Adhyaya 166: The Greatness of the Sacred Pond Called Asikuṇḍa

Verse 1

धरण्युवाच ॥ श्रुतानि तु महादेव तीर्थानि विविधानि तु ॥ असिकुण्डेति संज्ञेयं तन्मे त्वं कथय प्रभो

Sinabi ng Daigdig: “O Mahādeva, narinig ko ang iba’t ibang mga banal na tīrtha. Isalaysay mo sa akin, O Panginoon, yaong tinatawag sa pangalang Asikuṇḍa.”

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ सुमतिर्नाम राजासीद्धार्मिको लोकविश्रुतः ॥ तीर्थयात्रानिमित्तेन स्वर्गलोकं गतः पुरा ॥

Sinabi ni Śrī Varāha: “Noong unang panahon ay may isang haring nagngangalang Sumati, matuwid at bantog sa mga tao. Dahil sa paglalakbay-dambana sa mga banal na tawiran (tīrtha), siya’y napasa-langit noon.”

Verse 3

गते स्वर्गं तु नृपतौ पुत्रो राज्यं चकार ह ॥ विमतिर्नाम नाम्ना च राज्ये पैतामहे स्थितः ॥

“Nang ang hari ay pumanaw na patungong langit, ang kanyang anak ang namahala sa kaharian. Siya’y nagngangalang Vimati, at nanatiling nakatatag sa pamumunong minana sa mga ninuno.”

Verse 4

राज्यं च कुर्वतस्तस्य आगतो नारदस्तदा ॥ विष्टरं पाद्यमर्घ्यं च तस्मै दत्तं यथोचितम् ॥

“Habang pinamamahalaan niya ang kaharian, dumating noon si Nārada. Ipinagkaloob sa kanya, ayon sa nararapat, ang upuan, ang tubig na panghugas ng paa, at ang handog-pagpupugay.”

Verse 5

प्रतिगृह्य च तत्सर्वं तमुवाच स नारदः ॥ पितुर्ह्यनृणतां गत्वा स पुत्रो धर्मभाग्भवेत् ॥

“Tinanggap ni Nārada ang lahat ng iyon at sinabi sa kanya: ‘Kapag nakamit na ng anak ang pagiging walang pagkakautang sa ama, saka lamang siya nagiging karapat-dapat na kabahagi ng dharma.’”

Verse 6

इत्युक्त्वा नारदस्तत्र तत्रैवान्तरधीयत ॥ नारदे तु गते राजा पप्रच्छ स्वात्ममन्त्रिणः ॥

“Pagkasabi nito, si Nārada ay naglaho roon din. Nang makaalis na si Nārada, tinanong ng hari ang sarili niyang mga ministro.”

Verse 7

तदा किमुक्तमृषिणा नारदेन पितुः कृते ॥ आनृण्यमिति यद्वाक्यं मया बुद्धं न किञ्चन ॥

“Ano nga ba ang sinabi ng pantas na si Nārada tungkol sa aking ama? Tungkol sa salitang ‘ānṛṇya’—kalayaan sa utang at pananagutan—wala akong naunawaan.”

Verse 8

मन्त्रिणश्च ततो ज्ञात्वा पितुर्मरणमेव च ॥ तीर्थयात्रानिमित्तं च तस्मै राज्ञे न्यवेदयन् ॥

Pagkaraan, ang mga ministro, nang malaman ang pagkamatay ng ama at ang dahilan ng paglalakbay sa mga banal na pook, ay ipinaalam iyon sa hari.

Verse 9

अतएवोक्तमानृण्यं नारदेन पितुस्तव ॥ श्रुत्वा वाक्यं तदा राजा तीर्थयात्रां चकार ह ॥

“Kaya nga sinabi ni Nārada ang ‘ānṛṇya’ tungkol sa iyong ama.” Nang marinig ang salitang ito, ang hari ay nagsagawa ng paglalakbay sa mga tīrtha.

Verse 10

सर्वाणि तत्र तीर्थानि तिष्ठन्ति विविधानि च ॥ आगते तु नृपे तत्र तीर्थान्यूचुः परस्परम् ॥

Naroon ang lahat ng mga tīrtha, sari-sari ang anyo. At nang dumating ang hari roon, ang mga tīrtha ay nag-usap-usap sa isa’t isa.

Verse 11

युद्धं विमतिना सार्द्धं स्वयं कर्त्तुं न शक्नुमः ॥ कल्पग्रामं तु गच्छामो वराहो यत्र तिष्ठति ॥

“Hindi natin kayang makipagdigma kay Vimati nang tayo lamang. Sa halip, pumunta tayo sa Kalpagrāma, kung saan nananahan si Varāha.”

Verse 12

यावन्निरीक्षयाम्यग्रं तावत्तिष्ठन्ति सन्निधौ ॥ तीर्थान्यूचुः ॥ जय विष्णो जयाचिन्त्य जय देव जयाच्युत ।

“Hangga’t minamasdan ko ang pinakapanguna (na pagpapakita), nananatili silang malapit sa aking harapan.” Wika ng mga tīrtha (banal na tawiran): “Tagumpay kay Viṣṇu; tagumpay sa Di-maaarok; tagumpay, O Diyos; tagumpay kay Acyuta, ang Di-nabibigo.”

Verse 13

जय विश्वेश कर्त्तेश जय देव नमोऽस्तु ते ॥ श्रीवराह उवाच ॥ तीर्थैः स्तुतोऽहं वसुधे वचनं चेदमब्रुवम् ।

“Tagumpay sa Panginoon ng sansinukob, Panginoon ng mga gawa; tagumpay, O Diyos—pagpupugay sa Iyo.” Wika ni Śrī Varāha: “Nang ako’y purihin ng mga tīrtha, O Vasudhā (Daigdig), ito ang aking sinabi.”

Verse 14

वरं वृणुत भद्रं वो यद्वो मनसि वर्त्तते ॥ तीर्थान्यूचुः ॥ वराह यदि देवेश अभयं दातुमर्हसि ।

“Humiling kayo ng isang biyaya—nawa’y ikabuti ninyo—anumang nasa inyong puso.” Wika ng mga tīrtha: “O Varāha, kung ikaw, O Panginoon ng mga diyos, ay marapat na magbigay ng kawalang-takot (pag-iingat)….”

Verse 15

सुपापिना विमतिना कृतस्त्रासः सुदारुणः ॥ तं नियच्छस्व पापिष्ठं यदि पश्यसि नः सुखम् ।

“Isang sukdulang makasalanan, may baluktot na pag-iisip, ang lumikha ng napakakilabot na pangamba. Pigilin mo ang pinakamasamang iyon, kung nais mong makita ang aming kaginhawahan.”

Verse 16

श्रीवराह उवाच ॥ हिताय सर्वतीर्थानां हनिष्यामि महारिपुम् ॥ तत्र तीर्थनियोगेन आगतो मथुरां पुरीम् ।

Wika ni Śrī Varāha: “Para sa kapakinabangan ng lahat ng tīrtha, papatayin ko ang dakilang kaaway. Doon, sa atas ng mga tīrtha, ako’y dumating sa lungsod ng Mathurā.”

Verse 17

तत्रागते तु वसुधे युद्धं कृत्वा तु तेन वै ॥ तदासिना तु दिव्येन स राजा बलदर्पितः ॥ सूदितो हि मया देवि अस्यग्रं निहितं भुवि ।

Nang ako’y dumating doon, O Vasudhā, at nakipagdigma sa kanya, ang haring iyon—lasing sa yabang ng lakas—ay aking pinaslang sa banal na tabak na yaon. O Diyosa, ang kanyang pangunahing bahagi (ulo) ay inilagak sa lupa.

Verse 18

तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि मनःकर्णसुखावहम् ॥ पश्यन्ति मनुजाः सिद्धाः सर्वपापविवर्जिताः ।

Doon ay isasalaysay ko ang isang kababalaghan, na nagbibigay-lugod sa isip at tainga. Nakikita ito ng mga taong ganap (siddha), na lubos na malaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 19

द्वादश्यां च चतुर्दश्यां श्रद्धधानाः जितेन्द्रियाः ॥ फलानि तस्य पश्यन्ति लभन्ते न सुनिश्चिताः ।

Sa ikalabindalawa at sa ikalabing-apat na araw ng buwan, ang mga may pananampalataya at may pagpipigil sa sarili ay nakikita ang mga bunga nito; at kanilang natatamo ang mga iyon—tunay na may katiyakan.

Verse 20

तस्मिन्काले ह्यहं देवि मथुरायां समागतः ॥ तत्र तिष्ठाम्यहं भद्रे पश्चिमां दिशमाश्रितः ।

Noong panahong iyon, O Diyosa, ako’y dumating sa Mathurā. Doon, O mapagpala, ako’y nananatili, na ang kanlurang dako ang aking tinirhan.

Verse 21

तत्र कृत्वा च हैरण्याः मूर्त्तयश्च चतुर्विधाः ॥ तीर्थे वराहसंज्ञे तु मथुरायां व्यवस्थिताः ।

Doon, matapos lumikha ng mga ginintuang anyo na apat ang uri, sila’y itinatag sa Mathurā, sa banal na pook-tawiran na tinatawag na “Varāha”.

Verse 22

सुदृढाः सुदृशः सुभ्रू यः पश्यति स मुच्यते ॥ एका वराहसंज्ञा च तथा नारायणस्य च ॥

O may magandang kilay, ang sinumang tumingin sa mga matitibay at mapalad na anyong ito ay napapalaya; ang isang larawan ay tinatawag na “Varāha,” at gayundin ang isa ay kay Nārāyaṇa.

Verse 23

वामनस्य तृतीया वै चतुर्थी राघवस्य च ॥ एताश्चतस्रो यः पश्येत्स्नात्वा कुण्डेऽसिसंज्ञिते ॥

Ang ikatlo ay tunay na kay Vāmana, at ang ikaapat ay kay Rāghava; sinumang, matapos maligo sa lawa na tinatawag na “Asi,” ay tumingin sa apat na (anyong) ito…

Verse 24

चतुःसागरपर्यन्ता क्रान्ता तेन धरा ध्रुवम् ॥ तीर्थानां माठुराणां च सर्वेषां फलमश्नुते ॥

Tunay na sa gawaing iyon ay nalalakbay ang Daigdig na napapalibutan ng apat na karagatan; at natatamo ng tao ang bunga ng lahat ng mga tīrtha ng Mathurā.

Verse 25

तत्र सर्वेषु तीर्थेषु असिकुण्डं महत्तरम् ॥ या संख्या कथिता पूर्वं तीर्थानां दक्षिणोत्तरे ॥

Sa lahat ng mga banal na pook na iyon, ang Asikuṇḍa ang pinakadakila. Ang bilang na naunang sinabi tungkol sa mga tīrtha sa timog at sa hilaga…

Verse 26

असिकुण्डं समारभ्य तीर्थानुक्रमणिका वरा ॥ सुप्तोत्थितोऽपि द्वादश्यामसिकुण्डाप्लुतो नरः ॥

Mula sa Asikuṇḍa nagsisimula ang marangal na sunud-sunod na talaan ng mga tīrtha. Kahit ang taong kagigising lamang, kung lumubog sa Asikuṇḍa sa ikalabindalawang araw (tithi)…

Verse 27

गतानि तत्र तीर्थानि कल्पग्रामं वसुन्धरे ॥ तत्र वाराहरूपेण स्थितोऽहं च यदृच्छया ॥

O Vasundharā, ang mga tīrtha roon ay nagtungo sa Kalpagrāma. At doon, sa di-inaasahan, nanatili rin ako sa anyong Varāha.

Verse 28

विमतेर्बुद्धिरुत्पन्ना गच्छामो मथुरां पुरीम् ॥ चतुरो वार्षिकान्मासान्मथुरायां वसामहे ॥

Sa puso ni Vimati ay sumibol ang pasiya: “Magtungo tayo sa lungsod ng Mathurā; manirahan tayo sa Mathurā sa loob ng apat na buwan ng tag-ulan.”

Verse 29

असेरग्रेण तूद्धृत्य मृत्तिकां वरवर्णिनि ॥ तत्र कुण्डं महद्दिव्यं देवर्षिविधिनिर्मितम् ॥ असिकुण्डेति संज्ञा च प्राप्ता तेन वसुन्धरे ॥

O marikit ang kutis, nang iahon ang lupa sa dulo ng tabak, doon ay nalikha ang isang dakila at banal na lawa ayon sa tuntunin ng mga devarṣi; kaya tinawag itong “Asikuṇḍa,” O Vasundharā.

Verse 30

मूर्त्तीः पश्यति यस्तास्तु ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ नास्तीह पुनरावृत्तिर्भवेत्कालविपर्यये ॥

Ngunit ang sinumang tumingin sa mga anyong iyon ay nagiging karapat-dapat sa kalagayang Brahman (brahmabhūya). Dito’y wala nang pagbabalik (muling kapanganakan), kahit magbaligtad ang panahon.