
Ang kabanatang ito ay isang tagubilin tungkol sa banal na pook sa loob ng maka-diyos na pag-uusap. Itinuro ni Īśvara sa Diyosa ang dakilang Varuṇeśvara-liṅga na nasa gubat ng pag-aayuno ni Gaurī sa timog-silangan (āgneya), na may palatandaan ng layo na humigit-kumulang dalawampung dhanu. Ipinapaliwanag ng salaysay ang pinagmulan ng dambana sa pamamagitan ng isang pangyayaring kosmiko: nang minsang “inumin” ni Kumbhaja (Agastya) ang karagatan, si Varuṇa—panginoon ng mga tubig—ay napuspos ng galit at init. Nakita niyang ang Prābhāsika-kṣetra ay angkop para sa mahigpit na tapas, kaya nagsagawa siya ng mabigat na pag-austeridad, nagtatag ng makapangyarihang mahāliṅga, at sumamba rito nang may bhakti sa mahabang panahon, hanggang isang yuta ng mga taon. Nalugod si Śiva at pinuno muli ang naubos na dagat sa pamamagitan ng sariling tubig-Gaṅgā, at nagkaloob ng mga biyaya; mula noon, nananatiling ganap ang mga dagat at ang liṅga ay tinawag na Varuṇeśvara. Sumunod ang phalaśruti at mga tuntuning ritwal: ang simpleng darśana sa Varuṇeśvara ay sinasabing nagbibigay ng bunga ng lahat ng tīrtha. Sa ika-8 at ika-14 na araw ng buwan, ang pagpapaligo sa liṅga ng yogurt/curd ay inuugnay sa kahusayan sa Veda. Pinalalawak din ang saklaw ng pagliligtas sa iba’t ibang uri ng tao at kalagayan ng katawan. Ang mga gawaing tulad ng banal na paliligo, japa, bali, homa, pūjā, pag-awit ng stotra, at sayaw sa pook na iyon ay ipinahahayag na akṣaya (di-nauubos). Inirerekomenda ang mga handog-donasyon gaya ng gintong lotus at mga perlas para sa naghahangad ng bunga ng paglalakbay-pananampalataya at mga layuning makalangit.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वरुणेश्वरमुत्तमम् । गौरीतपोवनाग्नेय्यां धनुषां विंशतौ स्थितम् । लिंगं महाप्रभावं हि वरुणेन प्रतिष्ठितम्
Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, O Mahādevī, dapat magtungo sa dakilang Varuṇeśvara. Sa layong dalawampung dhanuṣ, sa timog-silangan ng kakahuyan ng pag-aayuno ni Gaurī, naroon ang isang Liṅga na may dakilang kapangyarihan, na itinatag ni Varuṇa.
Verse 2
पूर्वं पीतो यदा देवि समुद्रः कुम्भजन्मना । तदा कोपेन सन्तप्तो वरुणः सरितां पतिः
Noong una, O Devī, nang ininom ang karagatan ng pantas na isinilang sa banga, si Varuṇa—panginoon ng mga tubig—ay nag-alab sa galit.
Verse 3
कामिकं तु समाज्ञाय क्षेत्रं प्राभासिकं तदा । तत्रातपद्देवि तपः स वै परमदुश्चरम्
Nang makilala niyang ang lupain ng Prābhāsa ang kṣetra na higit na tumutupad ng ninanais, doon, O Devī, isinagawa niya ang isang pag-aayunong lubhang mahirap at di-madali.
Verse 4
प्रतिष्ठाप्य महालिंगं संपूजयति भक्तितः । वर्षाणामयुतं साग्रं पूजितो वृषभध्वजः
Matapos itatag ang dakilang Liṅga, siya’y sumamba nang may ganap na debosyon. Sa loob ng buong sampung libong taon, ang Panginoong may watawat ng toro (Vṛṣabhadhvaja, si Śiva) ay pinarangalan sa pagsamba.
Verse 5
ततः प्रसन्नो देवेशि निजगंगाजलेन तु । पूरयामास तं रिक्तं समुद्रं यादसांपतिम्
Pagkaraan, O Ginang ng Panginoon, sa kagalakan niya ay pinuno niya ang dagat na naubos—ang hari ng mga nilalang sa tubig—sa pamamagitan ng tubig ng sarili niyang Gaṅgā.
Verse 6
छंदयामास तं लिंगं वरदानैरनेकधा । तत्प्रभृत्येव ते सर्वे समुद्राः परिपूरिताः
Pinasaya niya ang Liṅga sa maraming handog at biyaya. Mula noon, ang lahat ng karagatan ay nanatiling lubos na napupuno.
Verse 7
वरुणेश्वरनामेति तल्लिंगं तत्प्रभृत्यभूत्
Mula noon, ang Liṅga na iyon ay nakilala sa pangalang “Varuṇeśvara.”
Verse 8
को ह्यर्थो बहुभिर्लिंगैर्दृष्टैर्वा सुरसुन्दरि । वरुणेशेन दृष्टेन सर्वतीर्थफलं लभेत्
O kagandahang makalangit, ano pa ang kailangan sa pagtanaw ng maraming Liṅga? Sa pagmasid lamang kay Varuṇeśvara, natatamo ang bunga ng lahat ng tīrtha.
Verse 9
अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तद्दध्ना स्नापयेद्यदि । स ब्राह्मणश्चतुर्वेदो जायते नात्र संशयः
Kung sa ikawalong at ikalabing-apat na araw ng buwan ay paliliguan (ang Liṅga) ng yaong gatas-asim, siya’y isisilang na Brāhmaṇa na bihasa sa apat na Veda—walang pag-aalinlangan.
Verse 10
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये वरानने । मूकांधबधिरा बालाः स्त्रियश्चैव नपुंसकाः
O ginang na may magandang mukha, ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, Śūdra at iba pa—mga pipi, bulag, bingi, mga bata, mga babae, at maging ang walang kasarian—ay kabilang lahat.
Verse 11
दृष्ट्वा गच्छंति ते देवि स्वर्गं धर्मपरायणाः । स्नानं जाप्यं बलिं होमं पूजां स्तोत्रं च नर्तनम् । तस्मिन्स्थाने तु यः कुर्यात्तत्सर्वं चाक्षयं भवेत्
O Diyosa, pagkakita (sa banal na presensiya) na yaon, ang mga nakatuon sa dharma ay tutungo sa langit. Pagligo, japa, handog na bali, homa, pagsamba, mga himno, at maging banal na sayaw—anumang gawin sa pook na iyon, ang lahat ay nagiging di-naluluma ang bisa ng gantimpala.
Verse 12
हैमं पद्मं मौक्तिकं च दानं तत्रैव दापयेत् । सम्यग्यात्राफलापेक्षी स्वर्गापेक्षी तथा नरः
Ang lalaking nagnanais ng ganap na bunga ng paglalakbay-pananampalataya, at nagnanais din ng langit, ay dapat magpagkaloob doon mismo: isang gintong lotus at mga perlas bilang kawanggawa.
Verse 70
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वरुणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikapitumpung kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Varuṇeśvara,” sa unang Prabhāsa-kṣetra-māhātmya ng ikapitong aklat, ang Prabhāsa Khaṇḍa, sa loob ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa na may walumpu’t isang libong taludtod.