Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

Devanagari script

सप्तमोऽहं महादेव आत्रेय इति विश्रुतः । प्राचेतसेन दक्षेण शप्तस्त्वां शरणं गतः । रक्ष मां देवदेवेश क्षयिणं पापरोगिणम्

Transliteration

saptamo'haṃ mahādeva ātreya iti viśrutaḥ | prācetasena dakṣeṇa śaptastvāṃ śaraṇaṃ gataḥ | rakṣa māṃ devadeveśa kṣayiṇaṃ pāparogiṇam

Translation

O Mahādeva, ako ang ikapito sa kanila, kilala bilang Ātreya. Isinumpa ni Dakṣa, anak ni Pracetas, kaya lumapit ako sa Iyo bilang kanlungan. Ingatan Mo ako, O Panginoon ng mga diyos—ako’y nanghihina at dinadapuan ng sakit ng kasalanan.

Word by Word

• saptamaḥ: the seventh
• saptamaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: saptama (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)

• aham: I
• aham: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन

• mahādeva: O Mahādeva
• mahādeva: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: mahā (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; कर्मधारयः (महान् देवः)

• ātreyaḥ: Ātreya (descendant of Atri)
• ātreyaḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ātreya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; गोत्र/वंशवाचक

• iti: thus/as
• iti: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• viśrutaḥ: well-known
• viśrutaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vi-śru (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकर्मणि/भूतकाले (past passive participle)

• prācetasena: by Prācetasa
• prācetasena: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: prācetasa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• dakṣeṇa: by Dakṣa
• dakṣeṇa: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: dakṣa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• śaptaḥ: cursed
• śaptaḥ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: śap (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकर्मणि (one who has been cursed)

• tvām: you
• tvām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2), एकवचन

• śaraṇam: refuge
• śaraṇam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: śaraṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘शरणं गच्छति’ इत्यत्र गत्यर्थकक्रियायाः कर्म

• gataḥ: has gone (taken)
• gataḥ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकालिक-कर्तरि); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘गच्छति’ अर्थे (having gone)

• rakṣa: protect
• rakṣa: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: rakṣ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• mām: me
• mām: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2), एकवचन

• devadeveśa: O Lord of the god of gods
• devadeveśa: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां देवः तस्य ईशः)

• kṣayiṇam: wasting/decaying
• kṣayiṇam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: kṣi (धातु) + in (कृत् प्रत्यय)
• Form: इन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (कर्तरि); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘क्षयशील’

• pāpa-rogiṇam: diseased with sin
• pāpa-rogiṇam: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: pāpa (प्रातिपदिक) + rogin (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुषः (पापेन रोगी = afflicted with sinful disease)

Speaker

Candra (Soma), speaking to Rudra/Śiva (deduced from immediate context of Śiva granting a boon to Candra in following verses)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ātreya, weakened and penitent, kneels with folded hands before Mahādeva at Somnātha; Dakṣa’s curse is symbolized as a dark shadow or broken garland; Śiva’s compassionate gaze and protective gesture dispel the ‘sin-disease’.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Ātreya
• Dakṣa (Prācetasa)
• Candra/Soma
• Rudra/Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Taking refuge in Śiva transforms curse and moral affliction; devotion reframes sin and suffering as healable through divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, in the Somnātha context where Soma’s deliverance is remembered.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the emphasis is on śaraṇāgati (seeking refuge) and prayer.