Adhyaya 25: The Birth of Ahaṅkāra as Guha/Skanda and His Appointment as Divine Commander

Verse 1

प्रजापाल उवाच । अहंकारात् कथं जज्ञे कार्त्तिकेयो द्विजोत्तम । एतन्मे संशयं छिन्धि पृच्छतो वै महामुने ॥ २५.१ ॥

Wika ni Prajāpāla: “O pinakamainam sa mga dwija (dalawang-beses na isinilang), paano isinilang si Kārttikeya mula sa ahaṃkāra (prinsipyo ng pagkamakasarili/‘ako’)? Pawiin mo ang aking pag-aalinlangan, O dakilang muni, habang ako’y nagtatanong.”

Verse 2

महातपा उवाच । सर्वेषामेव तत्त्वानां यः परः पुरुषः स्मृतः । तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं तत्त्वादि त्रिविधं तु तत् ॥ २५.२ ॥

Wika ni Mahātapā: “Ang Kataas-taasang Puruṣa ay inaalala bilang lumalampas sa lahat ng mga tattva (mga prinsipyo). Mula sa Kanya sumibol ang Avyakta, ang Di-nahahayag; at ang batayang kategorya—na nagsisimula sa mga tattva—ay inilalarawang may tatlong anyo.”

Verse 3

पुरुषाव्यक्तयोर्मध्ये महत्त्वं समपद्यत । स चाहङ्कार इत्युक्तो यो महान् समुदाहृतः ॥ २५.३ ॥

Sa pagitan ng Puruṣa at ng Avyakta ay sumisibol ang prinsipyo ng Mahat; at ang mismong prinsipyong iyon—na tinatawag na ‘ahaṃkāra’—ay inilarawan din bilang ang Mahān, ang “Dakila”.

Verse 4

पुरुषो विष्णुरित्युक्तः शिवो वा नामतः स्मृतः । अव्यक्तं तु उमा देवी श्रीर्वा पद्मनिभेक्षणा ॥ २५.४ ॥

Ang ‘Puruṣa’ ay sinasabing si Viṣṇu; at sa pangalan ay inaalala rin bilang si Śiva. At ang ‘Avyakta’ naman ay ang diyosang Umā; o si Śrī, ang diyosang may matang tulad ng lotus.

Verse 5

तत्संयोगादहंकारः स च सेनापतिर्गुहः । तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु राजन् महामते ॥ २५.५ ॥

Mula sa pagsasanib na iyon ay lumilitaw ang ahaṃkāra, ang prinsipyo ng “ako”; at kaugnay nito si Guha, ang kumander ng mga hukbo ng mga deva. Ipahahayag ko ang kanyang pinagmulan; makinig ka, O hari na may dakilang pag-unawa.

Verse 6

आद्यो नारायणो देवस्तस्माद् ब्रह्मा ततोऽभवत् । अतः स्वयम्भुवश्चान्ये मरीच्याद्यार्कसम्भवाः ॥ २५.६ ॥

Si Nārāyaṇa ang sinaunang pagka-Diyos; mula sa Kanya ay sumunod na lumitaw si Brahmā. Mula sa angkang iyon ay isinilang si Svayambhuva (Manu) at iba pa—nangunguna si Marīci—na ipinanganak mula kay Arka (ang Araw).

Verse 7

तेष्वारभ्य सुरा दैत्या गन्धर्वा मानुषाः खगाः । पशवः सर्वभूतानि सृष्टिरेषा प्रकीर्तिता ॥ २५.७ ॥

Mula sa kanila, ang mga Deva, ang mga Daitya, ang mga Gandharva, ang mga tao, ang mga ibon, ang mga hayop, at tunay na lahat ng nilalang—ganito inisa-isa ang paglikha.

Verse 8

सृष्ट्यां विस्तारितायां तु देवदैत्याः महाबलाः । सापत्न्यं भावमास्थाय युयुधुर्विजिगीषवः ॥ २५.८ ॥

Nang lumawak ang paglikha, ang makapangyarihang mga Deva at Daitya, taglay ang diwa ng tunggalian, ay naglaban na may pagnanais na manaig.

Verse 9

दैत्यानां बलिनः सन्ति नायका युद्धदुर्मदाः । हिरण्यकशिपुः पूर्वं हिरण्याक्षो महाबलः । विप्रचित्तिर्विचित्तिश्च भीमाक्षः क्रौञ्च एव च ॥ २५.९ ॥

Sa mga Daitya ay may makapangyarihang mga pinuno, mabagsik at mapagmataas sa digmaan: una si Hiraṇyakaśipu; kasunod si Hiraṇyākṣa na dakila ang lakas; at naroon din sina Vipracitti, Vicitti, Bhīmākṣa, at Krauñca.

Verse 10

एतेऽतिबलिनः शूरा देवसैन्यं महामृधे । अनारतं सितैर्बाणैर्जयन्तेऽनुदिनं मृधे ॥ २५.१० ॥

Ang mga mandirigmang ito na napakalakas at magigiting, sa dakilang labanan, ay walang tigil na dumadaig sa hukbo ng mga Deva—araw-araw sa sagupaan—sa pamamagitan ng kanilang maningning na puting mga palaso.

Verse 11

तेषां पराजयं दृष्ट्वा देवानां तु बृहस्पतिः । उवाच हीनं वः सैन्यं नायकेन विना सुराः ॥ २५.११ ॥

Nang makita ang pagkatalo ng mga Deva, si Bṛhaspati, ang guro ng mga diyos, ay nagsabi: “O mga Deva, kulang ang inyong hukbo—sapagkat wala itong pinuno.”

Verse 12

एकेनेन्द्रेण दिव्यं तु सैन्यं पातुं न शक्यते । अतः सेनापतिं किञ्चिदन्वेषयत माचिरम् ॥ २५.१२ ॥

Hindi kayang ipagtanggol ni Indra lamang ang banal na hukbo. Kaya’t agad na humanap ng angkop na pinunong-militar (senāpati).

Verse 13

एवमुक्तास्ततो देवा जग्मुर्लोकपितामहम् । सेनापतिं च नो देहि वाक्यमूचुः ससम्भ्रमम् ॥ २५.१३ ॥

Pagkarinig nito, nagtungo ang mga diyos sa Lolo ng mga daigdig (Brahmā) at, sa pagmamadali, nagsabi: “Ipagkaloob mo sa amin ang isang pinunong-hukbo.”

Verse 14

ततो दध्यौ चतुर्वक्त्रः किमेषां क्रियते मया । ब्रह्मा । अथ चिन्तयामास रुद्रं प्रति मनोगतम् ॥ २५.१४ ॥

Pagkaraan, nagmuni-muni ang Apat-ang-Mukha (Brahmā): “Ano ang dapat kong gawin para sa kanila?” At saka iniharap ni Brahmā ang nasa isip niya kay Rudra.

Verse 15

ततो देवाः सगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । ब्रह्माणं पुरतः कृत्वा जग्मुः कैलासपर्वतम् ॥ २५.१५ ॥

Pagkatapos, ang mga diyos—kasama ang mga Gandharva—at ang mga Ṛṣi, Siddha, at Cāraṇa, na inilagay si Brahmā sa unahan, ay nagtungo sa Bundok Kailāsa.

Verse 16

तत्र दृष्ट्वा महादेवं शिवं पशुपतिं विभुम् । तुष्टवुर्विविधैस्तोत्रैः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः ॥ २५.१६ ॥

Doon, nang makita si Mahādeva—si Śiva, si Paśupati, ang Panginoong lumalaganap sa lahat—ang mga nananahan sa tatlong langit, mula kay Śakra (Indra), ay nagpuri sa Kanya sa iba’t ibang uri ng mga himno.

Verse 17

देवा ऊचुः । नमाम सर्वे शरणार्थिनो वयं महेश्वरं त्र्यम्बकभूतभावनम् । उमापते विश्वपते मरुत्पते जगत्पते शङ्कर पाहि नः स्वयम् ॥ २५.१७ ॥

Wika ng mga diyos: “Kaming lahat ay yumuyuk at sumasamba, naghahanap ng kanlungan kay Maheśvara—Tryambaka, ang nagpapayabong sa mga nilalang. O Panginoon ni Umā, Panginoon ng sansinukob, Panginoon ng mga Marut, Panginoon ng daigdig—O Śaṅkara, ikaw mismo ang magtanggol sa amin.”

Verse 18

जटाकलापाग्रशशाङ्कदीधिति-प्रकाशिताशेषजगत्त्रयामल । त्रिशूलपाणे पुरुषोत्तमाच्युत प्रपाहि दैत्याच्च जगत्त्रयोदरे ॥ २५.१८ ॥

O tagapagdala ng trident—Puruṣottama, Acyuta na di-nabibigo—na ang mga buhol ng iyong jata ay naliliwanagan ng sinag ng buwan sa tuktok, at sa liwanag na iyon ay nalilinis ang tatlong daigdig: ipagtanggol (mo) kami laban sa demonyo, dito sa sinapupunan ng tatlong daigdig.

Verse 19

त्वमादिदेवः पुरुषोत्तमो हरिर्भवो महेशस्त्रिपुरान्तको विभुः । भगाक्षिहा दैत्यरिपुः पुरातनो वृषध्वजः पाहि सुरोत्तमोत्तम ॥ २५.१९ ॥

Ikaw ang sinaunang Diyos; ang Kataas-taasang Persona—Hari; Bhava; Maheśa; ang makapangyarihang pumuksa sa Tripura; ang pumatay sa mata ni Bhaga; ang sinaunang kaaway ng mga Daitya; ang may sagisag na toro sa iyong watawat. Ipagkaloob mo ang pag-iingat sa amin, O pinakadakila sa mga diyos.

Verse 20

गिरीशजानाथ गिरिप्रियाप्रिय प्रभो समस्तामरलोकपूजित । गणेश भूतेश शिवाक्षयाव्यय प्रपाहि नो दैत्यवरान्तकाच्युत ॥ २५.२० ॥

O Panginoon—kamag-anak ni Girīśa (Śiva), dakilang Guro, na minamahal at di-minamahal ng isinilang sa bundok (Pārvatī), na sinasamba ng lahat ng daigdig ng mga walang-kamatayan. O Gaṇeśa, Panginoon ng mga nilalang, mapalad na Śiva, di-nasisira at di-naluluma—ipagtanggol mo kami, O Acyuta, pumatay sa pinuno ng mga Daitya.

Verse 21

पृथ्व्यादितत्त्वेषु भवान् प्रतिष्ठितो ध्वनिस्वरूपो गगने विशेषतः । वायौ द्विधा तेजसि च त्रिधा जले चतुः क्षितौ पञ्चगुणः प्रपाहि नः ॥ २५.२१ ॥

Ikaw ay nakatatag sa mga prinsipyo na nagsisimula sa lupa; lalo na sa kalangitan, ikaw ay may likas na anyo ng tunog. Sa hangin ikaw ay dalawahan, sa apoy tatluhan, sa tubig apat, at sa lupa limang katangian—ipagtanggol mo kami.

Verse 22

अग्निस्वरूपोऽसि तरौ तथोपले सत्त्वस्वरूपोऽसि तथा जलेष्वपि । तेजःस्वरूपो भगवान् महेश्वरः प्रपाहि नो दैत्यगणार्दितान् हर ॥ २५.२२ ॥

Ikaw ay nasa anyo ng apoy sa kahoy at gayundin sa bato; Ikaw ay nasa anyo ng diwang-buhay, at gayundin maging sa mga tubig. O mapalad na Maheśvara, na ang kalikasan ay liwanag—O Hara, ipagtanggol Mo kami na pinahihirapan ng mga pangkat ng Daitya.

Verse 23

नासीद्यदा अकाण्डमिदं त्रिलोचन प्रभाकरेंद्रद्रविणाधिपाः कुतः । तदा भवान् एव विरुद्धलोचन प्रमाणबाधादिविवर्जितः स्थितः ॥ २५.२३ ॥

Nang wala pa ni katiting ang paglitaw ng sanlibutang ito, O Tatlong-Mata, paano magkakaroon noon ng Araw, ni Indra, o ng Panginoon ng Kayamanan? Sa panahong yaon, Ikaw lamang, O may natatanging mga mata, ang nanatili—malaya sa anumang pagpapawalang-bisa ng wastong mga paraan ng kaalaman at iba pa.

Verse 24

कपालमालिन् शशिखण्डशेखर श्मशानवासिन् सितभस्मगुण्ठित । फणीन्द्रसंवीततनॊऽन्तकापह प्रपाहि नो दक्षधिया सुरेश्वर ॥ २५.२४ ॥

O may suot na kuwintas ng mga bungo, na ang tuktok ay pinalamutian ng hibla ng buwan; nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay, nababalutan ng puting abo; ang katawan ay napapalibutan ng Hari ng mga Ahas; tagapag-alis ng takot sa Kamatayan—O Panginoon ng mga diyos, ipagtanggol Mo kami sa pamamagitan ng wastong pag-unawa at paghatol.

Verse 25

भवान् पुमान् शक्तिरियं गिरेः सुता सर्वाङ्गरूपा भगवंस्तथा त्वयि । त्रिशूलरूपेण जगत्त्रयं करे स्थितं त्रिनेत्रेषु मखाग्नयस्त्रयः ॥ २५.२५ ॥

Ikaw ang simulain ng lalaki (Puruṣa); ito ang Kapangyarihan (Śakti), anak ng Bundok, na ang anyo’y lumalaganap sa lahat ng sangkap; at gayundin, O Mapalad, siya’y nananahan sa Iyo. Sa anyo ng trident, ang tatlong daigdig ay nakalagak sa Iyong kamay; at sa Iyong tatlong mata ay nakatatag ang tatlong apoy ng paghahandog.

Verse 26

जटास्वरूपेण समस्तसागराः कुलाचलाः सिन्धुवहाश्च सर्वशः । शशी परं ज्ञानमिदं तव स्थितं न देव पश्यन्ति कुदृष्टयो जनाः ॥ २५.२६ ॥

Sa anyo ng Iyong mga buhol-buhol na buhok (jaṭā) ay naroroon ang lahat ng karagatan, mga hanay ng bundok, at mga batis at ilog na nagdadala ng tubig sa lahat ng dako. O Deva, ang kataas-taasang kaalamang ito ay nananahan sa Iyo; subalit ang mga taong may baluktot na paningin ay hindi ito napapansin.

Verse 27

नारायणस्त्वं जगतां समुद्भवस् तथा भवः सैव चतुर्मुखो भवान् । सत्त्वादिभेदेन तथाग्निभेदतो युगादिभेदेन च संस्थितस्त्रिधा ॥ २५.२७ ॥

Ikaw si Nārāyaṇa, ang pinagmumulan ng mga daigdig; gayundin Ikaw si Bhava (Śiva), at Ikaw rin ang Apat-ang-Mukha (Brahmā). Sa mga pagkakaibang gaya ng mga guṇa na nagsisimula sa sattva, sa mga pagkakaiba ng apoy, at sa mga paghahating gaya ng mga yuga, Ikaw ay itinatag sa tatluhang anyo.

Verse 28

भवन्तमेतॆ सुरनायकाः प्रभो भवार्थिनोऽन्यस्य वदन्ति तोषयन् । यतस्ततो नो भव भूतिभूषण प्रपाहि विश्वेश्वर रुद्र ते नमः ॥ २५.२८ ॥

O Panginoon, ang mga pinuno ng mga diyos na ito—naghahangad ng kagalingan—ay pumupuri sa Iyo lamang at hindi sa iba, upang Ikaw ay malugod. Kaya, O Bhava, Ikaw na ang palamuti ay banal na abo, ingatan Mo kami sa lahat ng paraan; O Panginoon ng sansinukob, O Rudra—pagpupugay sa Iyo.

Verse 29

महातपा उवाच । एवं स्तुतस्तदा देवो रुद्रः पशुपतिः सुरैः । उवाच देवानव्यग्रः किं कार्यं ब्रूत मा चिरम् ॥ २५.२९ ॥

Sinabi ni Mahātapā: Nang panahong iyon, matapos purihin ng mga diyos, ang diyos na si Rudra—Paśupati—ay nagsalita sa mga diyos nang walang pagkabalisa: “Ano ang gawain? Sabihin ninyo; huwag magtagal.”

Verse 30

देवा ऊचुः । सेनापतिं नो देवेश देहि दैत्यवधाय वै । देवानां ब्रह्ममुख्यानामेतदेव हितं भवेत् ॥ २५.३० ॥

Nagsalita ang mga diyos: “O Panginoon ng mga diyos, ipagkaloob Mo sa amin ang isang punong-kumandante upang lipulin ang mga Daitya. Para sa mga diyos—na pinangungunahan ni Brahmā—ito lamang ang magiging kapakinabangan.”

Verse 31

रुद्र उवाच । ददामि सेनानाथं वो देवा भवत विज्वराः । भविष्य्यमस्ति पौराणं योगादीनामचिन्तयन् ॥ २५.३१ ॥

Sinabi ni Rudra: “Ipinagkakaloob ko sa inyo ang pinuno ng mga hukbo; O mga diyos, maging malaya kayo sa pagdurusa. Sa hinaharap ay magkakaroon ng isang salaysay na Purāṇiko tungkol dito, habang pinagninilayan ang yoga at mga kaugnay na disiplina.”

Verse 32

एवमुक्त्वा हरो देवान् विसृज्य स्वाङ्गसंस्थिताम् । शक्तिं संक्षोभयामास पुत्रहेतोः परंतप ॥ २५.३२ ॥

Pagkasabi nito, pinalisan ni Hara (Śiva) ang mga diyos at saka ginising at inuga ang Śakti na nananahan sa sarili niyang katawan, upang magkaanak—O tagasunog ng mga kaaway.

Verse 33

तस्य क्षोभयतः शक्तिं ज्वलनार्कसमप्रभः । कुमारः सहजां शक्तिं बिभ्रज्ज्ञानैकशालिनीम् ॥ २५.३३ ॥

Nang inuga niya ang Kapangyarihang iyon, ang Kumāra—na ang liwanag ay tulad ng apoy at araw—ay nagtaglay ng likás na Śakti, na tanging sa kaalaman nagliliwanag.

Verse 34

उत्पत्तिस्तस्य राजेन्द्र बहुरूपा व्यवस्थिताः । मन्वन्तरेष्वनेकेषु देवसेनापतिः किल ॥ २५.३४ ॥

O panginoon ng mga hari, ang kanyang paglitaw ay itinatag sa maraming anyo; tunay nga, sa maraming Manvantara siya’y binabanggit bilang kumandante ng hukbo ng mga diyos.

Verse 35

योऽसौ शरीरगो देवः अहंकार इति कीर्तितः । प्रयोजनवशाद् देवः सैव सेनापतिर्विभो ॥ २५.३५ ॥

Ang banal na simulain na nananahan sa katawan ay ipinahahayag na “ahaṃkāra” (prinsipyo ng pagkamakasarili). Dahil sa tungkulin nito, O makapangyarihan, ito nga ang nagsisilbing kumandante (senāpati) ng mga kakayahan.

Verse 36

तस्मिन् जाते स्वयं ब्रह्मा सर्वदैवैः समन्वितः । पूजयामास देवेशं शिवं पशुपतिं तदा ॥ २५.३६ ॥

Nang maganap iyon, si Brahmā mismo—kasama ang lahat ng mga diyos—ay sumamba at naghandog-puri sa Panginoon ng mga diyos, si Śiva, na tinatawag na Paśupati, noon din.

Verse 37

सर्वैश्च देवै ऋषिभिश्च सिद्धैः सेनापतिर्वरदानेन तेन । आप्यायितः सोऽपि सुरानुवाच सखायार्थं क्रडने कार्यमेव ॥ २५.३७ ॥

Pinarangalan ng lahat ng mga deva, ng mga rishi, at ng mga siddha sa pamamagitan ng biyayang nagbibigay-kaloob na iyon, ang kumandante ay lalong tumibay; at siya naman ay nagsalita sa mga deva: “Para sa kapakanan ng isang kaibigan, ang pagkilos sa usapin ng paligsahan ay dapat talagang isagawa.”

Verse 38

श्रुत्वा वचस्तस्य महानुभावो महादेवो वाक्यमिदं जगाद । ददामि ते क्रीडनकं तु कुक्कुटं तथानुगौ शाखविशाखसंज्ञौ । कुमार भूतग्रहणायको भवान् भवस्व देवेश्वर सेनयापतिः ॥ २५.३८ ॥

Nang marinig ang kanyang mga salita, nagsalita ang dakilang-loob na si Mahādeva: “Ipinagkakaloob ko sa iyo ang isang laruan—isang tandang—at gayundin ang dalawang kasama na ang pangalan ay Śākha at Viśākha. O Kumāra, maging pinuno ka ng mga pangkat ng bhūta at kumandante ng hukbo ng Panginoon ng mga deva.”

Verse 39

एवमुक्त्वा ततो देवः सर्वे देवाश्च पार्थिव । तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिः स्कन्दं सेनापतिं तदा ॥ २५.३९ ॥

Pagkasabi nang gayon, noon, O Hari, ang diyos—at ang lahat ng mga deva rin—ay nagpuri kay Skanda, ang kumandante ng hukbo, sa pamamagitan ng mga salitang puspos ng paggalang at pagsang-ayon.

Verse 40

देवा ऊचुः । भवस्व देवसेनानीर्महेश्वरसुत प्रभो । षण्मुख स्कन्द विश्वेश कुक्कुटध्वज पावके ॥ २५.४० ॥

Sinabi ng mga deva: “Maging pinunò ka ng mga hukbong makalangit, O Panginoon—anak ni Maheśvara. O Ṣaṇmukha, Skanda, Panginoon ng sansinukob, tagapagdala ng bandilang tandang, O Pāvaka.”

Verse 41

कम्पितारे कुमारेश स्कन्द बालग्रहानुग । जितारे क्रौञ्चविध्वंस कृत्तिकासुत मातृर्ज ॥ २५.४१ ॥

O Skanda, Panginoon ng Kumāra, ikaw na nagpapayanig sa mga tagasunod ng mga espiritung dumadagit ng mga sanggol; O Mananagumpay, tagawasak ni Kraun̄ca; O anak ng mga Kṛttikā, isinilang mula sa mga Ina—pagpupugay.

Verse 42

भूतग्रहपतिश्रेष्ठ पावकि प्रियदर्शन । महाभूतपतेः पुत्र त्रिलोचन नमोऽस्तु ते ॥ २५.४२ ॥

O pinakadakilang panginoon ng mga nilalang at ng mga espiritung sumasakmal; O Pāvaki, kaaya-ayang pagmasdan; O anak ng Panginoon ng Dakilang mga Elemento; O Tatlong-Mata—pagpupugay at pagyukod sa Iyo.

Verse 43

एवं स्तुतस्तदा देवैर्ववर्ध भवानन्दनः । द्वादशादित्यसंकाशो बभूवाद्भुतदर्शनः । त्रैलोक्यमपि तत्तेजस्तापयामास पार्थिव ॥ २५.४३ ॥

Sa gayon, nang panahong iyon, nang purihin ng mga diyos, si Bhavānandana ay lumaki at umunlad; nagningning na tila labindalawang araw at naging kagila-gilalas na tanawin. O Hari, ang liwanag na iyon ay nagpainit maging sa tatlong daigdig.

Verse 44

प्रजापाल उवाच । कथं तं कृत्तिकापुत्रमुक्तवन्तः सुरं गुरुम् । कथं च पावकिरसौ कथं वा मातृनन्दनः ॥ २५.४४ ॥

Sinabi ni Prajāpāla: “Paano nila tinawag ang anak ng mga Kṛttikā, ang banal na guro? At paano siya tinatawag na ‘Pāvakir’? O paano naman siya nakilala bilang ‘kagalakan ng ina’?”

Verse 45

महातपा उवाच । आदिमन्वन्तरे देव उत्पत्तिर्या मयोदिता । परोक्षदर्शिभिर्देवैरेवमेव स्तुतः प्रभुः ॥ २५.४५ ॥

Sinabi ni Mahātapā: “O diyos, sa unang Manvantara, ang salaysay ng paglitaw na aking inilahad—gayon din mismo pinuri ang Panginoon ng mga diyos na nakakakita ng lampas sa tuwirang pagdama.”

Verse 46

कृत्तिका पावकस्त्वन्यमातरो गिरिजा तथा । द्वितीयजन्मनि गुहस्यैते उत्पत्तिहेतवः ॥ २५.४६ ॥

Ang Kṛttikā, ang Apoy (Pāvaka), ang iba pang mga ina, at gayundin si Girijā (Pārvatī)—sila ang mga sanhi at salik ng ikalawang kapanganakan ni Guha.

Verse 47

एवमेतत् तवाख्यातं पृच्छतः पार्थिवोत्तम । आत्मविद्यामृतं गुह्यमहङ्कारस्य सम्भवः ॥ २५.४७ ॥

Gayon nga, O pinakadakilang hari, ipinaliwanag sa iyo ayon sa iyong pagtatanong: ang lihim na “nektar” ng kaalaman sa Sarili—ang paglitaw ng ahaṅkāra, ang pagkamakasarili o pag-aangkin ng “ako.”

Verse 48

स्वयं स्कन्दो महादेवः सर्वपापप्रणाशनः । तस्य षष्ठीं तिथिं प्रादादभिषेके पितामहः ॥ २५.४८ ॥

Si Skanda mismo ay si Mahādeva, ang tagapuksa ng lahat ng kasalanan. Sa panahon ng abhiṣeka (pagpapabanal o pagtatalaga), ipinagkaloob ng Pitāmaha (Dakilang Ninuno) sa kanya ang ika-anim na araw ng buwan, ang Ṣaṣṭhī, bilang banal na tithi.

Verse 49

एतां फलाशनो यस्तु क्षयेन्नियतमानसः । अपुत्रोऽपि लभेत् पुत्रानधनोऽपि धनं लभेत् । यं यमिच्छेत मनसा तं तं लभति मानवः ॥ २५.४९ ॥

Ngunit sinumang, na may pusong may pagpipigil, tumapos sa pagtalimaing ito habang nabubuhay sa pagkain ng mga prutas—kahit walang anak ay maaaring magkamit ng mga anak na lalaki; kahit dukha ay maaaring magkamit ng yaman. Anuman ang naisin ng tao sa isip, yaon mismo ang kanyang matatamo.

Verse 50

यश्चैतत् पठति स्तोत्रं कार्त्तिकेयस्य मानवः । तस्य गेहे कुमाराणां क्षेमारोग्यं भविष्यति ॥ २५.५० ॥

At sinumang tao na bumibigkas ng himnong ito para kay Kārttikeya—sa tahanan ng taong iyon, darating ang kapayapaan at kalusugang walang karamdaman para sa mga anak.