Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा केशवस्यांकमगमद्रुदती सती । सत्यभामा प्रक्षुभिता कोपयन्ती जनार्द्दनम्

Transliteration

tacchrutvā keśavasyāṃkamagamadrudatī satī | satyabhāmā prakṣubhitā kopayantī janārddanam

Translation

Nang marinig iyon, ang mabuting si Satyabhāmā, nayugyog sa pagkabalisa at pinagalit si Janārdana, ay lumapit na umiiyak at sumandig sa kandungan ni Keśava.

Word by Word

• तत्: that (news/statement)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-रूपेण (object of hearing)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Sambandha (Prior action/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund/absolutive)

• केशवस्य: of Keśava (Krishna)
• केशवस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• अङ्कम्: lap
• अङ्कम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अगमत्: went/approached
• अगमत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (अनद्यतन-भूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रुदती: weeping
• रुदती: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सती: the virtuous lady
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (virtuous woman)

• सत्यभामा: Satyabhāmā
• सत्यभामा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्यभामा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; व्यक्तिनाम

• प्रक्षुभिता: agitated
• प्रक्षुभिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + क्षुभ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• कोपयन्ती: causing anger/angering
• कोपयन्ती: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कुप् (धातु) + णिच् (प्रेरण)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; णिजन्त (causative)

• जनार्द्दनम्: Janārdana (Krishna)
• जनार्द्दनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जनार्द्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विष्णु/कृष्ण-नाम

Speaker

Unspecified narrator (Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Satyabhāmā, eyes brimming, rushes in agitation and sits close, weeping into Keśava’s lap; Keśava remains steady, absorbing her storm; attendants watch with concern.

Characters & Entities

• Satyabhāmā
• Keśava (Kṛṣṇa)
• Janārdana (Kṛṣṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When minds are disturbed by suspicion and memory of past wrongs, even close relationships become fuel for conflict; steadiness in dharma is needed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, presented as the stage where karmic consequences and divine līlā converge.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse depicts an emotional response within the narrative.