Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

ईश्वर उवाच । एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वार्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पावलेपनैः

Transliteration

īśvara uvāca | evaṃ snātvā vidhānena dattvārghyaṃ ca mahodadhau | saṃpūjya gaṃdhapuṣpaiśca vastraiḥ puṣpāvalepanaiḥ

Translation

Sinabi ni Īśvara: Pagkatapos maligo ayon sa itinakdang tuntunin at maghandog ng arghya sa dakilang karagatan, dapat magsagawa ng ganap na pagsamba sa pamamagitan ng mga pabango at bulaklak, mga kasuotan, at mga pahid na halimuyak mula sa bulaklak.

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (the Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (having bathed)

• विधानेन: by the prescribed method
• विधानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन

• दत्त्वा: having offered
• दत्त्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (having given)

• अर्घ्यम्: arghya-offering
• अर्घ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अर्घ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction: and)

• महोदधौ: in the great ocean
• महोदधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महोदधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (महान् उदधिः)

• संपूज्य: having worshipped well
• संपूज्य: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: सम् + पूज् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
• Form: ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (having duly worshipped)

• गन्धपुष्पैः: with fragrances and flowers
• गन्धपुष्पैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (गन्धैः च पुष्पैः च)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• वस्त्रैः: with garments
• वस्त्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन

• पुष्पावलेपनैः: with flower-ointments/anointments
• पुष्पावलेपनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प (प्रातिपदिक) + अवलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुष्पस्य अवलेपनानि)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Māhodadhi-tīra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed implicitly in the surrounding dialogue)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Prabhāsa shore completes ritual bathing, offers arghya to the vast ocean, then prepares a full upacāra-pūjā with flowers, perfumes, garments, and floral unguents; the sea horizon and coastal shrine atmosphere frame the act.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahodadhi (great ocean)
• Arghya
• Pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snān is completed by reverent offering and worship—outer purity is fulfilled by devotional ritual.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Mahodadhi (great ocean) and the Agni-tīrtha context within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe by vidhāna, offer arghya to the ocean, then perform pūjā with fragrance, flowers, garments, and anointments.