Adhyaya 121: Avoidance of Rebirth in the Womb: Ethical Conduct and the Prevention of Degraded Rebirth

Verse 1

अथ जन्माभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ येन गर्भं न गच्छेत तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ कथयिष्यामि ते ह्येवं सर्वधर्मविनिश्चयम् ॥

Ngayon, ang paksa ay ang pagkapawi ng muling pagsilang. Si Śrī Varāha ay nagsabi: Makinig ka, O Vasundharā, sa yaong dahilan kung bakit hindi na muling papasok sa sinapupunan; ipaliliwanag ko sa iyo ang tiyak na pasya hinggil sa lahat ng dharma.

Verse 2

कृत्वापि विपुलं कर्म आत्मानं न प्रशंसति ॥ करोति बहुकर्माणि शुद्धेनैवान्तरात्मना ॥

Kahit nakagawa na ng napakaraming gawain, hindi niya pinupuri ang sarili; gumagawa siya ng maraming kilos na may panloob na sarili na tunay na dalisay.

Verse 3

कृत्वा तु मम कर्माणि समर्थोऽनुग्रहे रतः ॥ कार्याकार्ये विजानाति सर्वधर्मेषु निष्ठितः ॥

Ngunit matapos isagawa ang mga tungkuling itinuro ko, ang tao’y nagiging may kakayahan at masigasig sa mapagpalang pagkilos; nakatatag sa lahat ng dharma, natutukoy niya ang dapat gawin at ang di dapat gawin.

Verse 4

शीतोष्णवातवर्षादिक्षुत्पिपासासहश्च यः ॥ यो दरिद्रो निरालस्यः सत्यवागनसूयकः ॥

Yaong nagtitiis ng lamig at init, ng hangin at ulan, gayundin ng gutom at uhaw; na bagaman dukha ay hindi tamad; na ang pananalita’y tapat at walang inggit—

Verse 5

स्वदारनिरतो नित्यं परदारविवर्जकः ॥ सत्यवादी विशुद्धात्मा नित्यं च भगवत्प्रियः ॥

(Yaong) laging tapat at nakatuon sa sariling asawa at umiiwas sa asawa ng iba; nagsasalita ng katotohanan, may dalisay na kalooban, at laging minamahal ng Panginoon—

Verse 6

संविभाज्य विशेषज्ञो नित्यं ब्राह्मणवत्सलः ॥ प्रियभाषी द्विजानां च मम कर्मपरायणः ॥

(Yaong) mapagbigay sa pagbabahagi, may wastong paghatol sa nararapat, laging mapagmahal sa mga brahmin na marurunong; magiliw magsalita sa mga dvija, at nakatuon sa mga tungkuling itinuro ko—

Verse 7

कुयोनिं तु न गच्छेत मम लोकं स गच्छति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

Ang gayong tao’y hindi mapupunta sa masamang sinapupunan (kapus-palad na kapanganakan); mararating niya ang aking daigdig. At may iba pa akong ipahahayag sa iyo—makinig ka, O Vasundharā.

Verse 8

यो वियोनिं न गच्छेत मम कर्मपरायणः ॥ जीवहिंसानिवृत्तस्तु सर्वभूतहितः शुचिः

Ang taong tapat sa aking itinakdang landas ng gawa ay hindi mahuhulog sa masamang sinapupunan; tumigil sa pagpatay ng may buhay, mapagkalinga sa lahat ng nilalang, at dalisay.

Verse 9

सर्वत्र समतायुक्तः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥ बाल्ये स्थितोऽपि वयसि क्षान्तो दान्तः शुभे रतः

Sa lahat ng kalagayan ay may pagkakapantay-pantay—tulad ng pagtingin sa putik, bato, at ginto—nanatiling payak na parang bata kahit sa pagtanda; matiisin, mapagpigil, at nakatuon sa kabutihan.

Verse 10

व्यलीकाद्विनिवृत्तो यस्तथ्येतिकृतनिश्चयः ॥ नित्यं च वृत्तिमान्कश्चित्परोक्षेऽपि न चाक्षिपेत्

Ang tumalikod sa panlilinlang at nagpasya nang matatag sa katotohanan; at laging may wastong asal, hindi naninira kaninuman kahit wala sila.

Verse 11

ऋतुकालेऽपि गच्छेद्यः अपत्यार्थे स्वकां स्त्रियम् ॥ ईदृशास्तु नरा भद्रे मम कर्मपरायणाः

Ang lumalapit sa sariling asawa sa tamang panahon lamang, at para sa layuning magkaanak—ang gayong mga lalaki, O marangal na ginang, ay tapat sa aking itinakdang landas ng gawa.

Verse 12

ते वियोनिं न गच्छन्ति मम गच्छन्ति सुन्दरी ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

Hindi sila mahuhulog sa masamang sinapupunan; mararating nila ang akin, O marikit. Muli akong magpapaliwanag ng iba pa—pakinggan mo iyon, O Vasundharā (Daigdig).

Verse 13

पुरुषाणां प्रसन्नानां यश्च धर्मः सनातनः ॥ मनुनाप्यन्यथा दृष्टो ह्यन्यथाङ्गिरसेन च

At ang walang-hanggang dharma ng mga taong payapa at may mabuting kalooban ay nakita sa isang paraan ni Manu, at sa ibang paraan naman ni Aṅgiras.

Verse 14

शुक्रेण चान्यथा दृष्टो गौतमेनापि चान्यथा ॥ सोमेन चान्यथा दृष्टो रुद्रेणाप्यन्यथा पुनः

Ito’y nakita nang iba-iba ni Śukra, at iba rin ni Gautama; iba ni Soma, at muli’y iba rin maging ni Rudra.

Verse 15

अग्निना वायुनाचैव दृष्टो धर्मोऽन्यथा धरे ॥ यमेन चान्यथा दृष्ट इन्द्रेण वरुणेन च

O Daigdig, ang dharma ay nakita nang iba-iba nina Agni at Vāyu; iba rin ni Yama, at iba rin nina Indra at Varuṇa.

Verse 16

कुबेरॆणान्यथा दृष्टः शाण्डिल्येनापि चान्यथा ॥ पुलस्त्येनान्यथा दृष्ट आदित्येनापि चान्यथा

Ito’y nakita nang iba-iba ni Kubera, at iba rin ni Śāṇḍilya; iba ni Pulastya, at iba rin ni Āditya.

Verse 17

पितृभिश्चान्यथा दृष्टो ह्यन्यथापि स्वयम्भुवा ॥ आत्मनात्मनि धर्मेण ये नरा निश्चितव्रताः

Ito’y nakita nang iba-iba ng mga Pitṛ, at iba rin ni Svayambhū (ang Kusang-Isinilang). Yaong mga taong matatag sa panata ay nananahan sa dharma sa loob ng kanilang sarili—sa pamamagitan ng sarili sa sarili.

Verse 18

न निन्देद्धर्मकार्याणि आत्मधर्मपथे स्थितः ॥ एभिर्गुणैः समायुक्तो मम कर्माणि कारयेत् ॥

Nakapaninindigan sa landas ng sariling dharma, huwag niyang libakin ang mga gawaing matuwid. Taglay ang mga katangiang ito, isagawa niya ang mga gawaing iniutos Ko.

Verse 19

वियोनिं स न गच्छेत मम लोकाय गच्छति ॥ पुनरन्यत्तु वक्ष्यामि तच्छृणुष्वेह माधवि ॥

Hindi siya mapapasa sa hamak na kapanganakan; sa Aking daigdig siya tutungo. At muli, may sasabihin pa Ako—makinig ka rito, O Mādhavī.

Verse 20

तरन्ति पुरुषा येन गर्भसंसारसागरम् ॥ जितेन्द्रिया जितक्रोधा लोभमोहविवर्जिताः ॥

Sa pamamagitan nito, tinatawid ng mga tao ang karagatan ng pag-iral sa sansara na kaugnay ng paulit-ulit na pagkapanganak. Sila’y nagtagumpay sa mga pandama, nagtagumpay sa galit, at malaya sa kasakiman at pagkalito.

Verse 21

आत्मोपकारका नित्यं देवातिथिगुरुप्रियाः ॥ हिंसादीनि न कुर्वन्ति मधुमांसविवर्जकाः ॥

Laging nakatuon sa kapaki-pakinabang na asal (kabilang ang sariling pag-unlad), sila’y kalugud-lugod sa mga diyos, sa mga panauhin, at sa mga guro. Hindi sila gumagawa ng karahasan at iba pa, at umiiwas sila sa pulot at karne.

Verse 22

मनसा ब्राह्मणीं चैव यो गच्छेन्न कदाचन ॥ विप्राय कपिलां दद्याद्वृद्धवं सान्त्वेन पालयेत् ॥

At sinumang hindi kailanman lalapit sa isang babaeng Brāhmaṇa kahit sa isip—maghandog siya ng kapilang baka sa isang marunong na pari, at alagaan niya ang matatanda sa mahinahong pag-aliw at pag-aaruga.

Verse 23

सर्वेषां चैव पुत्राणां न विशेषं करोति यः ॥ संक्रुद्धं ब्राह्मणं दृष्ट्वा यस्तु तत्र प्रसादयेत् ॥

Sinumang hindi nagtatangi sa lahat ng kaniyang mga anak; at sinumang, pagkakita sa isang nagngangalit na Brāhmaṇa, ay nagagawang payapain siya roon—

Verse 24

यः स्पृशेत्कपिलां भक्त्या कुमारिं न च दूषयेत् ॥ अग्निं न च क्रमेत्पद्भ्यां न च पुत्रेण भाषयेत् ॥

Sinumang humipo sa kapilang baka nang may debosyon at hindi nilalapastangan ang isang dalaga; na hindi tumatawid sa apoy sa pamamagitan ng mga paa, at hindi nagsasalita sa pamamagitan ng anak bilang tagapamagitan—

Verse 25

जलेन मेहेद्यस्तु गुरुभक्तो न जल्पकः ॥ एवं धर्मेण संयुक्तो यो नु मां प्रतिपद्यते ॥

Ngunit sinumang umiihi sa tubig; (gayunman) ay may debosyon sa guro at hindi madaldal—sinumang, na may ganitong dharma, ay tunay na lumalapit sa akin—

Verse 26

स च गर्भं न गच्छेत मम लोकं स गच्छति ॥

At hindi na siya babalik sa sinapupunan (sa muling pagsilang); siya’y tutungo sa aking daigdig.

Verse 27

शङ्खेन चान्यथा दृष्टो लिखितेनापि चान्यथा ॥ कश्यपेनान्यथा दृष्टो धर्मेणाप्यन्यथा धरे ॥

Nakita sa isang paraan ni Śaṅkha, at sa iba naman kahit sa nakasulat; nakita sa ibang paraan ni Kaśyapa, at maging ng dharma sa iba pang paraan, O tagapagdala (ng daigdig).

Verse 28

नित्यं नैव विजानाति परेणापकृतं क्वचित् ॥ कर्त्तव्यं संस्मरेत्सर्वं मम सत्यं च जल्पति

Huwag kailanman bilangin ang kasalanang ginawa ng iba; alalahanin lamang ang dapat gawin, at magsalita ng katotohanan bilang sariling panata.

Verse 29

स्वकं पालयते धर्मं स्वमतेनैव भाषितम् ॥ परवादं न कुर्वीत सर्वधर्मेषु निश्चितम्

Ingatan at itaguyod ang sariling dharma, ayon sa sariling pagkaunawa; huwag manira o magsalita ng masama laban sa iba—ito ang tiyak na tuntunin sa lahat ng dharma.