Adhyaya 232
Ang Kabanata 232 ay isang teolohikong salaysay na nagtatakda ng kabanalan ng pook, na isinalaysay ni Īśvara. Dumarating ang mga Pāṇḍava sa Prabhāsa sa panahon ng kanilang paglalagalag sa gubat at pansamantalang naninirahan malapit sa āśrama nang may payapang loob. Lumitaw ang suliraning pang-ritwal: nahahadlangan ang pag-aasikaso sa maraming brāhmaṇa dahil malayo ang tubig. Sa udyok ni Draupadī, hinukay ng mga Pāṇḍava ang isang balon (kūpa) malapit sa āśrama upang maging madali ang pagtupad sa dharma at pagkamapagpatuloy. Pagkaraan, dumating si Kṛṣṇa mula Dvārakā kasama ang mga Yādava, kabilang sina Pradyumna at Sāmba. Nagkaroon ng pormal na pag-uusap: tinanong ni Kṛṣṇa si Yudhiṣṭhira kung anong biyaya ang ninanais. Hiningi ni Yudhiṣṭhira ang walang hanggang paglapit at presensya (nitya-sānnidhya) ni Kṛṣṇa sa balon, at ipinahayag ang landas ng kaligtasan sa bhakti—ang sinumang maligo roon nang may debosyon ay makaaabot sa hantungang Vaiṣṇava sa pamamagitan ng biyaya ni Kṛṣṇa. Pinagtibay ni Īśvara ang biyaya, at umalis si Kṛṣṇa. Nagtatapos ang kabanata sa phalaśruti na may tagubilin: ang śrāddha sa pook na iyon ay nagdudulot ng gantimpalang tulad ng Aśvamedha; ang tarpaṇa at snāna ay nagbibigay ng kapakinabangan ayon sa sukat; ang natatanging panahon—kabilugan ng buwan sa Jyeṣṭha na may pagsamba kay Savitrī—ay humahantong sa “pinakamataas na kalagayan.” Inirerekomenda rin ang go-dāna (pagkakaloob ng baka) para sa nagnanais ng ganap na bunga ng paglalakbay-dambana.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कूपं त्रैलोक्यपूजितम् । पश्चिमे तस्य तीर्थस्य पांडवानां महात्मनाम्
Wika ni Īśvara: “Pagkatapos, O Mahādevī, magtungo sa balong iginagalang sa tatlong daigdig—ang banal na balon ng mga dakilang Pāṇḍava—na nasa kanluran ng tīrtha na iyon.”
Verse 2
यदाऽरण्यमनुप्राप्ताः पांडवाः पृथिवीतले । भ्रममाणा महादेवि प्रभासं क्षेत्रमागताः
“Nang ang mga Pāṇḍava ay pumasok sa ilang sa ibabaw ng lupa at nagpagala-gala, O Mahādevī, sila’y dumating sa banal na kṣetra ng Prabhāsa.”
Verse 3
ततस्ते न्यवसंस्तत्र किंचित्कालं समाहिताः । गत्वा क्षेत्रं महापुण्यं ततः कृष्णाऽब्रवीदिदम्
“Pagkaraan, sila’y nanatili roon nang ilang panahon, payapa ang isipan. Nang marating ang lubhang mapagpala at banal na pook na iyon, si Kṛṣṇā (Draupadī) ay nagsalita ng ganito.”
Verse 4
ब्राह्मणानां सहस्राणि भुंजते भवतां गृहे । दूरे जलाश्रयश्चैव न तावंतश्च किंकराः
Libu-libong brāhmaṇa ang kumakain sa inyong tahanan; datapwat malayo ang pinagkukunan ng tubig, at hindi sapat ang mga tagapaglingkod.
Verse 5
तस्माज्जलाश्रयः कार्यं आश्रमस्य समीपतः । यत्र स्नानं करिष्यामि युष्माकं संप्रसादतः
Kaya nararapat na gumawa ng imbakan ng tubig malapit sa āśrama, upang sa pamamagitan ng inyong mabiyayang pagsang-ayon at tulong ay makapaligo ako roon.
Verse 6
ततस्तु पांडवाः सर्वे सहितास्ते वरानने । अखनंस्तत्र ते कूपं द्रौपदीवाक्यप्रेरिताः
Pagkaraan, O marikit ang mukha, ang lahat ng Pāṇḍava ay nagsama-sama; sa udyok ng mga salita ni Draupadī, naghukay sila roon ng isang balon.
Verse 7
अथाजगाम तत्रैव भगवान्देवकीसुतः । श्रुत्वा समागतान्पार्थान्द्वारावत्याः सबांधवः
Pagkatapos, dumating din doon ang Mapalad na Panginoon, ang anak ni Devakī. Nang marinig na dumating ang mga anak ni Pāṇḍu, nagmula Siya sa Dvāravatī kasama ang Kanyang mga kamag-anak.
Verse 8
प्रद्युम्नेन च सांबेन गदेन निषधेन च । युयुधानेन रामेण चारुदेष्णेन धीमता
Kasama sina Pradyumna at Sāmba, kasama sina Gada at Niṣadha, kasama si Yuyudhāna, si Rāma, at ang marunong na si Cārudeṣṇa…
Verse 9
अन्यैः परिवृतः शूरैर्यादवैर्युद्ध दुर्मदैः । ते समेत्य यथान्यायं समस्ता यदुपुंगवाः
Napapaligiran ng iba pang magigiting na Yādava, mapagmataas sa digmaan, ang lahat ng pinakamararangal sa angkan ng Yadu ay nagtipon at nagkita ayon sa wastong kaugalian.
Verse 10
ततः कथावसाने च कस्मिंश्चित्कारणांतरे । वासुदेवः पांडुसुतमिदं वचनमब्रवीत्
Pagkaraan, nang matapos ang pag-uusap, sa isang pagkakataong lumitaw dahil sa isang tiyak na dahilan, sinabi ni Vāsudeva ang mga salitang ito sa isang anak ni Pāṇḍu.
Verse 11
युधिष्ठिर महाबाहो किं ते कामकरोम्यहम् । राज्यं धान्यं धनं चापि अथवा रिपुनाशनम्
O Yudhiṣṭhira na makapangyarihan ang bisig, anong biyaya ang ipagkakaloob ko sa iyo? Kaharian, ani at butil, kayamanan—o maging paglipol sa iyong mga kaaway?
Verse 12
युधिष्ठिर उवाच । शक्तस्त्वं यादवश्रेष्ठ सर्वकर्मस्वसंशयः । प्रतिज्ञातं त्वया पूर्वं वर्षैर्द्वादशभिः प्रियम्
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Ikaw ay may kakayahan, O pinakadakila sa mga Yādava, sa bawat gawain—walang alinlangan. Noong una, ipinangako mo na ibibigay ang minamahal matapos ang labindalawang taon.
Verse 13
तन्नास्ति त्रिषु लोकेषु यन्न सिद्ध्यति भूतले । त्वयि तुष्टे जगन्नाथ सर्वदेवनमस्कृते
Walang anuman sa tatlong daigdig na hindi maisasakatuparan sa lupa, O Panginoon ng sansinukob; kapag Ikaw ay nalulugod, O Ikaw na iginagalang at sinasamba ng lahat ng mga deva.
Verse 14
अवश्यं यदि तुष्टोऽसि मम सर्वजगत्पते । अत्र सांनिध्यमागच्छ कूपे नित्यं जनार्दन
Kung tunay Kang nalulugod sa akin, O Panginoon ng lahat ng daigdig, pumarito at manahan dito sa walang hanggang pagdalo—sa loob ng balong ito, O Janārdana.
Verse 15
अत्रागत्य नरो यस्तु भक्त्या स्नानं समाचरेत् । स यातु वैष्णवं स्थानं प्रसादात्तव केशव
Sinumang pumarito at magsagawa ng paliligo nang may debosyon, sa Iyong biyaya, O Keśava, nawa’y marating niya ang tahanang Vaiṣṇava.
Verse 16
ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा तदाऽमन्त्र्य युधिष्ठिरम् । प्रययौ द्वारकां कृष्णः सर्वलोकनमस्कृतः
Wika ng Panginoon: “Gayon nga ang mangyayari.” Pagkasabi nito at matapos magpaalam kay Yudhiṣṭhira, si Kṛṣṇa—na sinasamba ng lahat ng daigdig—ay tumungo sa Dvārakā.
Verse 17
तस्मिञ्छ्राद्धं नरः कृत्वा वाजिमेधफलं लभेत् । प्रसादाद्देवदेवस्य विष्णोरमिततेजसः
Ang sinumang magsagawa ng śrāddha roon ay magkakamit ng bunga ng handog na Aśvamedha—sa biyaya ni Viṣṇu, ang Diyos ng mga diyos, na may di-masukat na ningning.
Verse 18
तदर्धं तर्पणेनैव स्नानात्पादमवाप्नुयात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र श्राद्धं समाचरेत्
Sa tarpaṇa lamang ay nakakamit ang kalahati ng gayong kabutihan, at sa paliligo ay isang-kapat. Kaya’t sa lahat ng pagsisikap, dapat isagawa ang śrāddha roon.
Verse 19
ज्येष्ठस्य पौर्णमास्यां यः स्नानं श्राद्धं करिष्यति । सावित्रीं चैव संपूज्य स यास्यति परमं पदम्
Sinumang sa araw ng kabilugan ng buwan ng Jyeṣṭha ay magsagawa ng banal na pagligo at śrāddha, at sumamba rin kay Sāvitrī—makakamtan niya ang kataas-taasang kalagayan.
Verse 20
गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
Ang mga nagnanais ng ganap na bunga ng banal na paglalakbay ay nararapat ngang maghandog ng kaloob na isang baka roon.