Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 196

Devanagari script

तत्र स्नानं तु यः कुर्याद्विप्रान्संतर्पयेन्नरः । सौत्रामणेश्च यज्ञस्य फलं प्राप्नोति मानवः

Transliteration

tatra snānaṃ tu yaḥ kuryādviprānsaṃtarpayennaraḥ | sautrāmaṇeśca yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ

Translation

Sinumang maligo roon at magbigay-galang na pagtanggap at pagpapakain sa mga Brāhmaṇa, matatamo niya ang bunga ng handog na Sautrāmaṇi.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb: there)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘कुर्यात्’ इत्यस्य कर्म

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अवधारण/विरोधसूचक अव्यय (but/indeed)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• कुर्यात्: should perform
• कुर्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (should do)

• विप्रान्: brahmins
• विप्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• संतर्पयेत्: should satisfy/feed
• संतर्पयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + √तृप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense in usage ‘to satisfy/feed’ (saṃtarpayet)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सौत्रामणेश्च: of the Sautrāmaṇi (rite) and
• सौत्रामणेश्च: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सौत्रामणि (प्रातिपदिक) + च (अव्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘यज्ञस्य’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः (of the Sautrāmaṇi); च = समुच्चय

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• फलम्: the fruit/result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मानवः: a human
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘नरः’ इत्यस्य पुनरुक्त-पर्यायः

Speaker

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style—Brahmā to Nārada)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gopratāra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim emerges from the Sarayū after snāna at Gopratāra, then offers seats and a meal to Brāhmaṇas under a canopy; in the sky, a symbolic Vedic altar/fire appears faintly, indicating Sautrāmaṇī fruit.

Characters & Entities

• Gopratāra Tīrtha (implied by context 'tatra')
• Snāna
• Vipra (Brāhmaṇa)
• Sautrāmaṇi Yajña

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is completed by compassion and service—bathing plus honoring the learned yields great sacrificial merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The ‘there’ refers to the praised Gopratāra Tīrtha within Ayodhyā’s sacred circuit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (holy bath) and vipra-saṃtarpana (feeding/honoring Brāhmaṇas).