Adhyaya 96
Ang kabanatang ito ay isang tanong-at-sagot na pagtalakay sa pagitan ni Devī at ni Īśvara. Una, itinatakda ni Īśvara ang kinalalagyan ng Ratīśvara sa hilaga ng Kāmeśvara sa pamamagitan ng mga palatandaan ng direksiyon at layo, at binibigkas ang bunga: ang simpleng darśana (mapagpugay na pagtanaw) at pagsamba ay sinasabing nagwawasak ng kasalanan ng pitong kapanganakan at nag-iingat laban sa pagkawasak ng sambahayan. Tinanong ni Devī ang pinagmulan ng pook at ang dahilan ng pangalang “Ratīśvara.” Isinalaysay ni Īśvara ang alamat: matapos sunugin ni Tripurāri (Śiva) si Kāma (Manasija), nagsagawa si Ratī ng mahabang tapas sa lugar na iyon—nakatayo sa dulo ng hinlalaki sa napakahabang panahon—hanggang sa umusbong mula sa lupa ang isang Māheśvara liṅga. Isang tinig na walang katawan ang nag-utos kay Ratī na sambahin ang liṅga at nangakong muling makakasama niya si Kāma. Sa masidhing pagsamba ni Ratī, naibalik si Kāma, at ang liṅga ay nakilala bilang Kāmeśvara. Pagkaraan, ipinahayag ni Ratī ang pangkalahatang gantimpala: ang mga sasamba sa hinaharap ay magkakamit ng ninanais na katuparan at mapalad na hantungan sa biyaya ng liṅga. Nagtatapos ang kabanata sa tuntuning pangkalendaryo: ang pagsamba sa ika-13 araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra ay sinasabing nagbibigay ng kabutihang-palad at katuparan ng pagnanasa, sa payak na phalāśruti.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि कामेश्वरमिति स्मृतम् । तस्यैवोत्तरदिग्भागे धनुषां त्रितये स्थितम् । रतीश्वरमिति ख्यातं त्रेतायां तत्सुरे श्वरि
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, magtungo sa dambanang tinatawag na Kāmeśvara. Sa hilagang panig nito, sa layong tatlong haba ng busog, naroon ang diyos na tanyag bilang Ratīśvara—na kilala na mula pa sa Tretā Yuga, O Reyna ng mga Deva.”
Verse 2
यस्मिन्दृष्टे मनुष्याणां पूजिते तु वरानने । नश्येच्च सप्तजन्माघं गृहभंगश्च नो भवेत्
O Diyosa na may marikit na mukha! Sa pagtanaw lamang dito—lalo na sa pagsamba—napapawi ang mga kasalanan ng tao sa pitong buhay, at hindi darating ang kapahamakan sa sambahayan.
Verse 3
देव्युवाच । केनायं स्थापितो देव कस्मात्प्रोक्तो रतीश्वरः । दर्शनेनास्य किं श्रेयः सर्वं विस्तरतो वद
Wika ng Diyosa: “O Panginoon, sino ang nagtatag nito? Bakit siya tinatawag na Ratīśvara? Anong kabutihan ang dulot ng darśana sa kanya? Isalaysay mo ang lahat nang may paglalawig.”
Verse 4
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । रतिर्नामाभवत्साध्वी कामपत्नी यशस्विनी
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Diyosa; isasalaysay ko ang kuwentong pumupuksa sa kasalanan. May isang marangal na babae na nagngangalang Rati, ang tanyag na asawa ni Kāma.”
Verse 5
दग्धे मनसिजे पूर्वं देवेन त्रिपुरारिणा । तदर्थाय तपस्तेपे तस्मिन्देशे रतिः किल
Noong una, nang masunog si Manasija (Kāma) sa apoy ni Tripurāri (Śiva), si Rati ay tunay na nagsagawa ng matinding tapa sa lupain ding iyon, alang-alang sa layuning iyon (ang pagbabalik niya).
Verse 6
अंगुष्ठाग्रेण तिष्ठन्त्या यावद्युगचतुष्टयम् । आराधितो महादेवः शांतेन मनसा प्रिये
O minamahal, nakatindig siya sa dulo ng kanyang hinlalaki sa loob ng apat na yuga; sa payapang isipan, sinamba niya si Mahādeva.
Verse 7
कस्मिंश्चिदथ काले तु निर्भिद्य धरणीतलम् । तदग्रतः समुत्तस्थौ लिगं माहेश्वरं प्रिये
Sa isang sandali, binutas ang ibabaw ng lupa at isang Liṅga ni Maheśvara ang biglang umangat sa harap niya, O minamahal.
Verse 8
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । आह्लादयंती सहसा तस्याश्चित्तं वरानने
Sa mismong sandaling iyon, nagsalita ang isang tinig na walang katawan, at biglang pinasaya ang kanyang puso, O marikit ang mukha.
Verse 9
यस्मान्माहेश्वरं लिंगं त्वद्भक्त्या सहसोत्थितम् । पूजयेस्तन्महाभागे ततः कांतमवाप्स्यसि
Sapagkat ang Liṅga ni Maheśvara ay biglang umusbong dahil sa lakas ng iyong debosyon, O pinagpala—sambahin mo ang Liṅga na iyon; at makakamtan mo ang iyong minamahal.
Verse 10
एतच्छुत्वा तु सा साध्वी देवदूतस्य भाषितम् । तल्लिंगं पूजयामास स भक्त्या परमया युता
Nang marinig ang mga salita ng sugo ng mga diyos, ang banal na babae ay sumamba sa Liṅga na iyon, taglay ang sukdulang debosyon.
Verse 11
ततः कामः समुत्तस्थौ सुप्तोत्थित इव प्रिये । ततः प्रभृति तल्लिंगं कामेश्वरमिति श्रुतम्
Pagkaraan, muling bumangon si Kāma na waring nagising mula sa pagkakatulog, O minamahal. Mula noon, ang Liṅga na iyon ay nakilala sa pangalang “Kāmeśvara”.
Verse 12
ततः सा कामदयिता वाक्यमेतदुवाच ह । प्रहृष्टा कामदेवाप्त्या पुरतः पुष्पधन्वनः
Pagkaraan, ang minamahal ni Kāma ay nagsalita ng mga salitang ito; nagalak siya sa muling pagkamit kay Kāmadeva, habang si Puṣpadhanvan (si Kāma, “yaong may busog na mga bulaklak”) ay nakatayo sa harap niya.
Verse 13
पूजयिष्यंति ये चान्ये लिंगमेतत्समाहिताः । एवं ते वांछितां सिद्धिं भूयो यास्यंति सद्गतिम्
At ang iba pa—na may pusong nakatuon at nag-aalay ng pagsamba sa Liṅga na ito—sa gayon ay makakamtan nila ang minimithing tagumpay, at higit pa, mararating ang mabuting landas (pinagpalang hantungan).
Verse 14
मनोऽभीष्टं तथा सर्वं यद्यपि स्यात्सदुर्ल्लभम् । तत्प्राप्स्यंति न संदेहो लिंगस्यास्य प्रसादतः
Anuman ang ninanais ng puso—kahit lubhang mahirap makamtan—ay tiyak na matatamo, walang pag-aalinlangan, sa biyaya ng Liṅga na ito.
Verse 15
एवमुक्त्वा गता साध्वी रतिः कामेन संयुता । स्वस्थाने पूर्णकामा सा प्रहृष्टेनांतरात्मना
Pagkasabi nito, ang banal na si Rati ay lumisan, muling nakipag-isa kay Kāma. Pagdating sa sariling tahanan, lubos siyang nasiyahan, at ang kalooban niya’y napuspos ng galak.
Verse 16
एनं चैत्रत्रयोदश्यां शुक्लायां यः समर्चति । सकामवद्भवेन्नृणां श्रुतं सौभाग्यदायकम्
Sinumang sumamba sa Kanya sa ika-labintatlong araw ng maliwanag na kalahati (papalaki ang buwan) ng buwan ng Caitra ay magiging taong natutupad ang mga hangarin; naririnig na Siya’y tagapagkaloob ng mabuting kapalaran sa mga tao.
Verse 96
हृति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षण्णवतितमोऽध्यायः
Dito nagtatapos ang ika-96 na kabanata, na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Kāmeśvara,” sa Prabhāsa Khaṇḍa—sa loob ng Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, sa Ekādaśa-Rudra Māhātmya—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod.