Adhyaya 297

Verse 1

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ संसारार्णवतारक । सविस्तरं तु मे ब्रूहि ऋषितोयामहोदयम्

Wika ni Devī: O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob, tagapagligtas na naglilipat sa mga nilalang sa ibayo ng karagatan ng saṃsāra—isalaysay mo sa akin nang masinsin ang maluwalhating pagpapakita at kadakilaan ng Ṛṣitoyā.

Verse 2

ऋषितोयेति तन्नाम कथं ख्यातं धरातले । कथं सा पुनरायाता देवदारुवने शुभे

Paano nakilala sa daigdig ang pangalang “Ṛṣitoyā”? At paano siya muling nakarating sa mapalad na gubat ng Devadāru?

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि सावधाना वचो मम । माहात्म्यमृषितोयायाः सर्वपातकनाशनम्

Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Devī; ipaliliwanag ko—maging mapagmatyag sa aking mga salita—ang kadakilaan ng Ṛṣitoyā na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 4

देवदारुवने पुण्य ऋषयस्तपसा युताः । निवसंति वरारोहे शतशोथ सहस्रशः

Sa banal na gubat ng Devadāru, nananahan ang mga ṛṣi na puspos ng tapa (pagpapakasakit), O marikit ang balakang—daan-daan, at tunay na libu-libo.

Verse 6

ते सर्वे चिंतयामासुः समेत्य च परस्परम् । सरस्वती महापुण्या शिरस्याधाय वाडवम्

Silang nagtipon at nag-usap-usap sa isa’t isa. Ang lubhang banal na Sarasvatī, na pasan sa ulunan ang apoy na Vāḍava, ang siyang kanilang pinagmuni-munihan.

Verse 7

प्रभासं चिरकालेन क्षेत्रं चैव गमिष्यति । वापीकूपतडागादि मुक्त्वा सागरगामिनीम्

Sa paglipas ng mahabang panahon, tutungo rin siya sa Prabhāsa Kṣetra—iiwan ang mga balon, balong-hagdan, mga lawa at iba pa—at magiging ilog na dumadaloy patungo sa dagat.

Verse 8

नाह्लादं कुरुते चेतः स्नानदानजपेषु च । ब्रह्माणं प्रार्थयिष्यामो गत्वा ब्रह्मनिकेतनम्

Hindi na nalulugod ang aming isipan sa banal na pagligo, sa pagkakaloob ng limos, o sa pagbigkas ng japa. Pumaroon tayo sa tahanan ni Brahmā at manalangin upang humingi ng kanyang patnubay.

Verse 9

ईश्वर उवाच । एवं निमन्त्र्य ते सर्वे ऋषयस्तपसोज्ज्वलाः । गतास्ते ब्रह्मलोकं तु द्रष्टुं देवं पितामहम् । तुष्टुवुर्विविधैः स्तोत्रैर्ब्रह्माणं कमलोद्भवम्

Wika ni Īśvara: Sa gayon, matapos magkaanyaya at magpulong, ang lahat ng mga rishi na nagniningning sa tindi ng tapas ay nagtungo sa Brahmaloka upang masilayan ang banal na Pitāmaha. Doon ay pinuri nila si Brahmā, ang Isinilang sa Loto, sa sari-saring mga himno.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । नमः प्रणवरूपाय विश्व कर्त्रे नमोनमः । तथा विश्वस्य रक्षित्रे नमोऽस्तु परमात्मने

Wika ng mga rishi: Pagpupugay sa Iyo na siyang anyo ng Praṇava (Oṃ); pagpupugay, muli’t muli, sa Tagapaglikha ng sansinukob. Gayundin, pagpupugay sa Tagapangalaga ng daigdig—sa Kataas-taasang Sarili.

Verse 11

तथा तस्यैव संहर्त्रे नमो ब्रह्मस्वरूपिणे । पितामह नमस्तुभ्यं सुरज्येष्ठ नमोऽस्तु ते

Gayundin, pagpupugay sa Kanya na muling naglilikom at nagwawakas sa sansinukob—pagpupugay sa may likas na anyong Brahman. O Pitāmaha, yumuyuko ako sa Iyo; O pinakamatanda sa mga diyos, nawa’y ang pagpupugay ay mapasaiyo.

Verse 12

चतुर्वक्त्र नमस्तुभ्यं पद्मयोने नमोऽस्तु ते । विरंचये नमस्तुभ्यं विधये वेधसे नमः

O apat-ang-mukha, pagpupugay sa Iyo; O isinilang sa lotus, nawa’y pagpupugay sa Iyo. O Virañci, yumuyuko ako sa Iyo; kay Vidhātṛ, kay Vedhas—pagpupugay.

Verse 13

चिदानन्द नमस्तुभ्यं हिरण्यगर्भ ते नमः । हंसवाहन ते नित्यं पद्मासन नमोऽस्तुते

O anyo ng kamalayan at kaligayahan, pagpupugay sa Iyo; O Hiraṇyagarbha, pagpupugay sa Iyo. O laging nakasakay sa sisne, O nakaluklok sa lotus—nawa’y pagpupugay sa Iyo.

Verse 14

एवं संस्तुवतां तेषामृषीणामूर्ध्वरेतसाम् । उवाच परमप्रीतो ब्रह्मा लोक पितामहः

Nang papurihan Siya nang gayon ng mga rishi—mga ganap sa pagpipigil at kalinisan—si Brahmā, ang Pitāmaha ng mga daigdig, ay labis na nalugod at nagsalita.

Verse 15

स्वागतं वै द्विजश्रेष्ठा युष्माकं कृतवानहम् । स्तोत्रेणानेन दिव्येन वृणुध्वं वरमुत्तमम्

Maligayang pagdating, O pinakamainam sa mga dvija; pinarangalan ko ang inyong pagdating. Sa pamamagitan ng banal na himnong ito, piliin ninyo ang isang dakilang biyaya.

Verse 16

ऋषय ऊचुः । अभिषेकाय नो देव नदी पापप्रणाशिनी । विलोक्यते सुरश्रेष्ठ देहि नो वरमुत्तमम्

Wika ng mga rishi: O Diyos, para sa aming banal na pagligo (abhiseka), hinihiling namin ang isang ilog na pumupuksa sa kasalanan. O pinakadakila sa mga diyos, ipagkaloob Mo sa amin ang kataas-taasang biyayang ito.

Verse 17

ईश्वर उवाच । इत्युक्तस्तैस्तदा ब्रह्मा मुनिभिस्तपसोज्ज्वलैः । वीक्षांचक्रे तदा सर्वा मूर्तिमत्यश्च निम्नगाः

Sinabi ni Īśvara: Nang siya’y lapitan at pakiusapan ng mga muni na nagniningning sa kanilang tapas, noon ay minasdan ni Brahmā ang lahat ng mga ilog—mga daluyang may anyo na umaagos pababa.

Verse 18

गङ्गा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती । चन्द्रभागा च रेवा च शरयूर्गंडकी तथा

Naroon ang Gaṅgā at Yamunā, gayundin ang diyosang Sarasvatī; naroon din ang Candrabhāgā at Revā (Narmadā), ang Śarayū at ang Gaṇḍakī—lahat ng mga banal na ilog na ito ay nagtipon doon.

Verse 19

तापी चैव वरारोहे तथा गोदावरी नदी । कावेरी चन्द्रपुत्री च शिप्रा चर्मण्वती तथा

Naroon din ang Tāpī, O marikit ang balakang, at ang ilog na Godāvarī; ang Kāverī, Candraputrī, Śiprā, at gayundin ang Carmaṇvatī—lahat ay naroon.

Verse 20

सिन्धुश्च वेदिका चैव नदाः सर्वे वरानने । मूर्तिमत्यः स्थिताः सर्वाः पवित्राः पापनाशिनी

Naroon din ang Sindhu at ang Vedikā; tunay nga, O marikit ang mukha, ang lahat ng ilog ay nakatindig doon na may anyo—pawang banal at tagapawi ng kasalanan.

Verse 21

दृष्ट्वा पितामहः सर्वा गत्वरा धरणीं प्रति । देवदारुवने रम्ये प्रभासे क्षेत्र उत्तमे । कमण्डलौ कृता दृष्टिर्विविशुस्ताः कमण्डलुम्

Nang makita silang lahat, ibinaling ni Pitāmaha (Brahmā) ang Kanyang pansin sa daigdig. Sa kaaya-ayang gubat ng deodāra sa Prabhāsa, ang pinakadakilang banal na kṣetra, itinuon Niya ang tingin sa Kanyang kamaṇḍalu; at ang mga ilog ay pumasok sa kamaṇḍalu.

Verse 22

।ब्रह्मोवाच । धृताः सर्वा महापुण्या नद्यो ब्रह्मकमण्डलौ । प्रविष्टाः पृथिवीं यांतु ऋषीणामनुकम्पया

Wika ni Brahmā: “Ang lahat ng ilog na lubhang mapagpala ay nasa loob ng kamaṇḍalu ni Brahmā. Pagkapasok nila roon, lumabas nawa sila tungo sa daigdig, dahil sa habag sa mga ṛṣi.”

Verse 23

प्रहिणोमि यद्येकां च ह्यन्या रुष्यति मे द्विजाः । तस्मात्सर्वाः प्रमोक्ष्यामि कमण्डलुकृतालयाः

“Kung isa lamang ang aking palalayain, maaaring magtampo sa akin ang iba, O mga dvija. Kaya palalayain ko silang lahat—yaong ginawang tahanan ang kamaṇḍalu.”

Verse 24

ईश्वर उवाच । ततो ब्रह्मा मुमोचाऽथ तत्रस्थाश्च महापगाः । मुक्त्वा ब्रह्मा मुनीन्सर्वान्प्रोवाचेदं पुनःपुनः

Wika ni Īśvara: Pagkaraan nito, pinalaya ni Brahmā sila, at ang makapangyarihang mga ilog na naroon ay umagos. Nang mapayapa na ang lahat ng mga muni, muling sinabi ni Brahmā ang mga salitang ito nang paulit-ulit.

Verse 25

ऋषिभिः प्रार्थ्यमानेन नद्यो मुक्ता मया यतः । तोयरूपा महावेगा अभिषेकाय सत्वराः

“Dahil sa pagsusumamo ng mga ṛṣi, pinalaya ko ang mga ilog na ito. Sa anyong tubig, mabilis at malakas ang agos, sila’y nagmamadaling tumungo para sa abhiṣeka, ang banal na pagbabasbas.”

Verse 26

ऋषितोयेति नाम्ना सा भविष्यति धरातले । ऋषीणां वल्लभा देवी सर्वपातकनाशिनी

Sa daigdig, makikilala siya sa pangalang “Ṛṣitoyā”. Minamahal ng mga ṛṣi, ang diyosang-ilog na yaon ay pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 27

ईश्वर उवाच । एवं देवि समायाता देवदारुवने नदी । ऋषितोयेति विख्याता पवित्रा च वरानने

Wika ni Īśvara: “Gayon nga, O Devī, dumating ang ilog sa kakahuyan ng Devadāru. Siya’y sumikat sa pangalang ‘Ṛṣitoyā’, at siya’y banal, O may magandang mukha.”

Verse 28

तूर्यदुंदुभिनिर्घोषैर्वेदमङ्गलनिःस्वनैः । समुद्रं प्रापिता देवी ऋषिभिर्वेदपारगैः

Sa gitna ng alingawngaw ng mga trumpeta at tambol, at ng mapalad na pagbigkas ng Veda, ang Diyosa ay maringal na inihatid sa karagatan ng mga ṛṣi na ganap na bihasa sa Veda.

Verse 29

सर्वत्र सुलभा देवी त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । महोदये महातीर्थे मूलचंडीशसन्निधौ

Madaling lapitan ang Diyosa sa lahat ng dako; ngunit natatanging bihirang makamtan sa tatlong pook na ito—sa Mahodaya, sa dakilang tīrtha, at sa harapan ni Mūlacaṇḍīśa.

Verse 30

समुद्रेण समेता तु यत्र सा पूर्ववाहिनी । यत्रर्षितोया लभ्येत तत्र किं मृग्यते परम्

Kung saan siya sumasanib sa karagatan at dumadaloy pahilagang-silangan, at kung saan natatamo ang Ṛṣitoyā—ano pang higit na layon ang hahanapin pa roon?

Verse 31

मनुष्यास्ते सदा धन्यास्तत्तोयं तु पिबंति ये । अस्थीनि यत्र लीयंते षण्मासाभ्यन्तरेण तु

Tunay na pinagpala ang mga taong umiinom ng banal na tubig na yaon; sapagkat sa pook na iyon, maging ang mga buto ay sinasabing natutunaw sa loob ng anim na buwan.

Verse 32

प्रातःकाले वहेद्गंगा सायं च यमुना तथा

Sa umaga, ito’y dumadaloy bilang Gaṅgā; at sa dapithapon, gayundin bilang Yamunā.

Verse 33

नदीसहस्रसंयुक्ता मध्याह्ने तु सरस्वती । अपराह्णे वहेद्रेवा सायाह्ने सूर्यपुत्रिका

Sa katanghalian, ito’y Sarasvatī na kaisa ng sanlibong ilog; sa hapon, ito’y dumadaloy bilang Revā; at sa dapithapong huli, nagiging Sūryaputrikā.

Verse 34

एवं जानन्नरो यस्तु तत्र स्नान विचक्षणः । आचरेद्विधिना श्राद्धं स तस्याः फलभाग्भवेत्

Ang taong nakaaalam nito, na may pag-unawa, na naliligo roon at nagsasagawa ng Śrāddha ayon sa tuntunin, ay nagiging kabahagi ng ganap na bungang espirituwal nito.

Verse 35

एवं संक्षेपतः प्रोक्तमृषितोयामहोदयम् । सर्वपापहरं नृणां सर्वकामफलप्रदम्

Sa gayon, sa maikling sabi, naipahayag ang kadakilaan ng Ṛṣitoyā sa Mahodaya—na nag-aalis ng lahat ng kasalanan ng tao at nagkakaloob ng bunga ng lahat ng matuwid na hangarin.

Verse 85

तेषां निवसतां तत्र बहुकालो गतः प्रिये । पुत्रपौत्रैः प्रवृद्धास्ते दारुकं व्याप्य संस्थिताः

Minamahal, habang sila’y nanahan doon, lumipas ang mahabang panahon. Sila’y umunlad sa mga anak at apo, lumaganap sa buong Dāruka at doon nanirahan.

Verse 297

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितोयामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka—sa ikapitong Prabhāsa-khaṇḍa, sa unang bahagi, ang Māhātmya ng Prabhāsa Kṣetra, ang ika-297 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng Ṛṣitoyā.”