Adhyaya 343
Ang kabanatang ito ay nasa anyong pag-uusap nina Śiva at Devī. Una, itinatakda ang kinaroroonan ng Kapileśvara at Kapila-kṣetra sa pamamagitan ng mga direksiyon at pagbanggit sa mga tīrtha sa paligid, at saka pinatitibay ang kabanalan ng pook sa isang sinaunang halimbawa: ang mahabang tapas ni Ṛṣi Kapila at ang pagtatatag ng Maheśvara roon. Ipinakikilala ang Kapiladhārā bilang banal na agos ng tubig na kaugnay ng dagat, na nadarama lamang ng may sapat na kabutihang-loob at merito. Ang pangunahing turo ay ang Kapilā-Ṣaṣṭhī vrata, na tinutukoy ng isang bihirang pagsabay sa kalendaryo, at sinusundan ng sunod-sunod na ritwal: pagligo (sa kṣetra o sa pook na may ugnay kay Sūrya), japa, pag-aalay ng arghya kay Sūrya gamit ang itinakdang sangkap, pradakṣiṇā, at pagsamba malapit sa Kapileśvara. Pagkatapos ay iniuutos ang pagbibigay-dāna: pag-aayos ng kumbha, mga sagisag ng Araw, at pag-aalay sa isang brāhmaṇa na bihasa sa Veda. Sa phalaśruti, ipinapangako ang malawak na bunga—paglilinis ng naipong kasalanan at pambihirang dakilang gantimpala—na inihahambing sa mga dakilang yajña at sa mga handog sa maraming banal na pook.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कपिलेश्वरमुत्तमम् । शीराभूषणपूर्वेण कोटितीर्थाच्च पश्चिमे
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, marapat na magtungo sa dakilang Kapileśvara. Ito’y nasa kanluran ng Koṭitīrtha at nasa silangan ng Śīrābhūṣaṇa.”
Verse 2
जरद्गवेशाद्दक्षिणे समुद्रोत्तरतस्तथा । एतद्वै कापिलं क्षेत्रं नापुण्यैः प्राप्यते नरैः
Ito’y nasa timog ng Jaradgaveśa at gayundin sa hilaga ng karagatan. Tunay, ito ang banal na pook na Kāpila, na hindi nararating ng mga taong salat sa kabutihang-loob at meritong espirituwal.
Verse 3
कपिलेन पुरा देवि यत्र तप्तं तपो महत् । वर्षाणामयुतं साग्रं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम्
O Diyosa, noong unang panahon si Kapila ay nagsagawa roon ng dakilang tapas (pagpapakasakit na banal); at matapos niyang itatag si Maheśvara, ipinagpatuloy niya iyon sa loob ng sampung libong taon at higit pa.
Verse 4
समाहूता तत्र देवी कपिलधारा महानदी । समुद्रमध्ये साऽद्यापि पुण्यवद्भिः प्रदृश्यते
Doon ay inanyayahan ang Diyosa—ang dakilang ilog na tinatawag na Kapiladhārā. Hanggang ngayon, nakikita pa rin siya sa gitna ng karagatan ng mga taong may dakilang kabutihang-loob at bisa ng merito.
Verse 5
तत्र स्नात्वा महादेवि कपिलाषष्ठ्यां विशेषतः । कपिलां दापयेत्तत्र गोकोटिफलभाग्भवेत्
O Mahādevī, matapos maligo roon—lalo na sa Kapilā-Ṣaṣṭhī—nararapat na maghandog ng isang kapilā, ang kayumangging baka, sa lugar na iyon; at magiging kabahagi siya sa gantimpalang kasinghalaga ng pag-aalay ng sampung milyong baka.
Verse 6
सर्वेषां चैव पापानां प्रायश्चित्तमिदं स्मृतम् । कपिलेश्वरं तु संपूज्य कन्याकोटिफलं लभेत्
Ito ang kinikilalang pag-aalis-sala para sa lahat ng kasalanan. Sa wastong pagsamba kay Kapileśvara, matatamo ang merito na kasinghalaga ng bunga ng pag-aalay ng kasal para sa sampung milyong dalaga.
Verse 7
देव्युवाच । आश्चर्यं मम देवेश कपिलषष्ठ्या महेश्वर । विधानं श्रोतुमिच्छामि दानमन्त्रादि पूर्वकम्
Wika ng Diyosa: “O Panginoon ng mga diyos, O Maheśvara, kamangha-mangha sa akin ang Kapilā-Ṣaṣṭhī na ito. Nais kong marinig ang paraan ng pagsasagawa nito—mula sa mga tuntunin ng pag-aalay at mga mantra.”
Verse 8
ईश्वर उवाच । जन्मजीवितमध्ये तु यद्येका लभ्यते नरैः । संयोगयुक्ता सा षष्ठी तत्किं देवि ब्रवीम्यहम्
Wika ni Īśvara: “Sa pagitan ng kapanganakan at buong buhay ng tao, kung makamtan man nila kahit isang Ṣaṣṭhī na may mapalad na mga pagsasanib—ano pa, O Diyosa, ang masasabi Ko?”
Verse 9
प्रौष्ठपद्यसिते पक्षे षष्ठ्यामंगारको यदि । व्यतीपातश्च रोहिण्यां सा षष्ठी कपिला स्मृता
Sa maliwanag na kalahati ng buwan ng Prauṣṭhapadī, kung ang ikaanim na araw ng tithi ay tumapat kay Aṅgāraka (Mars) at may Vyatīpāta rin sa ilalim ng bituing Rohiṇī, ang Ṣaṣṭhī na iyon ay inaalala bilang “Kapilā.”
Verse 10
तत्र क्षेत्रे नरः स्नात्वा अथवार्कस्थले शुभे । मृदा शुक्ल तिलैश्चैव कपिलासंगमे शुभे
Sa banal na kṣetra roon, matapos maligo ang tao—o kaya sa mapalad na Arkasthala—dapat isagawa ang ritwal gamit ang dalisay na lupa at puting linga, sa mapalad na tagpuan ng Kapilā.
Verse 11
कृतस्नानजपः पश्चात्सूर्यायार्घ्यं निवेदयेत् । रक्तचंदनतोयेन करवीरयुतेन च । कृत्वार्घपात्रं शिरसि मंत्रेणानेन दापयेत्
Pagkatapos ganapin ang paliligo sa ritwal at ang japa, maghandog ng arghya kay Sūrya gamit ang tubig na pinabanguhan ng pulang sandalwood at hinaluan ng mga bulaklak ng karavīra (oleander). Ilagay ang sisidlang arghya sa ibabaw ng ulo bilang paggalang, at ihandog habang binibigkas ang sumusunod na mantra.
Verse 12
नमस्त्रैलोक्यनाथाय उद्भासितजगत्त्रय । वेदरश्मे नमस्तुभ्यं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते
Pagpupugay sa Panginoon ng tatlong daigdig, na nagpapaliwanag sa tatluhang sansinukob. O Sinag ng mga Veda, pagpupugay sa Iyo—tanggapin nawa ang arghya na ito; pagyukod ang aking paggalang sa Iyo.
Verse 13
सूर्यं प्रदक्षिणीकृत्य संपूज्य कपिलेश्वरम् । उपलिप्ते शुभे देशे पुष्पाक्षतविभूषिते
Matapos ikutin sa pradakṣiṇā si Sūrya at sambahin nang wasto si Kapileśvara, magtungo sa isang mapalad na pook na bagong pinahiran at nilinis, pinalamutian ng mga bulaklak at akṣata—mga butil ng bigas na buo.
Verse 14
स्थापयेदव्रणं कुम्भं चन्दनोदकपूरितम् । पंचरत्नसमायुक्तं दूर्वापुष्पाक्षतान्वितम्
Dapat itindig ang isang kalaśa na walang kapintasan, punô ng tubig na may samyo ng sandalwood, may limang hiyas, at may kasamang damong dūrvā, mga bulaklak, at akṣata (buong bigas).
Verse 15
रक्तवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रेण संयुतम् । रथो रुक्मफलस्यैव एकचित्रविचित्रितः
Ihanda ang isang ratha na pang-ritwal—balutan ng dalawang pulang tela, may kasamang sisidlang tanso, at pinalamutian ng iisang natatanging disenyo—para sa pag-aalay ng rukma-phala.
Verse 16
सौवर्णपलसंयुक्तां मूर्तिं सूर्यस्य कारयेत् । कुंभस्योपरि संस्थाप्य गंधपुष्पैः समर्चयेत्
Ipagawa ang anyo (mūrti) ni Sūrya na may kasamang ginto ayon sa sukat na palasa. Ilagay ito sa ibabaw ng kalaśa at sambahin nang ganap sa pamamagitan ng mga pabango at mga bulaklak.
Verse 17
कपिलेश्वरसान्निध्ये मण्डपे होमसंस्कृते । आदित्यं पूजयेद्देवं नामभिः स्वैर्यथोदितैः
Sa isang maṇḍapa na pinabanal para sa homa, sa mismong harapan ni Kapileśvara, sambahin ang Diyos na Āditya, tinatawag Siya sa Kanyang mga pangalan ayon sa itinakda.
Verse 18
आदित्यभास्कर रवे भानो स्वयं दिवाकर । प्रभाकर नमस्तुभ्यं ससारान्मां समुद्धर
O Āditya, Bhāskara, Ravi, Bhānu—Ikaw ang tunay na Divākara, ang tagapaglikha ng araw—O Prabhākara, pagpupugay sa Iyo; iahon Mo ako mula sa agos ng saṃsāra at paglalagalag na ito.
Verse 19
भुक्तिमुक्तिप्रदो यस्मात्तस्माच्छांतिं प्रयच्छ नः
Sapagkat Ikaw ang nagkakaloob ng ligaya sa daigdig at ng kalayaan (moksha), kaya ipagkaloob Mo sa amin ang kapayapaan.
Verse 20
प्रार्थनामन्त्रः । नमोनमस्ते वरद ऋक्सामयजुषांपते । नमोऽस्तुविश्वरूपाय विश्वधाम्ने नमोऽस्तु ते
Mantra ng panalangin: Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo, O Tagapagkaloob ng biyaya, Panginoon ng Ṛg, Sāma, at Yajus. Pagpupugay sa Iyong anyong sansinukob; pagpupugay sa Iyo na tahanan ng buong daigdig.
Verse 21
अमृतं देवि ते क्षीरं पवित्रमिह पुष्टिदम् । त्वत्प्रसादात्प्रमुच्यंते मनुजाः सर्वपातकैः
O Diyosa, ang Iyong gatas ay amrita—dalisay sa mundong ito at nagbibigay-lakas. Sa Iyong biyaya, ang mga tao ay napapalaya mula sa lahat ng kasalanan.
Verse 22
ब्रह्मणोत्पादिते देवि वह्निकुण्डान्महाप्रभे । नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवनमस्कृते
O Diyosa na nilikha ni Brahmā, isinilang mula sa hukay ng apoy, O dakilang nagniningning! Pagpupugay sa Iyo, O banal na Kapilā, na iginagalang ng lahat ng mga deva.
Verse 23
सर्वदेवमये देवि सर्वतीर्थमये शुभे । दातारं पूजयानं मां ब्रह्मलोकं नय स्वयम्
O mapalad na Diyosa, na naglalaman ng lahat ng mga deva at ng lahat ng mga tīrtha! Akayin Mo ako—na sumasamba sa Iyo bilang Tagapagkaloob ng dāna—sa daigdig ni Brahmā sa Iyong sariling kapangyarihan.
Verse 24
पूजामंत्रः । एवं संपूज्य कपिलां कुम्भस्थं च दिवाकरम् । ब्राह्मणे वेदविदुष उभयं प्रतिपादयेत्
Mantra ng pagsamba: Pagkatapos sambahin nang ganap si Kapilā at ang Araw na si Divākara na iniluklok sa banga ng tubig, nararapat na pormal na ihandog ang dalawa sa isang Brāhmaṇa na dalubhasa sa mga Veda.
Verse 25
व्यासाय सूर्यभक्ताय मंत्रेणानेन दापयेत्
Sa mismong mantrang ito, nararapat na ibigay (ang handog) kay Vyāsa, ang deboto ng Araw.
Verse 26
दिव्यमूर्त्तिर्जगच्चक्षु र्द्वादशात्मा दिवाकरः । कपिलासहितो देवो मम मुक्तिं प्रयच्छतु
Nawa’y ang diyos na si Divākara—ang Araw—na may banal na anyo, ang mata ng sansinukob, na may labindalawang diwa, kasama si Kapilā, ay magkaloob sa akin ng moksha, ang paglaya.
Verse 27
यस्मात्त्वं कपिले पुण्या सर्वलोकस्य पावनी । प्रदत्ता सह सूर्येण मम मुक्तिप्रदा भव
Sapagkat ikaw, O banal na Kapilā, ang nagpapadalisay sa lahat ng mga daigdig; kaya kapag inihandog kang kasama ng Araw, maging tagapagkaloob ka sa akin ng paglaya.
Verse 28
पलेन दक्षिणा कार्या तदर्धार्धेन वा पुनः । शक्तितो दक्षिणायुक्तां तां धेनुं प्रतिपादयेत्
Dapat magbigay ng dakṣiṇā na isang pala, o kaya’y kalahati nito. Ayon sa kakayahan, matapos idagdag ang dakṣiṇā, nararapat na pormal na ipagkaloob ang gayong baka bilang dāna.
Verse 29
योऽनेन विधिना कुर्या त्षष्ठीं कपिलसंज्ञिताम् । सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः
Sinumang magsagawa ayon sa paraang ito ng panatang Ṣaṣṭhī na tinatawag na “Kapilā,” ang taong iyon ay nagkakamit ng bunga ng isang libong paghahandog na Aśvamedha.
Verse 30
यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । तत्फलं सर्वमाप्नोति यः षष्ठीं कपिलां चरेत्
Anumang bunga ang nagmumula sa lahat ng tīrtha at anumang bunga ang nagmumula sa lahat ng pagkakaloob—ang nagmamasid sa Kapilā Ṣaṣṭhī ay nagkakamit ng lahat ng iyon nang ganap.
Verse 31
कपिलाकोटिसहस्राणि कपिलाकोटिशतानि च । सूर्यपर्वणि यद्दत्त्वा तत्फलं कोटिशो भवेत्
Kung sa banal na araw ng pagdiriwang ng Araw (sūrya-parvan) ang isang tao ay maghandog ng kaloob na kaugnay ng Kapilā—sa sampu-sampung milyon at sa daan-daang koṭi—ang kabutihang bunga nito ay dumarami nang milyun-milyong ulit.
Verse 32
कोटिगोरोम संख्यानि वर्षाणि वरवर्णिनि । तावत्स वसते स्वर्गे यः षष्ठीं कपिलां चरेत्
O marikit na ginang, sa dami ng taon na maibibilang sa “koṭi ng balahibo ng baka,” gayon katagal mananahan sa langit ang taong tapat na nagsasagawa ng Kapilā Ṣaṣṭhī.
Verse 33
ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्सर्वं नाशमायाति इत्याह कपिलो मुनिः
Anumang kasalanang naipon mula pa noong una—maging nagawa nang may malay o walang malay—lahat iyon ay napapawi at naglalaho: gayon ang ipinahayag ng pantas na si Kapila.
Verse 343
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कपि लधाराकपिलेश्वरमाहात्म्ये कपिलाषष्ठीव्रतविधानमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशदुत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagwakas sa «Śrī Skanda Mahāpurāṇa»—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa; sa unang Prabhāsakṣetra Māhātmya; sa Māhātmya nina Kapiladhārā at Kapileśvara—ang kabanatang pinamagatang “Paglalahad ng Kadakilaan ng Pamamaraan ng Panatang Kapilā-Ṣaṣṭhī,” na siyang Kabanata 343.