sambahin nang wasto, dapat magdaos ng pagpupuyat sa lugar na iyon; at magsagawa ng handog na Vaiṣṇava, na sumasamba kay Hari, ang Panginoon ng mga yogin.

Verse 13

षोडशारे तथा चक्रे राजभिर्बहुभिः कृते । एवं कृत्वा प्रभाते तु ब्राह्मणाय च दापयेत् ॥ ५०.१३ ॥

Gayundin, kapag ang isang gulong na may labing-anim na sinag ay ginawa ng maraming hari, matapos itong ihanda, sa pagsikat ng araw ay ipagkaloob ito sa isang brāhmaṇa.

Verse 14

चत्वारः सागराः देयाश्चतुर्णां पञ्चमस्य ह । योगीश्वरं तु सम्पूर्णं दापयेत् प्रयतः शुचिः ॥ ५०.१४ ॥

Dapat ipagkaloob ang apat na “karagatan”; at tunay nga, para sa “ikalima” sa loob ng apat na iyon, ang taong dalisay at may pagpipigil-sa-sarili ay dapat magpaganap ng ganap na handog sa “Panginoon ng mga yogin.”

Verse 15

वेदाध्ये तु समं दत्तं द्विगुणं तद्विदे तथा । आचार्ये पञ्चरात्राणां सहस्रगुणितं भवेत् ॥ ५०.१५ ॥

Ang handog na ibinigay sa taong nag-aaral ng Veda ay nagbubunga ng kapantay na gantimpala; kapag ibinigay sa tunay na nakaaalam ng Veda, nagiging doble. Kapag ibinigay sa guro ng tradisyong Pañcarātra, sinasabing nagiging sanlibong ulit ang bunga.

Verse 16

यस्त्विमं सरहस्यं तु समन्त्रं चोपपादयेत् । विधानं तस्य वै दत्तं कोटिकोटिगुणोत्तरम् ॥ ५०.१६ ॥

Ngunit sinumang maayos na magpasa (o magtatag) ng aral na ito, kasama ang lihim nitong diwa at ang kasamang mantra—sa kanya ay tunay na ipinagkakaloob ang itinakdang pamamaraan, na nagbubunga ng kagalingang pinararami nang crores sa crores.

Verse 17

गुरवे सति यस्त्वन्यमाश्रयेत् पूजयेत् कुधीः । स दुर्गतिमवाप्नोति दत्तमस्य च निष्फलम् । प्रयत्नेन गुरौ पूर्वं पश्चादन्यस्य दापयेत् ॥ ५०.१७ ॥

Kapag naroroon ang guro, ang mangmang na sa halip ay kumakalinga sa iba at iginagalang ang iba ay daranas ng kapahamakan; at ang handog na ibinigay doon ay nagiging walang bunga. Kaya’t magsikap na unang mag-alay sa Guru, at saka lamang maghandog sa iba.

Verse 18

अविद्यो वा सविद्यो वा गुरुरेव जनार्दनः । मार्गस्थो वाप्यमार्गस्थो गुरुरेव परा गतिः ॥ ५०.१८ ॥

Maging ang guro ay walang pag-aaral o may pag-aaral, ang Guru lamang ang Janārdana. Maging nasa landas o kahit nalilihis sa landas, ang Guru lamang ang pinakamataas na kanlungan at hantungan.

Verse 19

प्रतिपद्य गुरुं यस्तु मोहाद् विप्रतिपद्यते । स जन्मकोटि नरके पच्यते पुरुषाधमः ॥ ५०.१९ ॥

Ngunit sinumang tumanggap muna sa patnubay ng guro, at pagkatapos—dahil sa pagkalito—ay kumilos na salungat, ang pinakamasamang tao ay sinasabing pinahihirapan sa impiyerno sa loob ng isang krore ng mga kapanganakan.

Verse 20

एवं दत्त्वा विधानॆन द्वादश्यां विष्णुमर्च्य च । विप्राणां भोजनं कुर्याद् यथाशक्त्या सदक्षिणम् ॥ ५०.२० ॥

Kaya, matapos magbigay ayon sa wastong pamamaraan at sambahin si Viṣṇu sa ika-labindalawang araw (Dvādaśī), dapat maghanda ng pagkain para sa mga pantas na Brahmin, kalakip ang dakṣiṇā, ayon sa makakaya.

Verse 21

धरणीव्रतमेतद्धि पुरा कृत्वा प्रजापतिः । प्रजापत्यं तथा लेभे मुक्तिं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२१ ॥

Sapagkat noong unang panahon, isinagawa ni Prajāpati ang Dharaṇī-vrata na ito; kaya natamo niya ang kalagayang Prajāpatya, at gayundin ang mokṣa at ang walang hanggang Brahman.

Verse 22

युवनाश्वोऽपि राजर्षिरनेन विधिना पुरा । मन्धातारं सुतं लेभे परं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२२ ॥

Noong unang panahon, ang maharlikang rishi na si Yuvanāśva rin—sa mismong itinakdang paraang ito—ay nagkamit ng anak na si Māndhātṛ, at nakamit din ang Kataas-taasan at walang-hanggang Brahman.

Verse 23

तथा च हैहयो राजा कृतवीर्यो नराधिपः । कार्त्तवीर्यं सुतं लेभे परं ब्रह्म च शाश्वतम् ॥ ५०.२३ ॥

At gayon din, ang haring Haihaya na si Kṛtavīrya, ang pinuno ng mga tao, ay nagkamit ng anak na nagngangalang Kārttavīrya, at (gayundin) nakamit ang Kataas-taasan at walang-hanggang Brahman.

Verse 24

शकुन्तला अप्येवमेव तपश्चीर्त्वा महामुने । लेभे शाकुन्तलं पुत्रं दौष्यन्तिं चक्रवर्तिनम् ॥ ५०.२४ ॥

O dakilang muni, si Śakuntalā man ay gayon din: matapos magsagawa ng mahigpit na pag-aayuno at pagninilay (tapas) sa paraang ito, nagkamit siya ng anak—si Śākuntala, ang Daurṣyanti, isang cakravartin na pandaigdigang naghahari.

Verse 25

तथा पौराणराजानो वेदोक्ताश्चक्रवर्तिनः । अनेन विधिना प्राप्ताश्चक्रवर्तित्वमुत्तमम् ॥ ५०.२५ ॥

Gayundin, ang mga haring binabanggit sa Purāṇa—yaong tinatawag sa Veda na mga cakravartin—ay sa pamamagitan ng itinakdang paraang ito nakamit ang pinakamataas na kalagayan ng pagiging cakravartin.

Verse 26

धरण्याऽपि पाताले मग्नया चरितं पुरा । व्रतमेतत् ततो नाम्ना धरणीव्रतमुत्तमम् ॥ ५०.२६ ॥

Ang pagtalima (vrata) na ito ay kaugnay ng sinaunang salaysay tungkol kay Dharaṇī (Daigdig) nang siya’y lumubog sa Pātāla; kaya sa pangalan, ito’y kilala bilang dakilang “Dharaṇī-vrata.”

Verse 27

समाप्तेऽस्मिन् धरा देवी हरिणा क्रोधरूपिणा । उद्धृता अद्यापि तुष्टेन स्थापिताऽ नौरिवाम्भसि ॥ ५०.२७ ॥

Nang matapos ang pangyayaring ito, ang Diyosa ng Daigdig (Dharā) ay iniahon ni Hari sa anyong mapusok sa galit; at hanggang ngayon, nang Siya’y nasiyahan, inilagay Niya siya sa wastong kinalalagyan—gaya ng bangka sa ibabaw ng tubig.

Verse 28

धरणीव्रतमेतद्धि कीर्तितं ते मया मुने । य इदं शृणुयाद् भक्त्या यश्च कुर्यान्नरोत्तमः । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुसायुज्यमाप्नुयात् ॥ ५०.२८ ॥

O pantas, ipinahayag ko na sa iyo ang banal na pagtalima na tinatawag na Dharāṇī-vrata. Sinumang makinig dito nang may debosyon, at sinumang—bilang marangal na tao—magsagawa nito, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at makakamit ang sāyujya, ang malapit na pakikiisa kay Viṣṇu.