Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यत्र तिष्ठति देवेशि भृगुकोटिसमन्वितः । अन्यत्र ब्राह्मणानां तु कोट्या यच्च फलं लभेत्

Transliteration

yatra tiṣṭhati deveśi bhṛgukoṭisamanvitaḥ | anyatra brāhmaṇānāṃ tu koṭyā yacca phalaṃ labhet

Translation

O Devī, sa pook na kinatatayuan ng banal na Presensiya na kasama ang isang krore ng mga Bhṛgu, ang anumang bunga na makakamit sa ibang dako sa paggalang sa isang krore ng mga brāhmaṇa—yaon ay natatamo rito nang higit na madali at dakila.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-देशवाचक (relative locative adverb ‘where’)

• तिष्ठति: stands/abides
• तिष्ठति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष (3rd person); एकवचन; परस्मैपद

• देवेशि: O goddess (lady of gods)
• देवेशि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवेशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-विभक्ति (vocative); एकवचन

• भृगु: Bhṛgu
• भृगु: —
• Type: Noun
• Root: भृगु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद)

• कोटि: crore
• कोटि: —
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; (समासमध्यपद)

• समन्वितः: endowed/attended by (a crore of Bhṛgus)
• समन्वितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्-अन्वि (धातु)
• Form: तत्पुरुष-समास (भृगुकोटिभिः समन्वितः); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (elsewhere)

• ब्राह्मणानाम्: of Brahmins
• ब्राह्मणानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Nipāta (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• कोट्या: by/with a crore (i.e., by feeding a crore)
• कोट्या: Karaṇa (Instrument/Measure)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• यत्: which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• लभेत्: one would obtain
• लभेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Skanda (deduced; verse addresses Deveśī, implying a divine interlocutor within the narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhṛgu-koṭi-sannidhāna)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: A luminous sacred precinct at Prabhāsa with sages of the Bhṛgu lineage gathered in vast numbers; a devotee offers food and gifts, while the kṣetra radiates as if containing many tīrthas.

Characters & Entities

• Deveśī (Goddess)
• Bhṛgu (sages)
• Brāhmaṇas
• Prabhāsa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Association with great ṛṣi-lineages (like the Bhārgavas) magnifies a place’s sanctity, making dharmic fruits more accessible.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (and its Bhārgava-associated sanctum/region), praised through the presence of Bhṛgu-sages.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied brāhmaṇa-satkāra (honoring/gifting to brāhmaṇas), used as a benchmark for the extraordinary fruit available at this site.