Adhyaya 6

Verse 1

देव्युवाच । अत्यद्भुतं महादेव माहात्म्यं कथितं मम । अपूर्वं देवदेवेश कदाचिन्न श्रुतं मया

Wika ni Devī: “O Mahādeva, isinalaysay mo sa akin ang isang lubhang kamangha-manghang kadakilaan—isang bagay na di pa naririnig noon, O Panginoon ng mga diyos. Kailanman ay hindi ko pa ito napakinggan.”

Verse 2

ब्रह्मांडे यानि लिंगानि कीर्तितानि त्वया मम । तेषां प्रभावेनाधिक्यं सोमेशे तत्कथं वद

“Sa mga liṅga sa buong sansinukob na inilarawan mo sa akin, paano nahihigitan ni Somēśvara ang mga iyon sa kapangyarihan at kahusayan? Ipagpaliwanag mo sa akin.”

Verse 3

किं प्रभावो महादेव क्षेत्रस्य च सुरेश्वर । तन्मे ब्रूहि सुरेशान याथातथ्यं ममाग्रतः

“O Mahādeva, O Panginoon ng mga diyos, ano ang tunay na kapangyarihan ng banal na kṣetra na ito? O Sureśāna, sabihin mo sa akin ang katotohanan, nang malinaw sa harap ko.”

Verse 4

ईश्वर उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि रहस्यं परमं तव । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं सोमेशस्य वरानने

Wika ni Īśvara: “Mula ngayon, O may magandang mukha, ipahahayag ko sa iyo ang pinakamataas na lihim—ang kadakilaan ng Prabhāsakṣetra at ni Somēśvara.”

Verse 5

तीर्थानां परमं तीर्थं व्रतानां परमं व्रतम् । जाप्यानां परमं जाप्यं ध्यानानां ध्यानमुत्तमम्

“Sa lahat ng mga tīrtha, ito ang pinakadakilang tīrtha; sa lahat ng mga panata, ito ang pinakadakilang panata; sa lahat ng japa, ito ang pinakamataas na japa; sa lahat ng pagninilay, ito ang pinakamarangal na dhyāna.”

Verse 6

योगानां परमो योगो रहस्यं परमं महत् । तत्तेहं संप्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमना प्रिये

“Ito ang pinakadakilang yoga, isang dakila at pinakamataas na lihim. Iyan ang ipaliliwanag ko sa iyo ngayon—makinig ka, minamahal, nang may iisang-tutok na isip.”

Verse 7

सोमेशं परमं स्थानं पंचवक्त्रसमन्वितम् । एतल्लिंगं न मुंचामि सत्यंसत्यं मयोदितम्

“Si Somēśvara ang kataas-taasang tahanan, na may limang mukha. Hindi ko iiwan ang liṅga na ito—katotohanan, katotohanan, ito ang sinabi ko.”

Verse 8

यच्च तत्परमं देवि ध्रुवमक्षयमव्ययम् । सोमेशं तद्विजानीहि मा विकल्पमना भव

“At anumang pinakamataas, O Devī—matatag, di-nasisira, di-naluluma—alamin mong iyon ay si Somēśvara. Huwag hayaang maligaw ang isip sa pag-aalinlangan.”

Verse 9

निर्भयं निर्मलं नित्यं निरपेक्षं निराश्रयम् । निरंजनं निष्प्रपंचं निःसंगं निरुपद्रवम्

Walang takot, walang dungis, walang hanggan; walang kailangan at walang sinasandigan; walang bahid, lampas sa paglaganap ng makamundong anyo; walang pagkakapit at malaya sa anumang paggambala.

Verse 10

तल्लिंगमिति जानीहि प्रभासे संव्यवस्थितम् । अपवर्गमविज्ञेयं मनोरम्यमनामयम्

Alamin na iyon ang liṅga na itinatag sa Prabhāsa. Iyon mismo ang paglaya—lampas sa karaniwang pagkaunawa—nakalulugod sa puso at walang anumang karamdaman.

Verse 11

नित्यं च कारणं देवं मखघ्नं सर्वतोमुखम् । शिवं सर्वात्मकं सूक्ष्ममनाद्यं यच्च दैवतम्

Kilalanin ang pagka-Diyos na iyon bilang walang hanggan at siyang Pinagmulan—si Śiva, tagapagwasak ng mapagmataas na paghahandog, nakaharap sa lahat ng dako; ang Sarili ng lahat, napakapino, walang pasimula—ang tunay na Diyos na sinasamba sa Prabhāsa.

Verse 12

आत्मोपलब्धिविज्ञेयं चित्तचिंताविवर्जितम् । गमागमविनिर्मुक्तं बहिरंतश्च केवलम्

Ang Katotohanang iyon ay nakikilala sa tuwirang pagsasakatuparan ng Sarili; walang mga likha at pangamba ng isip; lampas sa pagdating at pag-alis; Siya lamang ang nananatili—dalisay na naroroon sa labas at sa loob.

Verse 13

आत्मोपलब्धिविषयं स्तुतिगोचरवर्जितम् । निष्कलं विमलात्मानं प्रकटं ज्ञानदीपकम्

Ito ang saklaw ng pagsasakatuparan ng Sarili, hindi naaabot ng papuri lamang; walang bahagi, dalisay ang Sarili; hayag bilang ilawan ng tunay na kaalaman.

Verse 14

तल्लिंगमिति जानीहि प्रभासे सुरसुंदरि । निरावकाशरहितं शब्दं शब्दांतगोचरम्

O marikit sa mga diyos, alamin na sa Prabhāsa iyon ang “Liṅga”—lampas sa anumang lawak ng espasyo, ngunit nauunawa bilang panloob na diwa ng tunog, umaabot sa wakas at sa paglagpas ng mga salita.

Verse 15

निष्कलं विमलं देवं देवदेवं सुरात्मकम् । हेतुप्रमाणरहितं कल्पनाभाववर्जितम्

Ang Diyos na iyon ay walang bahagi at walang dungis—Diyos ng mga diyos, mismong diwa ng mga makalangit—malaya sa patunay at sukat ng sanhi, at di naaabot ng guniguni o paglikha ng mga konsepto.

Verse 16

चित्तावलोकविषयं बहिरंतरसंस्थितम् । प्रभासे तं विजानीहि प्रणवं लिंगरूपिणम्

Kilalanin Siya sa Prabhāsa bilang paksa ng panloob na pagninilay, nananahan sa labas at sa loob—ang Pranava (Oṃ) mismo, na nag-aanyong Liṅga.

Verse 17

अनिष्पंदं महात्मानं निरानंदावलोकनम् । लोकावलोकमार्गस्थं विशुद्धज्ञानकेवलम्

Hindi gumagalaw ang Dakilang Sarili—nakikita lampas sa paglalaro ng ligaya; nakatindig sa landas kung saan nasasaksihan ang mga daigdig, Siya ay dalisay na kaalaman lamang.

Verse 18

विद्याविशेषमार्गस्थमनेकाकारसंज्ञितम् । स्वभावभावनाग्राह्यं भावातीतमलक्षणम्

Nakatatag sa landas ng natatanging espirituwal na pag-unawa, Siya’y tinatawag sa maraming anyo; nahahawakan lamang sa pagninilay sa sariling likas-Niya, lampas sa lahat ng kalagayan ng pag-iral at walang hanggahang tanda.

Verse 19

वाक्प्रपंचादिरहितं निष्प्रपञ्चात्मकं शिवम् । ज्ञानज्ञेयावलोकस्थं हेत्वाभासविवर्जितम्

Si Śiva ay malaya sa paglaganap ng salita at sa lahat ng pagpapakitang-gilas; ang Kanyang likas ay lampas sa sari-saring anyo ng daigdig. Naninirahan Siya bilang Saksi ng kaalaman at ng nalalaman, at walang kahit anino ng pagkakagapos sa sanhi.

Verse 20

अनाहतं शब्दगतं शब्दादिगणसंभवम् । एवं सोमेश्वरं विद्धि प्रभासे लिंगरूपिणम्

Unawain si Someśvara sa Prabhāsa—na may anyong Liṅga—bilang anāhata, ang di-natitinag na panloob na tunog, na nasa loob mismo ng tunog; Siya ang pinagmumulan ng mga kategoryang nagsisimula sa tunog.

Verse 21

शब्दब्रह्मगतं शान्तं स शब्दांतगमास्पदम् । सर्वातिरिक्त विषयं सर्वध्यानपदे स्थितम्

Siya ay mapayapa, nakatatag sa Śabda-Brahman, ang Brahman na nakikilala sa banal na tunog, at Siya ang huling kanlungan kung saan nagwawakas ang lahat ng salita. Higit sa lahat ng bagay na nararanasan, Siya ang layon at saligan ng bawat pagninilay.

Verse 22

अनादिमच्युतं दिव्यं प्रमाणातीत गोचरम् । अधश्चोर्ध्वं गतं नित्यं जीवाख्यं देहसंस्थितम्

Walang pasimula, di-nagmamaliw, at banal Siya, lampas sa abot ng lahat ng sukat at patunay. Laging lumalaganap sa ibaba at sa itaas, Siya ang Walang-hanggan na, bilang ‘jīva’, nananahan sa loob ng katawan.

Verse 23

हृदादिद्वादशांतस्थं प्राणापानोदयास्तगम् । अग्राह्यमिन्द्रियात्मानं निष्कलंकात्मकं विभुम्

Naninirahan Siya sa maselang ‘ikalabindalawang hangganan’ na nagsisimula sa puso; Siya ang pag-angat at paglubog ng prāṇa at apāna. Di-masaklaw ng mga pandama, Siya ang panloob na Ātman ng mga kakayahan—walang dungis sa diwa at sumasaklaw sa lahat.

Verse 24

स्वरादिव्यंजनातीतं वर्णादिपरिवर्जितम् । वाचामवाच्यविषयमहंकारार्द्धरूपिणम्

Higit sa mga patinig at katinig, lampas sa lahat ng titik at anyo nito, Siya ang “di-mabigkas” na bagay na di-maabot ng pananalita; gayunman Siya rin ang maselang saligan kung saan ang pagkamaka-ako (ahaṅkāra) ay bahagyang nagkakawangis.

Verse 25

अप्रतर्क्यमनुच्चार्यं कलनाकालवर्जितम् । निःशब्दं निश्चलं सौम्यं देहातीतं परात्परम्

Lampas sa pangangatwiran at lampas sa pagbigkas, malaya sa lahat ng pagtutuos at panahon; walang tunog, di-nagagalaw, banayad; nilalampasan Niya ang katawan at nananatiling Kataas-taasan, higit pa sa kataas-taasan.

Verse 26

भूतावग्रहरहितं भावाभावविवर्जितम् । अविज्ञेयं परं सूक्ष्मं पञ्चपञ्चादिसंभवम्

Malaya sa mapagkit na paghawak ng mga anyong-elemento, lampas sa pag-iral at di-pag-iral; Siya’y di-malaman—pinakamataas na maselan—ngunit Siya ang pinagmumulan ng mga pangkat na tiglilima at iba pang mga simulain.

Verse 27

अप्रमेयमनंताख्यमक्षयं कामरूपिणम् । प्रभवं सर्वभूतानां बीजांकुरसमुद्भवम्

Di-masusukat, tinatawag na “Walang-Hanggan,” di-nasisira, nag-aanyong ayon sa kalooban; Siya ang pinagmulan ng lahat ng nilalang—gaya ng binhi at usbong na pinagmumulan ng paglawak ng buhay.

Verse 28

व्यापकं सर्वकामाख्यमक्षरं परमं महत् । स्थूलसूक्ष्मविभागस्थं व्यक्ताव्यक्तं सनातनम्

Laganap sa lahat, kilala bilang tagatupad ng lahat ng mithiin; di-nasisira, kataas-taasan at dakila; nananahan sa paghahati ng magaspang at maselan—walang hanggan, kapwa nahahayag at di-nahahayag.

Verse 29

कल्पकल्पान्तरहितमनादिनिधनं महत् । महाभूतं महाकायं शिवं निर्वाणभैरवम्

Higit sa mga siklo ng mga kalpa at kanilang pagwawakas, walang simula at walang hanggan, dakila; ang Dakilang Sangkap, ang Katawang Kosmiko—si Śiva mismo, si Bhairava na ang likas ay nirvāṇa, kapayapaang nagpapalaya.

Verse 30

एवं सदाशिवं विद्धि प्रभासे लिंगरूपिणम् । योगक्रिया विनिर्मुक्तं मृत्युंजयमनादिमत्

Kilalanin si Sadāśiva nang ganito: dito sa Prabhāsa, nananahan Siya sa anyo ng Liṅga; lampas sa lahat ng gawang-yoga at mga ritwal, Siya ang Mṛtyuñjaya, ang walang simula na Mananaig sa Kamatayan.

Verse 31

सर्वोपसर्गरहितं सर्वतोव्यापकं शिवम् । अव्यक्तं परतो नित्यं केवलं द्वैतवर्जितम्

Siya ay Śiva—malaya sa bawat kapighatian, sumasaklaw sa lahat ng dako; di-nahahayag, lampas sa lahat, walang hanggan, dalisay, iisa, at walang anumang dalawahan.

Verse 32

अनन्यतेजसाक्रांतं प्रभासक्षेत्रवासिनम् । भूरिस्वयंप्रभप्रख्यं सर्वतेजोऽधिकं हरम्

Sa Prabhāsa-kṣetra nananahan si Hara, nilulukuban ng di-mapapantayang liwanag; bantog sa saganang sariling ningning, na humihigit sa lahat ng iba pang kislap.

Verse 33

शरण्यंदेवमीशानमोंकारं शिवरूपिणम् । देवदेवं महादेवं पंचवक्त्रं वृषध्वजम्

Siya ang Panginoong nagbibigay-kanlungan, si Īśāna—ang Oṃkāra na nagkatawang-Śiva; ang Diyos ng mga diyos, si Mahādeva, may limang mukha, at may watawat na may toro.

Verse 34

निर्मलं मानसातीतं भावग्राह्यमनूपमम् । सदा शांतं विरूपाक्षं शूलहस्तं जटाधरम्

Siya’y dalisay at walang dungis, lampas sa isip, nauunawaan sa pamamagitan ng dalisay na debosyon sa kalooban, walang kapantay—laging mapayapa; ang Panginoong malalawak ang mata, may hawak na trisula, at may buhok na jata.

Verse 35

हृत्पद्मकोशमध्यस्थं शून्यरूपं निरञ्जनम् । एवं सदाशिवं विद्धि प्रभासे लिङ्गरूपिणम्

Kilalanin si Sadāśiva nang ganito: nananahan sa gitna ng lotus ng puso, may likas na kawalan sa loob (śūnya), dalisay at di nadudungisan, di nakakapit—nahahayag sa Prabhāsa bilang anyo ng Liṅga.

Verse 36

योऽसौ परात्परो देवो हंसाख्यः परिकीर्तितः । नादाख्यः सुव्रते देवि सोऽस्मिन्स्थाने स्थितः स्वयम्

Ang Diyos na yaong lampas pa sa lampas, pinupuri bilang “Haṃsa” at gayundin bilang “Nāda”—O Devī na may mabuting panata—Siya mismo ang nananahan sa pook na ito.

Verse 37

एतदादिस्वरूपं च मया योगबलेन तु । विज्ञातं देवि गदितं दिव्यमात्मानमात्मना

Ang sinaunang likas na anyong ito ay aking natanto sa pamamagitan ng lakas ng yoga; O Devī, aking ipinahayag ito—matapos makilala ang Banal na Sarili sa pamamagitan ng Sarili.

Verse 38

ऋग्वेदस्थस्तु पूर्वाह्णे मध्याह्ने यजुषि स्थितः । अपराह्णे तु सामस्थो ह्यथर्वस्थो निशागमे

Sa umaga Siya’y nananahan bilang Ṛgveda; sa tanghali Siya’y nakatatag sa Yajus; sa hapon Siya’y nakatindig bilang Sāma; at sa pagdapit-gabi Siya’y naroroon bilang Atharva.

Verse 39

वेदाहमेतं पुरुषं महांतमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् । तमेव विदित्वा न भवेत्तु मृत्युर्नान्यः पंथा विद्यते वै जनानाम्

Nakikilala ko ang Dakilang Persona, maningning na gaya ng araw, lampas sa dilim. Sa pagkakilala sa Kanya lamang, hindi sumisibol ang kamatayan; para sa mga tao, tunay na wala nang ibang landas.

Verse 40

इतीरितस्ते तु महाप्रभावः सोमेशलिंगस्य कृतैकदेशः । वृतं न चाब्दैर्बहुभिः सहस्रैर्वक्तुं च केनापि मुखैर्न शक्यम्

Kaya nito, isang munting bahagi lamang ng dakilang kaluwalhatian ng Liṅga ni Someśvara ang naipahayag sa inyo. Kahit sa libu-libong taon, hindi ito ganap na masasaklaw; ni sinuman ay makapaglalarawan nito, gaano man karaming bibig ang taglay niya.

Verse 41

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रोऽपीदं पठेद्यदि । निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Maging brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, o kahit śūdra—sinumang bumigkas ng (māhātmya) na ito ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at magkakamit ng katuparan ng lahat ng matuwid na hangarin.