Adhyaya 353
Nagsalita si Īśvara kay Devī at itinuro ang isang dakilang tīrtha na tinatawag na Bhallatīrtha, malapit sa Bhallā-tīrtha sa kanlurang bahagi at sa tabi ng kakahuyang Mitravana. Itinatatag ng kabanata ang pook na ito bilang isang Vaiṣṇava na “ādi-kṣetra,” kung saan si Viṣṇu ay inilalarawang natatanging nananahan sa lahat ng yuga, at ang presensya ng Gaṅgā ay sinasabing nahahayag para sa kapakanan ng mga nilalang. Binibigyang-diin ang tamang panahon ng ritwal: sa Dvādaśī (kaugnay ng disiplina ng Ekādaśī), ang manlalakbay-panata ay dapat maligo ayon sa tuntunin, magbigay ng dāna sa karapat-dapat na brāhmaṇa, magsagawa ng pitṛ-tarpaṇa/śrāddha nang may debosyon, sumamba kay Viṣṇu, magpuyat sa gabi, at maghandog ng mga ilaw bilang kaloob. Ang mga gawaing ito ay itinuturing na nagpapadalisay at nagbubunga ng dakilang merit. Sumusunod ang alamat ng pinagmulan: matapos maalis ang mga Yādava, si Vāsudeva ay pumasok sa pagninilay sa tabing-dagat; ang mangangaso na si Jarā, inakalang usa ang paa ni Viṣṇu, ay nagpapakawala ng palasong “bhalla.” Nang makilala ang banal na anyo, humingi siya ng kapatawaran; sinabi ni Viṣṇu na ito’y pagwawakas ng isang dating sumpa at pinagkalooban ang mangangaso ng pag-akyat, at nangako na ang sinumang dumalaw, tumingin, at magsagawa ng bhakti rito ay makakamit ang kaharian ni Viṣṇu. Mula sa pangyayaring palaso nagmula ang pangalan ng tīrtha, at kinilala rin ang lugar bilang Harikṣetra sa mga naunang siklo ng sansinukob. Sa wakas, itinatakda ang hangganang etikal: pinupuna ang pagpapabaya sa mga panatang Vaiṣṇava, lalo na ang pagpipigil sa Ekādaśī, samantalang pinupuri ang pagsamba sa Dvādaśī malapit sa Bhallatīrtha bilang nagdudulot ng proteksiyon at kabutihang-loob sa sambahayan. Inirerekomenda rin ang mga handog gaya ng tela at mga baka sa pangunahing brāhmaṇa upang makamtan ang ganap na bunga ng paglalakbay-panata.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भल्लतीर्थमनुत्तमम् । तस्याश्च पश्चिमे भागे यत्र विष्णुश्चतुर्भुजः
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, magtungo sa walang kapantay na Bhallatīrtha. Sa kanlurang panig nito naroon ang pook na kinaroroonan ni Viṣṇu na may apat na bisig.”
Verse 2
यत्र त्यक्तं शरीरं तु विष्णुना प्रभविष्णुना । तस्मिन्मित्रवने रम्ये योजनार्द्धार्द्धविस्तृते
“Doon mismo, si Viṣṇu—Prabhaviṣṇu—ay nagbitiw ng Kanyang katawan; sa kaaya-ayang Mitravana, na may lawak na kalahating yojana.”
Verse 3
युगेयुगे महादेवि कल्पमन्वतरादिषु । तत्रैव संस्थितिर्विष्णोर्नान्यत्र च रतिर्भवेत्
O Mahādevī, sa bawat yuga—sa mga kalpa, manvantara, at iba pang pag-ikot ng panahon—doon lamang nananatili si Viṣṇu; sa ibang dako, hindi sumisibol ang Kanyang kagalakan.
Verse 4
क्षेत्राणामादिक्षेत्रं तु वैष्णवं तद्विदुर्बुधाः । तिस्रः कोट्यर्द्धकोटिश्च तीर्थानां प्रवराणि च
Nalalaman ng mga pantas na ang banal na lupain ng Vaiṣṇava na ito ang unang kṣetra sa lahat ng kṣetra. Dito naroroon ang mga pinakadakilang tīrtha—tatlong crore at dagdag pang kalahating crore.
Verse 5
दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि तत्रैव भामिनि । तत्र मूर्तिमती गंगा स्वयमेव व्यवस्थिता
O marilag na giliw, ang mga pinakadakilang tīrtha sa langit, sa lupa, at sa kalagitnaang kalawakan ay naroroon din mismo roon. Doon, si Gaṅgā ay kusang nananatili, nahayag sa anyong may katawan.
Verse 6
विष्णोः संप्लवनार्थाय प्राणिनां च हिताय वै । गंगा गया कुरुक्षेत्रं नैमिषं पुष्कराणि च
Para sa layuning nagpapanatili ng daigdig ni Viṣṇu, at tunay na para sa kapakanan ng lahat ng nilalang, ang (kapangyarihang banal ng) Gaṅgā, Gayā, Kurukṣetra, Naimiṣa, at Puṣkara ay inihahayag din doon.
Verse 7
पुरी द्वारवतीं त्यक्त्वा अत्रैव वसते हरिः । तस्यौर्ध्वदैहिकं देवि प्रकरोमि युगेयुगे
Iniwan ang lungsod ng Dvāravatī, si Hari ay nananahan dito mismo. O Diyosa, para sa Kanya ay isinasagawa ko ang ūrdhvadaihika, ang mga ritong matapos ang libing, sa bawat yuga.
Verse 8
नभस्ये द्वादशीयोगे तत्र गत्वा स्वयं प्रिये । करोमि तद्विधानेन तत्र ब्राह्मणपुंगवैः
Sa buwan ng Nabhasya, sa mapalad na pagsasanib ng Dvādaśī, o minamahal, ako mismo’y paroroon at isasagawa ito ayon sa itinakdang tuntunin, kasama ang mga dakilang Brahmana.
Verse 9
तत्र दत्त्वा तु दानानि विधिवद्वेदपारगे । तत्रैव द्वादशीयोगे स्नात्वा चैव विधानतः
Doon, matapos maghandog ng mga kaloob nang wasto ayon sa ritwal sa isang nakaaalam ng Veda, at doon din, sa pagtalima ng Dvādaśī, ako’y maliligo ayon sa itinakdang paraan…
Verse 10
सन्तर्प्य च पितॄन्भक्त्या मुच्यते सर्वपातकैः । तत्र विष्णुं तु संपूज्य कृत्वा जागरणं निशि
Sa debosyon, kapag napasiyahan ang mga Pitṛ (mga ninuno), napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan. Doon, matapos sambahin nang ganap si Viṣṇu, nararapat magpuyat sa buong magdamag.
Verse 11
दीपादिदानं कृत्वा तु कृतकृत्योऽभिजायते
At matapos magsagawa ng mga handog na gaya ng pag-aalay ng mga ilawan at iba pa, ang tao’y nagiging ganap—yaong nakatupad na sa dapat tupdin.
Verse 12
अथ तस्य प्रवक्ष्यामि पुरावृत्त महं प्रिये । संहृत्य यादवान्सर्वान्वासुदेवः प्रतापवान्
Ngayon, minamahal, isasalaysay ko sa iyo ang sinaunang pangyayari: kung paanong ang makapangyarihang Vāsudeva, matapos wakasan ang buong angkan ng Yādava, ay (nagpatuloy pa) pagkatapos noon.
Verse 13
दुर्वाससाऽनुलिप्तेन पायसेन पदस्तले । वज्रांगभूतदेहस्तु सर्वव्यापी जनार्द्दनः
Sa talampakan ng Kanyang paa ay may pahid na pāyasa (kaning-gatas) na ipinahid ni Durvāsas. Gayunman, si Janārdana—ang sumasaklaw sa lahat—ay may katawang matatag na gaya ng vajra.
Verse 14
गत्वा तीरे समुद्रस्य समाधिस्थो बभूव ह । सर्वस्रोतांसि संयम्य निवेश्यात्मानमात्मनि
Pumaroon Siya sa dalampasigan at pumasok sa samādhi. Pinigil Niya ang lahat ng agos (ng pandama at hininga-buhay), at inilagak ang Sarili sa loob ng Sarili.
Verse 15
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो बाणहस्तो जराभिधः । दाशपुत्रोऽतिकृष्णांगो मत्स्यघाती च पापकृत्
Sa sandaling iyon ay dumating ang isang nagngangalang Jarā, tangan ang busog. Siya’y anak ng mangingisda, lubhang maitim ang mga sangkap, mamamatay-isda at gumagawa ng kasalanan.
Verse 16
तेन दृष्टस्ततो दूरान्निषादात्मसमुद्भवः । विष्णोः पदं मृगं मत्वा शरं तस्य मुमोच ह
Mula sa malayo ay nakita niya—yaong nagmula sa likas na Niṣāda—at inakala ang paa ni Viṣṇu na isang usa; kaya pinakawalan niya ang palaso sa Kanya.
Verse 17
ततोऽसौ पश्यते यावद्गत्वा तस्य च संनिधौ । चतुर्बाहुं महाकायं शंखचक्रगदाधरम्
Pagkaraan ay tumingin siya, at paglapit sa Kanya, nasilayan niya ang Panginoong may apat na bisig, dakilang katawan, may hawak na kabibe, diskos, at pamalo.
Verse 18
पुरुषं नीलमेघाभं पुडरीकनिभे क्षणम् । तं दृष्ट्वा भयभीतस्तु वेपमानः कृतांजलिः । अब्रवीन्न मया ज्ञातस्त्वं विभो दिव्यरूपधृक्
Namataan niya ang Taong iyon, maitim na gaya ng bughaw na ulap-ulan, at maningning na tulad ng lotus. Pagkakita niya, siya’y natakot, nanginginig, at nag-anjali (magkapatong ang mga palad), saka nagsabi: “O Panginoon na Makapangyarihan, hindi kita nakilala, Ikaw na may banal na anyo.”
Verse 19
अज्ञानात्त्वं मया विद्धस्त्वत्पदाग्रे सुरोत्तम । क्षन्तुमर्हसि मे नाथ न त्वं क्रोद्धुमिहार्हसि
“Dahil sa kamangmangan, nasugatan ko ang Iyong talampakan, O pinakadakila sa mga deva. Patawarin mo ako, aking Panginoon; hindi nararapat na magalit Ka rito.”
Verse 20
विष्णुरुवाच । शापस्यांतोद्य मे भद्र शरपातात्कृतस्त्वया । तस्मात्त्वं मत्प्रसादेन स्वर्गं गच्छ महाद्युते
Wika ni Viṣṇu: “O marangal, ngayon ay tinapos mo ang wakas ng aking sumpa sa pagbagsak ng iyong palaso. Kaya, sa aking biyaya, pumaroon ka sa svarga, O dakilang maningning.”
Verse 21
ये चान्ये मामिहागत्य द्रक्ष्यंति हि नरोत्तमाः । ते यास्यंति परं स्थानं यत्राहं नित्यसंस्थितः
“At ang iba pang pinakamahuhusay sa mga tao na darating dito at makakakita sa Akin ay tutungo sa kataas-taasang dako, kung saan Ako’y laging nananahan.”
Verse 22
भल्लेनाहं यतो विद्धस्त्वया पादतले शुभे । भल्लतीर्थमिति ख्यातं ततो ह्येतद्भविष्यति
“Sapagkat tinamaan mo Ako ng palasong bhalla sa mapalad na talampakan ng Aking paa, kaya ang pook na ito’y magiging tanyag bilang ‘Bhalla-tīrtha’.”
Verse 23
हरिक्षेत्रमिति प्रोक्तं पूर्वं स्वायंभुवेऽन्तरे
Noong una, sa Manvantara ni Svāyambhuva, ito’y ipinahayag na “Hari-kṣetra”.
Verse 24
ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे विष्णुर्लुब्धकोऽपि दिवं गतः । येऽत्र स्नानं करिष्यंति भक्त्या परमया युताः । विष्णुलोकं गमिष्यंति प्रीत्या ते मत्प्रसादतः
Wika ni Īśvara: “Pagkasabi nito, naglaho si Viṣṇu, at ang mangangaso’y umakyat din sa langit. Ang sinumang maliligo rito na may sukdulang debosyon ay masayang makararating sa daigdig ni Viṣṇu—sa pamamagitan ng aking biyaya.”
Verse 25
येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पितृभक्तिपरायणाः । तृप्तिं तेषां गमिष्यंति पितरश्चैव तर्पिताः
Ang sinumang magsasagawa ng śrāddha rito, na tapat sa paggalang sa mga ninuno, ay magdudulot ng kasiyahan sa kanilang mga ninuno; tunay na ang mga Pitṛ ay mapapawi at mapupuspos sa nararapat na tārpaṇa.
Verse 26
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्राप्य तत्क्षेत्रमुत्तमम् । दृश्यो देवश्चतुर्बाहुः स्नात्वा तीर्थे तु भल्लके
Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap ay marapat na marating ang dakilang banal na pook na iyon. Pagkaligo sa Bhalla-tīrtha, ang Panginoong may apat na bisig ay nagiging karapat-dapat masilayan sa mapalad na darśana.
Verse 27
मद्भक्तिबलदर्पिष्ठा मत्प्रियं न नमंति ये । वासुदेवं न ते ज्ञेया मद्भक्ताः पापिनो हि ते
Yaong mga palalo dahil sa lakas ng (inaangking) debosyon sa akin, ngunit hindi yumuyuko sa minamahal ko—huwag silang kilalaning deboto ni Vāsudeva; tunay na sila’y makasalanan.
Verse 28
मद्भक्तोऽपि हि यो भूत्वा भुंक्त एकादशीदिने । मल्लिंगस्यार्चनं कार्यं न तेन पापबुद्धिना
Kahit ang sinuman ay deboto Ko, kung siya’y kumain sa araw ng Ekādaśī, hindi siya nararapat magsagawa ng pagsamba sa aking liṅga—sapagkat ang gayong tao’y may masamang layon na makasalanan.
Verse 29
या तिथिर्दयिता विष्णोः सा तिथिर्मम वल्लभा । न तां चोपोषयेद्यस्तु स पापिष्ठतराधिकः
Ang tithi na minamahal ni Viṣṇu ay siya ring tithing pinakamamahal Ko. Ngunit ang sinumang hindi mag-ayuno sa araw na iyon ay lalo pang labis ang kasalanan.
Verse 30
तद्वत्स द्वादशीयोगे भल्लतीर्थस्य संनिधौ । यस्तु मां पूजयेद्भक्त्या नारी वाऽपि नरोऽपि वा । तस्य जन्मसहस्राणि गृहभंगो न जायते
Gayon din, minamahal na anak, sa banal na pagsasanib ng pagtalima sa Dvādaśī, sa mismong harapan ng Bhallatīrtha—sinumang sumamba sa Akin nang may debosyon, babae man o lalaki—sa kanya, sa loob ng libu-libong kapanganakan, hindi magaganap ang pagkawasak at pagkakabiyak ng sambahayan.
Verse 31
इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । भल्लतीर्थस्य विष्णोस्तु सर्व पातकनाशनम्
Kaya nito, O Diyosa, naisalaysay na ang kadakilaang ito—tagapaglipol ng mga kasalanan. Tunay nga, ang Bhallatīrtha ni Viṣṇu ay pumupuksa sa lahat ng paglabag.
Verse 32
तत्र विष्णोस्तु सांनिध्ये वायव्ये कुम्भमुत्तमम् । भल्लतीर्थं तु विख्यातं यत्र भल्लहतो हरिः
Doon, sa mismong presensya ni Viṣṇu, sa hilagang-kanluran ay may isang napakahusay na kumbha (sisidlang-tubig). Ang pook na iyon ay tanyag bilang Bhallatīrtha—kung saan si Hari (Viṣṇu) ay tinamaan ng bhalla (palaso/dulo ng sibat).
Verse 33
तत्र देयानि वासांसि पदं गावो विधानतः । देयानि विप्रमुख्येभ्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
Doon ay dapat magbigay ng kawanggawa ng mga kasuotan, at maghandog din ng ‘pada’ at mga baka ayon sa wastong tuntunin. Ang mga handog na ito ay nararapat ialay sa mga pangunahing brāhmaṇa ng mga naghahangad ng ganap na bunga ng paglalakbay-pananampalataya.
Verse 352
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भल्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa loob ng Ekāśītisāhasrī Saṃhitā—sa ikapitong bahagi, ang Prabhāsa Khaṇḍa, at sa unang bahagi, ang Prabhāsakṣetra Māhātmya, ang kabanatang tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Bhallatīrtha,” na siyang Kabanata 353.