Kaivalya

Verse 1

ॐ अथाश्वलायनो भगवन्तं परमेष्ठिनमुपसमेत्योवाच । अधीहि भगवन् ब्रह्मविद्यां वरिष्ठां सदा सद्भिः सेव्यमानां निगूढाम् । यथाऽचिरात् सर्वपापं व्यपोह्य परात्परं पुरुषं याति विद्वान् ॥१॥

Om. Pagkaraan, lumapit si Āśvalāyana sa Mapalad na Parameṣṭhin at nagsabi: “Ituro mo, O Panginoon, ang Brahma-vidyā—ang pinakamataas na kaalaman tungkol sa Brahman—na laging isinasabuhay ng mga mabubuti at iniingatang lihim; sa pamamagitan nito, ang nakaaalam ay mabilis na nag-aalis ng lahat ng kasalanan at umaabot sa Purusha, ang Higit pa sa higit pa.”

Verse 2

तस्मै स होवाच पितामहश्च श्रद्धाभक्तिध्यानयोगादवैहि ॥२॥

At sinabi nga sa kanya ng Dakilang Ninuno (Brahmā): “Alamin mo ito sa pamamagitan ng pananampalataya, debosyon, at yoga ng pagninilay (dhyāna-yoga).”

Verse 3

न कर्मणा न प्रजया धनेन त्यागेनैके अमृतत्वमानशुः । परेण नाकं निहितं गुहायां विभ्राजते यद्यतयो विशन्ति ॥३॥

Hindi sa gawa, hindi sa supling, hindi sa yaman—kundi sa ganap na pagtalikod (tyāga) lamang may ilan na nakaabot sa kawalang-kamatayan. Higit pa sa langit, inilagak sa yungib (ng puso), ang Katotohanang iyon ay nagniningning; doon pumapasok ang mga asceta (yati).

Verse 4

वेदान्तविज्ञानसुनिश्चितार्थाः संन्यासयोगाद्यतयः शुद्धसत्त्वाः । ते ब्रह्मलोकेषु परान्तकाले परामृताः परिमुच्यन्ति सर्वे ॥४॥

Yaong ang diwa ay tiyak na naunawaan sa pamamagitan ng kaalamang Vedānta—mga nagsasanyāsa na nagsisikap, dalisay sa sattva—sa huling wakas ng panahon, sa mga daigdig ni Brahmā, silang lahat ay ganap na napapalaya, matapos makamtan ang sukdulang kawalang-kamatayan.

Verse 5

विविक्तदेशे च सुखासनस्थः शुचिः समग्रीवशिरःशरीरः । अन्त्याश्रमस्थः सकलेन्द्रियाणि निरुध्य भक्त्या स्वगुरुं प्रणम्य ॥५॥

At, sa isang liblib na pook, umupo sa maginhawang āsana—malinis, tuwid ang leeg, ulo, at katawan—namamalagi sa huling āśrama (pagpapakawalang-ari), pinipigil ang lahat ng pandama, at may debosyon na yumuyuko sa sariling guro—

Verse 6

हृत्पुण्डरीकं विरजं विशुद्धं विचिन्त्य मध्ये विशदं विशोकम् । अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तरूपं शिवं प्रशान्तममृतं ब्रह्मयोनिम् ॥ तमादिमध्यान्तविहीनमेकं विभुं चिदानन्दमरूपमद्भुतम् । उमासहायं परमेश्वरं प्रभुं त्...

Pagbulay-bulayan ang lotus ng puso—walang dungis, lubos na dalisay—at sa gitna nito ang malinaw at walang dalamhati; ang di-maisip, di-nahahayag, may walang-hanggang anyo; ang mapalad na Śiva, ganap na payapa, walang-kamatayan, sinapupunan/pinagmumulan ng Brahman. Sa pagninilay sa Kanya—walang simula, gitna, o wakas; ang Iisa, sumasaklaw sa lahat; kamalayan at kaligayahan; walang anyo, kagila-gilalas; ang Panginoon, ang kataas-taasang Īśvara, ang Makapangyarihan, tatlong-mata, bughaw ang lalamunan, payapa, kasama si Umā—nararating ng muni ang pinagmulan ng mga nilalang, ang Saksi ng lahat, lampas sa kadiliman.

Verse 7

हृत्पुण्डरीकं विरजं विशुद्धं विचिन्त्य मध्ये विशदं विशोकम् । अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तरूपं शिवं प्रशान्तममृतं ब्रह्मयोनिम् ॥ तमादिमध्यान्तविहीनमेकं विभुं चिदानन्दमरूपमद्भुतम् । उमासहायं परमेश्वरं प्रभुं त्...

Magnilay sa lotus ng puso—walang dungis, ganap na dalisay; sa gitna nito ang Maliwanag na Katotohanan, walang dalamhati. (Magnilay) sa Di-maisip, Di-nahahayag, may walang-hanggang anyo; si Śiva na mapalad, lubos na payapa, walang-kamatayan, sinapupunan/pinagmulan ng Brahman. Siya—walang simula, gitna, o wakas; iisa; sumasaklaw sa lahat; Kamalayan at Kaligayahan; walang anyo, kagila-gilalas; ang Kataas-taasang Panginoon, Parameśvara, ang Makapangyarihan, may tatlong mata, bughaw ang lalamunan, matahimik. Sa pagninilay sa Kanya, ang pantas ay dumarating sa pinagmulan ng mga nilalang, Saksi ng lahat, lampas sa dilim.

Verse 8

स ब्रह्मा स शिवः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट् । स एव विष्णुः स प्राणः स कालोऽग्निः स चन्द्रमाः ॥

Siya si Brahmā; Siya si Śiva; Siya ang (kasama) Indra; Siya ang Di-nasisira, ang Kataas-taasan, ang Sariling Hari. Siya nga si Viṣṇu; Siya ang prāṇa (hininga ng buhay); Siya ang Panahon; Siya ang Apoy; Siya ang Buwan.

Verse 9

स एव सर्वं यद्भूतं यच्च भव्यं सनातनम् । ज्ञात्वा तं मृत्युमत्येति नान्यः पन्था विमुक्तये ॥

Siya lamang ang lahat—ang naging at ang magiging—ang Walang Hanggan. Sa pagkakilala sa Kanya, nalalampasan ang kamatayan; walang ibang landas tungo sa paglaya.

Verse 10

सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । सम्पश्यन् ब्रह्म परमं याति नान्येन हेतुना ॥१०॥

Nakikita ang Sarili (Atman) na nananahan sa lahat ng nilalang, at ang lahat ng nilalang sa loob ng Sarili; nararating niya ang Kataas-taasang Brahman—sa walang ibang paraan.

Verse 11

आत्मानमरणिं कृत्वा प्रणवं चोत्तरारणिम् । ज्ञाननिर्मथनाभ्यासात् पापं दहति पण्डितः ॥११॥

Ginagawang pang-ilalim na panggatong ang Sarili (Atman) at pang-itaas na panggatong ang praṇava (Oṃ); sa paulit-ulit na pagsasanay ng ‘pagkikiskis’ ng kaalaman, sinusunog ng pantas ang kasalanan.

Verse 12

स एव मायापरिमोहितात्मा शरीरमास्थाय करोति सर्वम् । स्त्र्यन्नपानादिविचित्रभोगैः स एव जाग्रत्परितृप्तिमेति ॥१२॥

Ang mismong Sarili (Atman) na yaon, nalilinlang ng māyā, kumakapit sa katawan at ginagawa ang lahat; at sa sari-saring pagkalugod—sa babae, pagkain, inumin, at iba pa—siya ring iyon ang nakakamit ng kasiyahan sa kalagayang gising.

Verse 13

स्वप्ने स जीवः सुखदुःखभोक्ता स्वमायया कल्पितजीवलोके । सुषुप्तिकाले सकले विलीने तमोऽभिभूतः सुखरूपमेति ॥१३॥

Sa panaginip, ang jīva ay tumatanggap ng ligaya at dalamhati sa daigdig ng mga nilalang na nilikha ng sariling māyā. Sa malalim na tulog, kapag ang lahat ay nalulusaw, natatabunan ng dilim (tamas), nararating nito ang kalagayang ang anyo ay kaligayahan.

Verse 14

पुनश्च जन्मान्तरकर्मयोगात् स एव जीवः स्वपिति प्रबुद्धः । पुरत्रये क्रीडति यश्च जीवस् ततस्तु जातं सकलं विचित्रम् । आधारमानन्दमखण्डबोधं यस्मिँल्लयं याति पुरत्रयं च ॥ एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रि...

At muli, dahil sa pagkakaugnay sa mga gawa (karma) ng ibang kapanganakan, ang jīva ring iyon ay natutulog at nagigising. Ang jīva na naglalaro sa tatlong lungsod—mula roon nga isinilang ang buong daigdig na sari-sari ang anyo. Siya ang sandigan: ānanda, ang di-nahahating kamalayan, na doo’y nalulusaw rin ang tatlong lungsod. Mula rito sumisibol ang prāṇa, ang isip at lahat ng pandama; ang ākāśa, hangin, apoy, tubig at lupa, tagapagdala ng sansinukob.

Verse 15

एतस्माज्जायते प्राणो मनः सर्वेन्द्रियाणि च । खं वायुर्ज्योतिरापश्च पृथ्वी विश्वस्य धारिणी ॥१५॥

Mula rito sumisibol ang prāṇa, ang isip at lahat ng pandama; ang ākāśa, hangin, apoy, tubig at lupa—tagapagdala ng buong sansinukob.

Verse 16

यत्परं ब्रह्म सर्वात्मा विश्वस्यायतनं महत् । सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरं नित्यं तत्त्वमेव त्वमेव तत् ॥१६॥

Ang Kataas-taasang Brahman na yaon—ang Sarili ng lahat, ang dakilang tahanan at saligan ng sansinukob, higit na maselan kaysa sa pinakamaselan, walang hanggan—yaon ang Katotohanan; at ikaw, tunay na ikaw ay Yaon.

Verse 17

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादिप्रपञ्चं यत्प्रकाशते । तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा सर्वबन्धैः प्रमुच्यते ॥१७॥

Yaong sa pamamagitan nito ay naliliwanagan ang sari-saring daigdig ng paggising, panaginip, malalim na tulog at iba pa—sa pagkakilalang “Ako yaong Brahman,” napapalaya ang tao sa lahat ng gapos.

Verse 18

त्रिषु धामसु यद्भोग्यं भोक्ता भोगश्च यद्भवेत् । तेभ्यो विलक्षणः साक्षी चिन्मात्रोऽहं सदाशिवः ॥ मय्येव सकलं जातं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । मयि सर्वं लयं याति तद्ब्रह्माद्वयमस्म्यहम् ॥१८-१९॥

Sa tatlong tahanan (tatlong kalagayan), anuman ang bagay na tinatamasa, ang tumatamasa, at ang mismong pagtatamasa—ako’y naiiba sa lahat ng iyon; ako ang Saksi, dalisay na Kamalayan; ako si Sadāśiva. Sa akin lamang sumibol ang lahat; sa akin nananatili ang lahat; sa akin naglalaho ang lahat. Ako ang di-dalawang Brahman.

Verse 19

त्रिषु धामसु यद्भोग्यं भोक्ता भोगश्च यद्भवेत् । तेभ्यो विलक्षणः साक्षी चिन्मात्रोऽहं सदाशिवः ॥ मय्येव सकलं जातं मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । मयि सर्वं लयं याति तद्ब्रह्माद्वयमस्म्यहम् ॥

Sa tatlong tahanan (tatlong kalagayan), anuman ang bagay na tinatamasa, ang tumatamasa, at ang mismong pagtatamasa—Ako’y hiwalay sa mga iyon: Ako ang Saksi, dalisay na Kamalayan; Ako si Sadāśiva. Sa Akin lamang isinilang ang lahat; sa Akin nakasalig ang lahat; sa Akin nalulusaw ang lahat. Ako ang di-dalawang Brahman.

Verse 20

अणोरणीयानहमेव तद्वन्महानहं विश्वमहं विचित्रम् । पुरातनोऽहं पुरुषोऽहमीशो हिरण्मयोऽहं शिवरूपमस्मि ॥

Ako’y tunay na mas masinop kaysa sa pinakamaliit; gayundin, mas dakila kaysa sa pinakadakila. Ako ang sansinukob; Ako ang sari-saring kababalaghan. Ako ang Sinauna; Ako ang Puruṣa; Ako ang Panginoon. Ako’y may gintong liwanag; Ako’y may kalikasan (anyo) ni Śiva.

Verse 21

अपाणिपादोऽहमचिन्त्यशक्तिः पश्याम्यचक्षुः स शृणोम्यकर्णः । अहं विजानामि विविक्तरूपो न चास्ति वेत्ता मम चित्सदाऽहम् ॥ वेदैरनेकैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥

Walang kamay at paa Ako, taglay ang di-maisip na kapangyarihan; nakakakita Ako nang walang mata, at nakaririnig nang walang tainga. Ako’y nakaaalam—may hiwalay na likas; at walang sinumang nakaaalam sa Akin. Ako’y laging Kamalayan. Sa maraming Veda, Ako lamang ang dapat makilala; Ako ang tagapagpahayag ng Vedānta, at Ako rin ang tunay na nakaaalam ng Veda.

Verse 22

अपाणिपादोऽहमचिन्त्यशक्तिः पश्याम्यचक्षुः स शृणोम्यकर्णः । अहं विजानामि विविक्तरूपो न चास्ति वेत्ता मम चित्सदाऽहम् ॥ वेदैरनेकैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥२१–२२॥

Ako’y walang kamay at paa, may kapangyarihang di-maisip; nakakakita Ako nang walang mata; Siya’y nakaririnig nang walang tainga. Ako ang nakaaalam, may hiwalay na anyong lampas-sa-mundo; at walang nakakakilala sa Akin. Ako’y laging Kamalayan at Pag-iral. Sa maraming Veda, Ako lamang ang dapat makilala; Ako ang tagapagpahayag ng Vedānta at tunay na nakaaalam ng Veda.

Verse 23

न पुण्यपापे मम नास्ति नाशो न जन्म देहेन्द्रियबुद्धिरस्ति । न भूमिरापो न च वह्निरस्ति न चानिलो मेऽस्ति न चाम्बरं च ॥२३॥

Para sa Akin, walang kabutihan ni kasalanan; walang pagkapuksa; walang kapanganakan. Walang katawan, walang mga pandama, walang isip. Walang lupa, walang tubig, ni apoy; para sa Akin walang hangin, at wala rin ang eter/kalawakan.

Verse 24

एवं विदित्वा परमात्मरूपं गुहाशयं निष्कलमद्वितीयम् । समस्तसाक्षिं सदसद्विहीनं प्रयाति शुद्धं परमात्मरूपम् । यः शतरुद्रियमधीते सोऽग्निपूतो भवति सुरापानात्पूतो भवति स ब्रह्महत्यायाः पूतो भवति स सुवर्णस्त...

Sa ganitong pagkaalam sa anyo ng Kataas-taasang Sarili—naninirahan sa yungib (ng puso), walang bahagi, di-dalawa, saksi ng lahat, lampas sa pag-iral at di-pag-iral—nararating ng tao ang dalisay na kalikasan ng Kataas-taasang Sarili. Ang nag-aaral ng Śatarudriya ay nililinis ng apoy; nalilinis mula sa kasalanan ng pag-inom ng alak; nalilinis mula sa kasalanan ng pagpatay sa brahmana; nalilinis mula sa kasalanan ng pagnanakaw ng ginto; nalilinis mula sa mga sala ng ipinagbabawal na gawa at ng pagkukulang sa dapat gawin. Kaya siya’y kumakapit sa Avimukta; lumalampas sa karaniwang mga āśrama; lagi, kahit minsan lamang, dapat niyang bigkasin bilang japa ang pagbigkas na ito.

Verse 25

एवं विदित्वा परमात्मरूपं गुहाशयं निष्कलमद्वितीयम् । समस्तसाक्षिं सदसद्विहीनं प्रयाति शुद्धं परमात्मरूपम् । यः शतरुद्रियमधीते सोऽग्निपूतो भवति सुरापानात्पूतो भवति स ब्रह्महत्यायाः पूतो भवति स सुवर्णस्त...

Sa gayon, matapos makilala ang anyo ng Kataas-taasang Sarili—naninirahan sa yungib (ng puso), walang bahagi, di-dalawa, saksi ng lahat, lampas sa pagiging at di-pagiging—nararating ng tao ang dalisay na anyo ng Kataas-taasang Sarili. Ang nag-aaral ng Śatarudriya ay nililinis ng apoy; nalilinis mula sa kasalanan ng pag-inom ng nakalalasing; nalilinis mula sa kasalanan ng pagpatay sa isang brāhmaṇa; nalilinis mula sa kasalanan ng pagnanakaw ng ginto; nalilinis mula sa mga kasalanang dulot ng ipinagbabawal na gawa at ng pagkukulang sa nararapat. Kaya, sumilong sa Avimukta, lumalampas sa karaniwang mga āśrama, dapat itong bigkasin palagi, o kahit minsan man lamang.

Verse 26

अनेन ज्ञानमाप्नोति संसारार्णवनाशनम् । तस्मादेवं विदित्वैनं कैवल्यं पदमश्नुते । कैवल्यं पदमश्नुत इति ॥२६॥

Sa pamamagitan nito, natatamo ang kaalamang sumisira sa karagatan ng pag-ikot sa saṃsāra. Kaya, matapos makaalam nang ganito, nararating ang kalagayang Kaivalya—nararating ang kalagayang Kaivalya, gayon nga.