Opening the text

Ang Katha Upanishad (kaugnay ng Krishna Yajurveda) ay isang pangunahing Upanishad na inihaharap bilang diyalogo nina Nachiketa at Yama tungkol sa kamatayan, Atman, at kalayaan (moksha). Binibigyang-diin nito ang pagkakaiba ng preyas (agarang aliw) at shreyas (pinakamataas na kabutihan) bilang batayan ng etika at disiplina sa loob. Sa talinghaga ng karwahe, ipinaliliwanag ang pagpipigil sa pandama, isip, at talino sa ilalim ng gabay ng tunay na Sarili. Inilalarawan ang Atman bilang hindi isinisilang, walang hanggan, at di-nasisira; ang pagsasakatuparan nito ay nag-aalis ng takot at dalamhati at humahantong sa moksha.
Start ReadingNaciketā–Yama dialogue: death as a doorway to Self-knowledge, not merely an end
Śreyas vs preyas: ethical discernment as the foundation of spiritual life
Ātman is unborn, eternal, and distinct from body–mind; realization removes fear and grief
Chariot allegory: disciplined governance of senses and mind under buddhi guided by the Self
Hierarchy of inner faculties: sense-objects < senses < mind < intellect < the Great Self
Yoga as restraint and inward stillness; the “razor’s edge” path of steady practice
Critique of mere ritualism and intellectualism; knowledge must become direct realization
Mokṣa as freedom from saṃsāra through Self-realization; immortality as identity with the Self
This Upanishad is organized into 2 adhyayas.
Sa unang kabanata ng Katha Upanishad, si Nachiketa ay nagtatatag ng kanyang sarili bilang isang tapat na tagahangad ng kaalaman tungkol sa Sarili. Nang ang kanyang ama na si Vajashrava ay magbigay ng mga lumang bakang walang halaga sa isang sakripisyo, si Nachiketa ay nagtatanong nang tatlong beses: 'Kanino mo ako ibibigay?' Sa galit, sinabi ng kanyang ama: 'Ibinibigay kita sa Kamatayan.' Pumunta si Nachiketa sa tahanan ni Yama at naghintay ng tatlong araw. Si Yama, pagbabalik, ay nagbigay ng tatlong boon. Ang una ay pagkapagkasundo sa kanyang ama, ang pangalawa ay kaalaman tungkol sa ritwal ng banal na apoy, at ang pangatlo ay kaalaman tungkol sa kung ano ang nangyayari pagkatapos ng kamatayan: umiiral ba ang Sarili o hindi? Sinubok ni Yama si Nachiketa sa mga kaligayahang pandauluhan, mga celestial na nimpa, at walang limitasyong kapangyarihan, ngunit tinanggihan ni Nachiketa ang lahat. Nagturo noon ni Yama ang pinakamataas na karunungan: ang pagkakaiba sa pagitan ng mabuti (shreyas) at kaaya-aya (preyas), ang walang hanggang hindi ipinanganak na kalikasan ng Sarili, ang kapangyarihan ng Om bilang tulay patungo sa imortalidad, at ang pangangailangan ng isang natanto na guro upang gabayan ang tagahangad sa talim ng labaha ng pagtatanto ng Sarili.
Ang ikalawang Adhyaya ng Katha Upanishad ay naglalarawan kung paano nilikha ng Manlilikha ang pandama na nakaharap sa labas, na nagiging sanhi upang hindi makita ng mga tao ang panloob na Sarili. Tanging ang pantas, na naghahanap ng imortalidad, ang nagbabalik ng kanyang paningin sa loob upang makita ang Atman. Ang Sarili ang tunay na saksi sa lahat ng karanasan ng pandama at mga estado ng pagkagising at panaginip.
119 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
अशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ। तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस॥१॥
Si Vājaśravasa, na may pagnanasa (sa mga gantimpala sa langit), ay nagkaloob ng kanyang buong yaman. Mayroon siyang isang anak na nagngangalang Naciketā.
Śrāddha (faith) and Tyāga (renunciation)Verse 2
तं ह कुमारं सन्तं दक्षिणासु नीयमानासु श्रद्धा आविवेश सोऽमन्यत ॥२॥
Ngayon, samantalang siya ay isang batang lalaki pa, at ang mga handog sa sakripisyo ay pinapatnubayan palayo, ang pananampalataya (śraddhā) ay pumasok sa kanya, at siya ay nag-isip nang ganito.
Śraddhā (Faith) and Dāna (Charity/Sacrificial Giving)Verse 3
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रिया:। अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददन् ॥३॥
Silá ay uminom ng kanilang tubig, kumain ng kanilang damo, nagbigay ng kanilang gatas, at walang lakas. Ang mga mundong iyon ay tinatawag na 'walang katuwaan' (anandāḥ); ang nagbibigay ng gayon ay pupunta sa mga mundong iyon.
Dāna-phala (Fruit of Charity) and Karmic ConsequenceVerse 4
स होवाच पितरं तत् कस्मै मां दास्यतीति। द्वितीयं तृतीयं तं होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति॥४॥
Sinabi niya sa kanyang ama: 'Sino ang bibigyan mo sa akin?' Sa ikalawang pagkakataon, sa ikatlong pagkakataon, sinabi niya sa kanya: 'Sa Kamatayan ibinibigay ko sa iyo.'
Vairagya (Dispassion) and Adhikari (Qualification for Knowledge)Verse 5
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः। किं स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाद्य करिष्यति॥५॥
Sa marami, ako ay pumaparoon bilang una; sa marami, ako ay pumaparoon bilang gitna. Ano nga ba ang dapat gawin ni Yama ngayon, iyon ay aking tutuparin.
Dharma and Vrata (Sacred Vow)Verse 6
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथापरे। सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः॥६॥
Lumingon sa mga nauna; tumingin sa mga susunod. Tulad ng mais, ang isang mortal ay humihinog; tulad ng mais, siya ay ipinanganak muli.
Samsara and Punarjanma (Cycle of Birth and Death)Verse 7
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान्। तस्यैतां शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम्॥
Si Vaishvanara [ang diyos ng apoy] ay pumapasok sa bahay bilang isang panauhang Brahmin. Para sa kanya, isinasagawa nila ang handog na pangkapayapaan: 'Dalhin ang tubig ni Vaivasvata [Yama].'
Atithi Devo Bhava (Guest is God) - Sacred hospitality as spiritual practiceVerse 8
आशा प्रतीक्षे संगतं सूनृतां च इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान्। एतद्वृड्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे॥८॥
Pag-asa at inaasahan, pakikipag-ugnayan sa mga tapat, at lahat ng gawing sakripisyo, mga anak at hayop, ito ay nabibilang sa taong may kaunting unawa na sa bahay nito ay tumatahanang walang pagkain ang isang panauhang Brahmin.
Dharma of Hospitality (Atithi-dharma) and Spiritual DiscriminationVerse 9
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मेऽनश्नन्ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः। नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन्स्वस्ति मेऽस्तु तस्मात्प्रतित्रीन्वरान्वृणीष्व॥९॥
O Brahmin, yamang ikaw, isang karapat-dapat na panauhin, ay tumahan sa aking bahay sa loob ng tatlong gabi na walang pagkain, ang paggalang ay sa iyo, O Brahmin. Nawa'y maging kapayapaan ang sa akin. Kaya't pumili ng tatlong kaloob bilang kapalit.
Prayaschitta (Atonement) and Varaprada (Granting Boons)Verse 10
शान्तसकल्पः सुमना यथा स्याद्वीतमन्युर्गौरवं माभि मृत्यो। त्वत्प्रसृष्टं माभिवदेत्प्रतीत एतत्त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥१०॥
Nawa'y maging mapayapa ako, may kontrol na kalooban, at may dalisay na isipan, na laya sa galit, O Kamatayan; at huwag sanang maramdaman ko ang matinding takot. Bilang tumanggap ng iyong pangako, pinipili ko ang una sa tatlong kaloob na ito.
Shanti (Inner Peace) and Prasada (Divine Grace)Verse 11
यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः। सुखं रात्रीः शयिता वीतमन्युस्त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात्प्रमुक्तम् ॥११॥
Tulad ng isang tumanggap ng katiyakan, si Auddālaki Āruṇi ay makakasundo sa akin. Matutulog siya nang mapayapa sa mga gabi, na laya sa poot, matapos makita kang nakalaya sa bibig ng kamatayan.
Pitr-Putra Sambandha (Father-Son Relationship) and Kshama (Forgiveness)Verse 12
स्वर्गे लोके न भयं किञ्चनास्ति न तत्र त्वां न जरया बिभेति। उभे तीर्त्वाशनायापिपासे शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१२॥
Sa langit na daigdig ay walang takot kahit ano man; doon ay hindi natatakot sa katandaan. Pagkalampas sa gutom at uhaw, na lampas sa kalumbayan, ang isa ay nagagalak sa langit na daigdig.
Svarga (Heavenly Realm) and Vimoksha (Liberation from Suffering)Verse 13
स त्वमग्नि स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यों प्रब्रूहि त्वं श्रद्दधानाय मह्यम्। स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥१३॥
Ikaw, O Kamatayan, nakikilala ang apoy na nagpapatungo sa langit. Ituro mo ito sa akin, na puspos ng pananampalataya. Ang mga nakakarating sa langit na daigdig ay lumalahok sa imortalidad. Ito ang pinili ko bilang aking ikalawang kaloob.
Svargaloka (Heavenly World) and Amṛtatva (Immortality)Verse 14
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निवोध स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन्। अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥१४॥
Sasabihin ko sa iyo; alamin ito mula sa akin, O Nachiketa, na nakikilala ang apoy na nagpapatungo sa langit. Alamin na ang apoy na iyon ay ang pagkakamit ng walang hanggang daigdig at ang kalakaran nito, na nakatago sa lihim na yungib ng puso.
Guhā (Secret Cave of the Heart) and Anantaloka (Infinite World)Verse 15
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै या इष्टका यावतीर्वा यथा वा। स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तमथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥१५॥
Ipinahayag niya sa kanya ang apoy na siyang simula ng mga daigdig, kung anong mga laryo ang naroroon, ilan ang bilang, at paano ang ayos. At siya ay umulit nang eksakto ayon sa pagkakasabi. Kaya't si Kamatayan, na nasiyahan, ay muling nagsalita sa kanya.
Guru-Śiṣya Paramparā (Teacher-Student Lineage) and Yajña (Sacrificial Ritual)Verse 16
तमब्रवीत्प्रीयमाणो महात्मा वरं तवेहाद्य ददामि भूयः। तवैव नामा भवितायमग्निः सृक्ङां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥१६॥
Nang masiyahan, ang may dakilang kaluluwa ay nagsabi sa kanya: 'Ngayon ay ibinibigay ko sa iyo ang isa pang kaloob. Ang apoy na ito ay magbubuhat ng iyong pangalan; tanggapin mo ang kuwintas na ito na may maraming anyo.
Ishvara Prasada (Divine Grace)Verse 17
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू। ब्रह्मजज्ञ देवमीड्यं विदित्वा निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥१७॥
Sa pagkakamit ng tatlong beses na pagkakaisa sa pamamagitan ng tatlong apoy ni Naciketa, ang gumagawa ng tatlong gawa ay lumalampas sa kapanganakan at kamatayan. Sa pagkakilala kay Brahman, ang karapat-dapat na diyos, at sa matibay na pagkakahawak sa kapayapaang ito, ang isa ay nakakamit ang kataas-taasang kalagayan.
Moksha (Liberation from Samsara)Verse 18
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा य एवं विद्वांश्चिनुते नाचिकेतम्। स मृत्युपाशानृ पुरतः प्रणोद्य शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥१८॥
Sa pagkakilala sa tatlong beses na kaalaman ni Naciketa, at sa pagpili kay Naciketa sa ganitong paraan, ang pantas, na itinulak ang mga tanikala ng kamatayan mula sa kanyang harapan, ay lumalampas sa kalumbayan at nagagalak sa langit na daigdig.
Jivanmukti (Liberation while Living)Verse 19
एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण। एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासस्तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥१९॥
Ito ang apoy na iyon, O Naciketas, na nagpapatungo sa langit, na iyong pinili sa pamamagitan ng ikalawang kaloob. Ang mga tao ay magpapahayag ng apoy na ito bilang iyo lamang. O Naciketas, piliin mo ang ikatlong kaloob.
Vaisvanara Agni - Sacred fire as a means to svarga (heavenly realms)Verse 20
येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्येऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके। एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाहं वराणामेष वरस्तृतीयः॥२०॥
May pagdududa ito tungkol sa isang tao kapag siya ay namatay na: ang iba ay nagsasabi 'siya ay umiiral,' ang iba naman ay nagsasabi 'siya ay hindi umiiral.' Ito ay nais kong malaman, na itinuro mo sa akin. Ito ang ikatlo sa mga kaloob.
Atman (the Self) and Paraloka-vidya (knowledge of the afterlife)Verse 21
देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः। अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥२१॥
Kahit ng mga diyos ay pinag-alinlanganan ito noong sinaunang panahon; sapagkat ang ganitong dharma ay hindi madaling maunawaan, dahil ito ay banayad. O Naciketas, pumili ka ng ibang kaloob. Huwag mo akong pilitin pa. Huwag mo itong hilingin sa akin.
Atma-jnana (Self-knowledge) - The subtle nature of ultimate reality that transcends ordinary comprehensionVerse 22
देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल त्वं च मृत्यो यत्र सुविज्ञेममात्थ। वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥२२॥
Kahit ng mga diyos ay pinag-alinlanganan ito, O Kamatayan; at ipinaliwanag mo ito nang mabuti kung saan mahirap maunawaan. Ang ibang nagsasalita na katulad mo ay hindi matatagpuan, ni anumang ibang kaloob na katumbas nito.
Adhyatma Vidya (Knowledge of the Self)Verse 23
शतायुषः पुत्रपौत्रान् वृणीष्व बहून् पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान्। भूमेर्महदायतनं वृणीष्व स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥२३॥
Pumili ka ng mga anak at apo na may isang daang taon, maraming baka, elepante, ginto, at kabayo. Pumili ka ng malawak na lupa, at ikaw mismo ay mabuhay nang maraming taglagas ayon sa iyong nais.
Kama (Worldly Desires) vs. Moksha (Liberation)Verse 24
एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च। महाभूभौ नचिकेतस्त्वमेधि कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥२४॥
Kung itinuturing mo na may kaloob na katumbas nito, pumili ka ng yaman at mahabang buhay. O Nachiketa, maging isang dakilang pinuno ng lupa; gagawin kitang tumatamasa ng lahat ng pagnanasa.
Viveka (Discrimination) between Preya (Pleasant) and Shreya (Good)Verse 25
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके सर्वान् कामांश्छन्दतः प्रार्थयस्व। इमा रामाः सरथाः सतूर्या न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः। आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व नचिकेतो मरणं मानुप्राक्षीः॥
Anumang mga pagnanasa na mahirap makuha sa daigdig ng mga mortal, humingi ka ng lahat ng mga pagnanasang iyon ayon sa iyong kagustuhan. Ang mga babaing ito na may mga karo at mga attendant ay hindi makukuha ng mga tao. Sa pamamagitan nito, na ibinigay ko, tamasahin mo. O Naciketas, huwag mong tanungin ang tungkol sa kamatayan.
Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual knowledgeVerse 26
श्वो भावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत् सर्वेन्द्रियाणां जरयन्ति तेजः। अपि सर्वम् जीवितमल्पमेव तवैव वाहास्तव नृत्यगीते॥
Ang mga bagay na ito na para sa bukas, O mortal, ay nasisira ang lakas ng lahat ng pandama. Kahit ang buong buhay ay maikli talaga. Sa iyo lamang ang mga sasakyan, sa iyo ang sayaw at awit.
Anityata (impermanence) of worldly life and the fleeting nature of sensory pleasuresVerse 27
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा। जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं वरस्तु मे वरणीयः स एव॥
Ang isang tao ay hindi masasapatan ng yaman. Makakamit namin ang yaman kung nakita ka namin. Mabubuhay kami hangga't ikaw ay maghahari. Ang kaloob na iyon lamang ang pipiliin ko.
Mumukshutva (intense desire for liberation) and the supremacy of spiritual knowledge over material wealthVerse 28
अजीर्यताममृतानामुपेत्य जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन्। अभिध्यायन्वर्णरतिप्रमोदानतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥२८॥
Sa paglapit sa hindi-nasisirang kalagayan ng mga imortal, ang mortal na nasisira, saan siya makatatayo sa ibaba? Alam ito, sino ang magagalak sa mahabang buhay, habang nagnanais ng mga kaligayahan ng kagandahan at pag-ibig?
Amṛtatva (Immortality) vs. Martya (Mortality)Verse 29
यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत्। योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥२९॥
Ang pinag-aalinlanganan tungkol sa usapin ng kamatayan, at kung ano ang nasa dakilang kabilang buhay, sabihin mo sa amin iyon. Ang kaloob na ito ay pumasok sa isang nakatagong lugar; kaya't si Nachiketa ay hindi pumipili ng ibang kaloob.
Paraloka Vidya (Knowledge of the Beyond) and Atma-jnanaVerse 1
अन्यच्छेयोऽन्यदुतैव प्रेयस्ते उभे नानार्भे पुरुषं सिनीतः। तयोः श्रेय आददानस्य साधु भवति हीयतेऽर्थाद्य उ प्रेयो वृणीते ॥१॥
Ang mabuti ay isang bagay, ang kaaya-aya ay iba; parehong nagtatali sa isang tao sa iba't ibang layunin. Sa dalawang ito, ang pagpili sa mabuti ay nagdudulot ng kagalingan, ngunit ang pagpili sa kaaya-aya ay nagiging sanhi ng pagkabigo sa layunin.
Shreya vs. Preya - The fundamental Vedantic discrimination between the beneficial and the pleasurableVerse 2
श्रेयश्च प्रेयश्च मनुष्यमेतस्तौ सम्परीत्य विविनक्ति धीरः। श्रेयो हि धीरोऽभिप्रेयसो वृणीते प्रेयो मन्दो योगक्षेमाद् वृणीते॥
Ang mabuti (śreya) at ang kaaya-aya (preya) ay parehong lumalapit sa isang tao. Ang pantas, pagkatapos na mabutiitong pag-isipan ang dalawa, ay nagkakaiba sa kanila. Ang pantas nga ay pinipili ang mabuti kaysa sa kaaya-aya; ang mangmang ay pinipili ang kaaya-aya alang-alang sa kaligtasan at kasaganaan ng sanlibutan.
Viveka (discrimination) between Śreya (the spiritually beneficial) and Preya (the immediately pleasant)Verse 3
स त्वं प्रियान् प्रियरूपांश्च कामानभिध्यायन्नचिकेतोऽत्यस्त्राक्षीः। नैतां सृष्टिं वित्तमयीमवाप्तो यस्यां मज्जन्ति बहवो मनुष्याः॥
Ikaw, O Nachiketa, pagkatapos na magnilay-nilay sa mga bagay na kanais-nais at mga pagnanasa sa kanilang mga anyong kaakit-akit, ay nagtakuwil sa kanila. Hindi mo tinanggap ang sangkap na lumilikha ng yaman kung saan maraming tao ay lumulubog.
Vairagya (dispassion) and the rejection of worldly desires for higher spiritual pursuitVerse 4
दूरमेते विपरीत विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता। विद्याभीप्सितं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवोऽलोलुपन्त॥
Malayo sa isa't isa at magkaiba ang dalawang ito - ang kamangmangan (avidya) at ang kilala bilang karunungan (vidya). Itinuturing ko si Nachiketa bilang isang nagnanais ng karunungan. Ang maraming pagnanasa ay hindi nakapanukso sa iyo.
The fundamental opposition between Avidya (ignorance) and Vidya (knowledge) as mutually exclusive pathsVerse 5
अविद्यायामन्तरे वर्तमानः स्वयं धीराः पण्डितम्मन्यमानाः। दन्द्रम्यमाणाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः॥५॥
Nanahanan sa gitna ng kamangmangan, na itinuturing ang kanilang sarili na pantas at marurunong, ang mga naliligaw ay gumagala-gala tulad ng mga bulag na pinapatnubayan ng mga bulag, na pumipikit muli at muli.
Avidya (Ignorance) and the delusion of intellectual prideVerse 6
न साम्परायः प्रतिभाति बालं प्रमाद्यन्तं वित्तमोहेन मूढम्। अयं लोको नास्ति पर इति मानी पुनः पुनर्वशमापद्यते मे॥६॥
Ang kabilang buhay ay hindi nagliliwanag sa harap ng mangmang, na nalilinlang ng pang-akit ng yaman at nananatiling pabaya. Na iisip na 'ang mundong ito lamang ang umiiral, wala pang iba,' siya ay nahuhulog muli at muli sa aking kapangyarihan.
Samsara and material delusion (vitta-moha)Verse 7
श्रवणायापि बहुरभिर्यो न लक्ष्यः श्रृण्वन्तोपि बहवो यं न विद्युः। आश्चर्यो वक्ता कुशलोस्य लब्धाश्चर्यो ज्ञाता कुशलानुशिष्टः॥७॥
Ang hindi namamalayan kahit ng maraming nakikinig, at ang hindi kilala ng maraming nakikinig - kahanga-hanga ang nagsasalita, bihasa ang nakakakita, kahanga-hanga ang nakakaalam, natututo nang mabuti mula sa bihasa.
Atman - the difficulty of Self-realization and rarity of true knowledgeVerse 8
न नरेणावरेण प्रोक्त एष सुविज्ञेयो बहुधा चिन्त्यमानः। अनन्यप्रोक्ते गतिरत्र नास्ति अणीयान् ह्यतर्क्यमणुप्रमाणात् ॥८॥
Ang [Sarili] na ito ay hindi makakamit sa pamamagitan ng turo mula sa isang hamak na tao, ni hindi ito madaling makikilala kapag pinag-isipan sa maraming paraan. Kapag itinuro ng isang walang ibang [pagkakakilanlan], walang ibang landas dito. Sapagkat ito ay mas subtle sa pinakamasutil, lampas sa lohikal na pangangatwiran, lampas sa sukat.
Guru-Shishya Parampara (Teacher-Student Lineage) and the necessity of a realized teacher for Self-knowledgeVerse 9
नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ। यां त्वमापः सत्यधृतिर्बतासि त्वादृङ्नो भूयान्नचिकेतः प्रष्टा ॥९॥
Ang pag-unawang ito ay hindi makakamit sa pamamagitan ng pangangatwiran; ito ay ipinahayag lamang ng isa pang [guro] para sa malinaw na karunungan, O minamahal. Ang iyong nakamit - na matatag sa katotohanan - ikaw nga. Sana'y makakuha tayo ng isang nagtatanong tulad ni Nachiketa.
Prapatti (surrender to divine truth) and the value of sincere spiritual inquiryVerse 10
जानाम्यहं शेवधिरित्यनित्यं न ह्यध्रुवैः प्राप्यते हि ध्रुवं तत्। ततो मया नाचिकेतश्चितोऽग्निः अनित्यैर्द्रव्यैः प्राप्तवानस्मि नित्यम् ॥१०॥
Alam ko na ang kayamanan ay di-permanente, sapagkat ang walang hanggan ay hindi makakamit sa pamamagitan ng di-permanenteng paraan. Kaya't aking sinindihan ang apoy ni Nachiketa; sa pamamagitan ng mga bagay na di-permanente, aking nakamit ang walang hanggan.
Nitya-Anitya Viveka (discrimination between eternal and ephemeral) - a key qualification for spiritual seekingVerse 11
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां क्रतोरानन्त्यमभयस्य पारम्। स्तोममहदुरुगायं प्रतिष्ठां दृष्ट्वा धृत्या धीरो नचिकेतोऽत्यस्राक्षीः ॥११॥
Pagkatapos na makita ang pagkakamit ng pagnanasa, ang pundasyon ng sanlibutan, ang walang hanggan ng sakripisyo, ang pampang sa kabilang banda ng kawalang-takot, ang dakilang himno, ang malawak na gumagalaw na pundasyon, ang pantas na si Nachiketa, na may tatag, ay nagpalaya [sa kanyang mga pagnanasa].
Vairagya (dispassion) and Brahman as the ultimate refugeVerse 12
तं दुर्दर्शं गूढमनुप्रविष्टं गुहाहितं गह्वरेष्ठं पुराणम्। अध्यात्मयोगाधिगमेन देवं मत्वा धीरो हर्षशोकौ जहाति ॥१२॥
Siya na mahirap makita, nakatago, pumasok sa loob, inilagay sa yungib, nananahan sa lihim na lugar, sinauna, at naunawaan ang diyos na iyon sa pamamagitan ng yoga ng panloob na sarili, ang pantas ay lumalampas sa katuwaan at kalumbayan.
Adhyatma Yoga (inner spiritual practice) and transcendence of dualitiesVerse 13
एतच्छ्रुत्वा सम्परिगृह्य मर्त्यः प्रवृह्य धर्म्यमणुमेतमाप्य। स मोदते मोदनीयँ हि लब्ध्वा विवृतँ सद्म नचिकेतसं मन्ये ॥१३॥
Nakikinig nito at ganap na sinasakop, ang mortal, na nakakuha ng masusing dharma, ay nakakamit ito. Siya ay nagagalak, na nakamtan ang nararapat ng katuwaan. Itinuturing ko si Nachiketa na nakamit ang nahayag na tahanan.
Sravana (hearing) and realization leading to supreme blissVerse 14
अन्यत्र धर्मादन्यत्राधर्मादन्यत्रास्मात्कृताकृतात् । अन्यत्र भूताच्च भव्याच्च यत्तत्पश्यसि तद्वद ॥१४॥
Bukod sa dharma, bukod sa adharma, bukod sa saklaw na ito ng nagawa at hindi nagawa; bukod sa nakaraan at bukod sa kinabukasan, ang Anuman yaong nakikita mo, sabihin mo sa akin yaon.
Ātman/Brahman as transcending karma and time (akartṛtva, nityatva)Verse 15
सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति तपांसि सर्वाणि च यद्वदन्ति । यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति तत्ते पदं संग्रहेण ब्रवीम्योमित्येतत् ॥१५॥
Ang layuning yaon na ipinahayag ng lahat ng Veda, at pinagsasalitaan ng lahat ng pagsisikap; na hangarin nila kaya't isinasagawa ang brahmacarya, ang layuning yaon ay ipinababatid ko sa iyo nang maikli: 'Om', ito.
Praṇava (Oṃ) as symbol/support (ālambana) of Brahman; sādhanā toward mokṣaVerse 16
एतद्ध्येवाक्षरं ब्रह्म एतद्ध्येवाक्षरं परम् । एतद्ध्येवाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥१६॥
Sapagkat ito nga ang hindi-nasisirang Brahman; ito nga ang hindi-nasisirang Kataas-taasan. Na nakilala ang hindi-nasisirang ito, ang anumang kanilang ninanais, sa kanya yaon.
Akṣara Brahman; praṇava as gateway to the imperishable; siddhi/fulfillment through right knowledge/meditationVerse 17
एतदालम्बनं श्रेष्ठमेतदालम्बनं परम्। एतदालम्बनं ज्ञात्वा ब्रह्मलोके महीयते॥१७॥
Ang suportang ito ay ang pinakamahusay, ang suportang ito ay ang kataas-taasan. Naunawaan ang suportang ito, ang isa ay dinadakila sa mundo ni Brahman.
Brahman as the ultimate support (ālambana)Verse 18
न जायते म्रियते वा विपश्चिन्नायं कुतश्चिन्न बभूव कश्चित्। अजो नित्यः शाश्वतोऽयं पुराणो न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥१८॥
Ang pantas ay hindi ipinanganak, ni hindi namamatay; ang ito ay hindi nagmula sa kahit saan, ni hindi naging sinuman. Hindi ipinanganak, walang hanggan, walang hanggan, sinauna, ito ay hindi pinapatay kapag ang katawan ay pinapatay.
Atman - the eternal, unborn SelfVerse 19
हन्ता चेन्मन्यते हन्तुं हतश्चेन्मन्यते हतम्। उभौ तौ न विजानीतो नायमन्ति न हन्यते॥१९॥
Kung ang pumatay ay nag-iisip na 'Ako ay pumatay,' kung ang pinatay ay nag-iisip na 'Ako ay pinatay,' ang dalawa ay hindi nakakaunawa. Ang ito ay hindi pumatay, ni hindi rin pinapatay.
Akartṛtva - the non-doership of the SelfVerse 20
अणोरणीयान्महतो महीयानात्माऽस्य जन्तोर्निहितो गुहायाम्। तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुप्रसादान्महिमानमात्मनः ॥२०॥
Mas maliit sa maliit, mas malaki sa malaki, ang Sarili ay nakaupo sa puso ng nabubuhay na nilalang na ito. Ang walang hangaring tao ay nakikita Siya, na nagiging malaya sa kalumbayan, sa pamamagitan ng biyaya ng Manlilikha, ang kaluwalhatian ng Sarili.
Atman - The immanent Self that transcends all limitations of size and formVerse 21
आसीनो दूरं व्रजति शयानो याति सर्वतः। कस्तं मदामदं देवं मदन्यो ज्ञातुमर्हति ॥२१॥
Nakaupo, Siya ay naglalakbay nang malayo; nakahiga, Siya ay pumupunta sa lahat ng dako. Sino pa maliban sa akin ang makakakilala sa Diyos na iyon na nagagalak sa Kanyang sarili at higit sa kasiyahan?
Sarvaga-Atman - The all-pervading Self that moves without moving, omnipresent consciousnessAnswers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.