Adhyaya 30
Ang Adhyāya na ito ay isang pagtuturo sa ritwal at pananampalataya, na inilahad sa anyo ng pagtatanong ni Devī at pagsagot ni Īśvara kung paano makatitiyak ang isang manlalakbay-dambana ng paglalakbay na walang sagabal matapos maligo sa mga Agni-tīrtha. Itinatakda ang sunod-sunod na gawain: maligo ayon sa vidhāna at maghandog ng arghya sa mahoodadhi (karagatan), saka sumamba gamit ang pabango, bulaklak, kasuotan at mga pamahid; ayon sa kakayahan, ihulog sa banal na tubig ang isang palamuting ginto/pulseras na ginto, at magsagawa ng tarpaṇa para sa mga ninuno. Pagkaraan ay pumunta sa Kapardin (Śiva) at maghandog ng arghya na may mantrang kaugnay ng gaṇa, at binibigyan ng patnubay tungkol sa pag-abot sa mga mantra, kabilang ang pagbanggit sa walong-pantig na mantra para sa Śūdra. Sumunod ang pagdalaw kay Som(e)śvara: abhiṣeka at pagbigkas ng Śatarudriya at iba pang mga pag-awit kay Rudra; pagpapaligo gamit ang gatas, yogurt/curd, ghee, pulot, katas ng tubo, at paglalagay ng kunkuma, camphor, vetiver, musk at sandal. Binabanggit din ang insenso, pag-aalay ng kasuotan, naivedya, ārātrika, musika at sayaw, at darśana/pagbigkas na nakatuon sa dharma. Itinatagubilin ang pagkakawanggawa sa mga “dalawang ulit na isinilang,” mga ascetic, mahihirap, bulag at mga salat, at ang disiplina ng upavāsa na kaugnay ng tithi ng pagtanaw kay Som(e)śvara. Ipinapangako ang bunga: paglinis ng kasalanan sa iba’t ibang yugto ng buhay, pag-angat ng angkan, pagkalaya sa kahirapan at kamalasan, at masidhing bhakti, lalo na sa mahirap na Kali-yuga.
Shlokas
Verse 1
देव्युवाच । स्नात्वा तत्राग्नितीर्थेषु कं देवं पूर्वमर्च्चयेत् । निर्विघ्ना जायते येन यात्रा नृणां सुरेश्वर । तन्मे यात्राविधानं तु यथावद्वक्तुमर्हसि
Wika ng Diyosa: Pagkatapos maligo sa mga Agni-tīrtha roon, aling diyos ang dapat sambahin muna, O Panginoon ng mga diyos, upang ang paglalakbay-pananampalataya ng mga tao ay maging walang hadlang? Kaya’t ipaliwanag mo sa akin ang wastong paraan ng paglalakbay na ito, ayon sa nararapat.
Verse 2
ईश्वर उवाच । एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वार्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पावलेपनैः
Sinabi ni Īśvara: Pagkatapos maligo ayon sa itinakdang tuntunin at maghandog ng arghya sa dakilang karagatan, dapat magsagawa ng ganap na pagsamba sa pamamagitan ng mga pabango at bulaklak, mga kasuotan, at mga pahid na halimuyak mula sa bulaklak.
Verse 3
हिरण्मयं यथाशक्त्या प्रक्षिपेत्तत्र कंकणम् । ततः पितॄंस्तर्पयित्वा गच्छेद्देवं कपर्दिनम्
Ayon sa kakayahan, maghandog doon ng isang gintong pulseras. Pagkaraan, matapos bigyang-lugod ang mga Pitṛ (mga ninuno) sa pamamagitan ng tarpaṇa, ang pag-aalay ng tubig, magtungo sa Panginoong Kapardin (Śiva), ang banal na may nakabuhol na buhok.
Verse 4
पुष्पैर्धूपैस्तथा गन्धैर्वस्त्रैः संपूज्य भक्तितः । गणानां त्वेति मन्त्रेण अर्घ्यं चास्मै निवेदयेत्
Sa debosyon, sambahin ang Panginoon nang ganap sa pamamagitan ng mga bulaklak, insenso, pabango, at mga kasuotan; at sa pamamagitan ng mantrang nagsisimula sa “gaṇānāṃ tv…”, ihandog sa Kanya ang arghya, ang tubig na paggalang.
Verse 5
शूद्राणामथ देवेशि मंत्रश्चाष्टाक्षरः स्मृतः । तत्र सोमेश्वरं गच्छेद्देवं पापहरं परम्
O Diyosa, para sa mga Śūdra ay itinakda ang isang mantrang may walong pantig. Pagkaraan, magtungo roon sa Panginoong Someśvara, ang Kataas-taasang Diyos na nag-aalis ng kasalanan.
Verse 6
स्नापयित्वा विधानेन जपेच्च शतरुद्रियम् । तथा रुद्रान्सपञ्चांगास्तथान्या रुद्रसंहिताः
Pagkatapos paliguan ang Panginoon ayon sa wastong ritwal, bigkasin ang Śatarudrīya; gayundin ang mga mantra ni Rudra na may limang pantulong na bahagi, at iba pang kalipunan ng mga tekstong Rudra.
Verse 7
स्नापयेत्पयसा चैव दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्
Dapat paliguan ang Panginoon ng gatas, at ng yogurt/curd na hinaluan ng ghee; paliguan din ng pulot at katas ng tubo; at pahiran Siya ng kunkuma (safron).
Verse 8
कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पूज्यं संपूजयेत्ततः
Pagkatapos, sambahin ang kagalang-galang na Panginoon sa pamamagitan ng mabangong sandalwood—hinaluan ng kamper at uśīra, at may kasamang musk—at isagawa ang pagsamba nang ganap.
Verse 9
धूपैर्बहुविधैर्देवं धूपयित्वा यथाविधि । वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम्
Matapos maghandog ng sari-saring insenso sa Diyos ayon sa wastong paraan, saka Siya balutin o bihisan ng mga kasuotan at ihandog ang pinakamainam na naivedya (pagkaing alay).
Verse 10
आरार्तिकं ततः कृत्वा नृत्यं कुर्याद्यथेच्छया । अष्टांगं प्रणिपत्यैवं गीतवाद्यादिकं ततः
Pagkatapos, matapos isagawa ang ārārtika, maaaring sumayaw ayon sa nais. Sa gayon, matapos magpatirapa sa walong bahagi ng katawan, saka maghandog ng pag-awit, tugtugin, at iba pang paglilingkod sa Kanya.
Verse 11
धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं प्रेक्षणकं विभोः । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यस्तपस्विभ्यश्च शक्तितः
Dapat maghanda ng banal na pagdiriwang para sa Panginoon, kalakip ang pakikinig sa dharma. Pagkaraan, ayon sa kaya, magbigay ng handog sa mga dwija at sa mga asceta.
Verse 12
दीनांधकृपणेभ्यश्च दानं कार्पटिकेषु च । वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्रूरकर्मणि । उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि
Magbigay ng limos sa dukha, bulag, at salat, gayundin sa mga pulubing nangangailangan. Sa pook na iyon, kapag sumiklab ang malulupit na gawain, maghandog ng isang toro bilang kaloob. Pagkaraan, O marikit na ginang, mag-ayuno sa araw na iyon.
Verse 13
यस्मिन्नहनि पश्येत देवं सोमेश्वरं नरः । सा तिथिर्वर्षमेकं तु उपोष्या भक्तितत्परैः
Sa alinmang araw na makita ng tao ang diyos na Someśvara, ang tithi (araw ng buwan) na iyon ay dapat ayunuan sa loob ng isang buong taon ng mga puspos sa bhakti.
Verse 14
एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तथा च सर्वतीर्थानां सकलं लभते फलम्
Sa paggawa nito nang may debosyon, natatamo ng tao ang tunay na bunga ng pagsilang bilang tao; gayundin, ganap niyang nakakamit ang gantimpala ng lahat ng banal na tīrtha.
Verse 15
उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च भामिनि । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा
O marikit na ginang, itinataas niya ang angkan ng mga ama at ang angkan ng mga ina; at anumang kasalanang nagawa sa pagkabata, sa kabataan, o maging sa katandaan—
Verse 16
क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा सोमेश्वरं नरः । न दुःखितो न दारिद्रो दुर्भगो वा न जायते
Ang sinumang nakapagnilay at nakakita kay Someśvara ay nahuhugasan ang lahat ng kasalanan. Hindi siya isisilang sa dalamhati, sa kahirapan, ni sa kamalasan.
Verse 17
सप्तजन्मान्तरेणैव दृष्टे सोमेश्वरे विभौ । धनधान्यसमायुक्ते स्फीते सञ्जायते कुले
Kapag ang maluwalhating Someśvara ay nasilayan—even sa pagitan ng pitong kapanganakan—ang tao’y isisilang sa angkang masagana, may yaman at saganang ani.
Verse 18
भक्तिर्भवति भूयोऽपि सोमनाथं प्रति प्रभुम् । क्षीरेण स्नपनं पूर्वं ततो धारासमुद्भवम्
Lalong sumisidhi ang bhakti sa Panginoong Somanātha. Una, isinasagawa ang banal na pagpapaligo (abhiseka) sa gatas; saka sumusunod ang tuluy-tuloy na agos ng mga handog.
Verse 19
प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः
Sa bawat unang pagbabantay ng oras, yaong nagsasagawa ng dakilang paliligo (mahā-snāna) at yumuyuk sa pagsamba; yaong nakakakita sa Diyos ng mga diyos sa katanghalian; at muling nasasaksihan ang ārati sa dapithapon—hindi na muling isisilang bilang tao.
Verse 20
मत्वा कलियुगं रौद्रं बहुपापं वरानने । नान्येन तरते दुर्गां कर्मणा दुर्गतिं नरः
Yamang nalalamang ang Kali-yuga ay mabagsik at hitik sa maraming kasalanan, O marikit ang mukha, hindi matatawid ng tao ang mahirap na daanang ito—ang abang kapalarang bunga ng karma—sa alinmang ibang paraan.
Verse 30
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्ये सोमेश्वरपूजामाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशोध्यायः
Sa gayon nagtatapos ang ikatatlumpung kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Pagsamba kay Someśvara,” sa Someśvara Māhātmya sa loob ng Prabhāsakṣetra Māhātmya, sa ikapitong bahagi na Prabhāsa Khaṇḍa ng kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.