Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 96

Devanagari script

जलेन तेन भगवान्पवित्रेण दयांबुधिः । नीरजस्तु भूमितलं क्षणाच्चक्रे कृपावशात्

Transliteration

jalena tena bhagavānpavitreṇa dayāṃbudhiḥ | nīrajastu bhūmitalaṃ kṣaṇāccakre kṛpāvaśāt

Translation

Sa pamamagitan ng banal na tubig na iyon, ang Mapalad na Panginoon—dagat ng habag—ay dahil sa Kaniyang awa, agad na ginawang dalisay at walang dungis ang ibabaw ng lupa.

Word by Word

• जलेन: with water
• जलेन: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: jala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• तेन: with that
• तेन: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम; विशेषण (जलेन)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhagavat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• पवित्रेण: pure, purifying
• पवित्रेण: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pavitra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषण (जलेन)

• दयाम्बुधिः: ocean of compassion
• दयाम्बुधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dayā-ambudhi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मधारयः (दयैव अम्बुधिः)

• नीरजः: (the) lotus (water-born)
• नीरजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nīra-ja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (नीरात् जातः)

• तु: but, indeed
• तु: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधसूचक (particle)

• भूमि-तलम्: the surface of the earth
• भूमि-तलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhūmi-tala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः तलम्)

• क्षणात्: in a moment, from a moment
• क्षणात्: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: kṣaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन

• चक्रे: made, created
• चक्रे: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: kṛ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• कृपा-वशात्: out of compassion
• कृपा-वशात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: kṛpā-vaśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेत्वर्थे (cause); षष्ठी-तत्पुरुषः (कृपायाः वशः)

Speaker

Agastya (narration continues)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, compassionate and radiant, releases or applies sanctifying water; the earth-surface (bhūmi-tala) visibly brightens and becomes lotus-like pure in an instant.

Characters & Entities

• Bhagavān (Viṣṇu)
• Sacred water (Gaṅgā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity is ultimately a gift of divine compassion; sacred waters symbolize the Lord’s power to cleanse sin and defilement.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The newly manifested sacred water-site in Ayodhyā that becomes renowned as a sin-destroying tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly supports snāna (ritual bathing) through the emphasis on purifying water; explicit rites appear in later verses.