Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चमसोद्भेदमुत्तमम् । यत्र ब्रह्माऽकरोत्सत्रं वर्षाणामयुतं प्रिये

Transliteration

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi camasodbhedamuttamam | yatra brahmā'karotsatraṃ varṣāṇāmayutaṃ priye

Translation

Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O Mahādevī, magtungo ka sa dakilang banal na pook na tinatawag na Camasodbheda—doon, O minamahal, minsang nagsagawa si Brahmā ng satra, isang mahabang paghahandog, sa loob ng sampung libong taon.”

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Lord)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ततः: then/thereafter
• ततः: Discourse/Sequence marker (क्रमसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; ततोऽर्थे (thereafter/from there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• चमसोद्भेदम्: the Camasodbheda (place/feature)
• चमसोद्भेदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चमस (प्रातिपदिक) + उद्भेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः ‘चमसस्य उद्भेदः’

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणं चमसोद्भेदम् इत्यस्य

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्ध/देशवाचक (relative adverb: where)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अकरोत्: performed/did
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सत्रम्: a sacrificial session (sattra)
• सत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• वर्षाणाम्: of years
• वर्षाणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• अयुतम्: ten thousand
• अयुतम्: Visheshana (Measure/परिमाणविशेषण)
• Type: Noun
• Root: अयुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संख्यावाचकं (ten thousand)

• प्रिये: O dear one
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; प्रिय-शब्दः स्त्रीसम्बोधने

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Camasodbheda

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Śiva (Īśvara) instructs Devī on a pilgrimage route; in the background, a luminous tīrtha named Camasodbheda with a Vedic altar where Brahmā presides over a long satra, fires blazing steadily.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Mahādevī (Pārvatī)
• Camasodbheda
• Brahmā
• Satra (sacrificial session)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is sanctified by the presence of ancient yajñas; visiting such a site connects the devotee to enduring Vedic merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha named Camasodbheda within Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

A directive to go/visit (tīrtha-yātrā); the verse also recalls Brahmā’s long satra-yajña as the site’s sanctifying basis.