Adhyaya 208

Verse 1

देव्युवाच । इदं देयमिदं देयमिति प्रोक्तं तु यच्छ्रुतौ । दानादानविशेषांस्तु श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

Wika ng Diyosa: “Sa tradisyong Śruti ay paulit-ulit na ipinahahayag, ‘Ito ang dapat ibigay, ito ang dapat ibigay.’ Nais kong marinig sa katotohanan ang mga tiyak na pagkakaiba tungkol sa pagbibigay—at gayundin tungkol sa hindi dapat ibigay.”

Verse 2

कानि दानानि शस्तानि कस्मै देयानि कान्यपि । कालं देशं च पात्रं च सर्वमाचक्ष्व मे विभो

Aling mga handog ang kapuri-puri, at kanino dapat ibigay ang bawat isa? Ipaliwanag mo sa akin nang ganap ang tamang panahon, lugar, at tatanggap, O Panginoon.

Verse 3

ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि वृथा दानानि षोडश । सुजन्मानि च चत्वारि महादानानि षोडश

Wika ni Īśvara: “May apat na uri ng kapanganakang walang saysay at labing-anim na uri ng pagbibigay na walang saysay. Mayroon ding apat na uri ng marangal na kapanganakan at labing-anim na dakilang handog.”

Verse 4

देव्युवाच । एतद्विस्तरतो ब्रूहि देवदेवजगत्पते

Wika ng Diyosa: “Ipaliwanag mo ito nang masinsinan, O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng mga daigdig.”

Verse 5

ईश्वर उवाच । वृथा जन्मानि चत्वारि यानि तानि निबोध मे । कुपुत्राणां वृथा जन्म ये च धर्मबहिष्कृताः । प्रवासं ये च गच्छंति परदाररताः सदा

Wika ni Īśvara: “Unawain mula sa akin ang apat na uri ng buhay na nasasayang. Nasasayang ang buhay ng nagiging masamang anak; gayundin ang mga itinakwil sa dharma. At yaong lumalayo sa paglalagalag, laging alipin ng pagnanasa sa asawa ng iba—nasasayang din ang kanilang buhay.”

Verse 6

परपाकं च येऽश्नंति पर दाररताश्च ये । अप्रत्याख्यं वृथा दानं सदोषं च तथा प्रिये

Yaong kumakain ng pagkaing niluto ng iba, at yaong nakakapit sa asawa ng iba—ang ganyang asal ay hinahatulan. O minamahal, ang handog na hindi iniaalay nang wasto ay handog na walang bunga; gayundin ang handog na may kapintasan ay walang saysay.

Verse 7

आरूढपतिते चैव अन्यायोपार्जितं धनम् । वृथा ब्रह्महने दानं पतिते तस्करे तथा

Nagiging walang bunga ang kawanggawa kapag ibinigay sa taong nalugmok mula sa wastong asal; at ang yaman na natamo sa kawalang-katarungan ay marumi sa sarili nito. Gayundin, ang handog sa pumatay ng isang brāhmaṇa—o sa magnanakaw na nalugmok—ay hindi nagbubunga ng banal na gantimpala.

Verse 8

गुरोश्चाप्रीतिजनने कृतघ्ने ग्रामयाजके । ब्रह्मबन्धौ च यद्दत्तं यद्दत्तं वृषलीपतौ

Anumang ibinigay sa taong nagpapagalit sa guru, sa walang utang-na-loob, sa paring-baryo na nagsasagawa ng ritwal para lamang sa ikabubuhay at walang tunay na kabanalan, sa “brāhmaṇa sa pangalan lamang,” o sa taong nakatuon sa mababa at di-wastong asawa—ang gayong pagbibigay ay nagiging walang saysay.

Verse 9

वेदविक्रयिणे चैव यस्य चोपपतिर्गृहे । स्त्रीनिर्जिते च यद्दत्तं वृथादानानि षोडश

Ang mga handog na ibinibigay sa nagbebenta ng Veda, sa lalaking sa kanyang bahay ay kinukupkop ang kalaguyo (mangingibig) ng asawa, o sa taong pinaghaharian ng walang pagpipigil na pagnanasa—ang mga ito, kasama ng nauna nang binanggit, ang bumubuo sa labing-anim na “kawanggawang walang bunga.”

Verse 10

सुजन्म च सुपुत्राणां ये च धर्मे रता नराः । प्रवासं न च गच्छंति परदारपराङ्मुखाः

Ang mga lalaking nalulugod sa dharma, pinagpala ng mabuting kapanganakan at mabubuting anak na lalaki, na hindi gumagala sa walang saysay na pagkatapon, at tumatalikod sa asawa ng iba—iyan ang mga tanda ng matuwid na pamumuhay.

Verse 11

गावः सुवर्णं रजतं रत्नानि च सरस्वती । तिलाः कन्या गजोश्वश्च शय्या वस्त्रं तथा मही

Mga baka; ginto; pilak; mga hiyas; at si Sarasvatī—ang handog ng kaalaman; linga; isang dalagang inihahandog sa kasal; mga elepante at kabayo; higaan; kasuotan; at lupa—ang mga ito’y ibinibilang na dakilang mga kaloob.

Verse 12

धान्यं पयश्च च्छत्रं च गृहं चोपस्करान्वितम् । एतान्येव महादेवि महादानानि षोडश

Butil; gatas; payong; at isang bahay na may lahat ng kailangang kagamitan—ang mga ito nga, O Dakilang Diyosa, ang bumubuo sa labing-anim na dakilang kaloob (mahādāna).

Verse 13

गर्वावृतस्तु यो दद्याद्भयात्क्रोधात्तथैव च । भुंक्ते दानफलं तद्धि गर्भस्थो नात्र संशय

Ngunit ang sinumang nagbibigay na natatakpan ng pagmamataas—o dahil sa takot o galit—tunay na kinakain niya ang bunga ng kawanggawang iyon habang nasa sinapupunan pa; walang alinlangan dito.

Verse 14

बालत्वेऽपि च सोऽश्नाति यद्दत्तं दंभकारणात् । मन्युना मंतुना चैव तथैवार्थस्य कारणात्

Kahit sa pagkabata, nalalasahan niya ang bunga ng ibinigay niya dahil sa pagpapakitang-tao—maging ito’y mula sa hinanakit, mula sa mapanuring pag-iisip, o kahit dahil sa paghahangad ng pakinabang.

Verse 15

देशे काले च पात्रे च शुद्धेन मनसा तथा । न्यायार्जितं च यो दद्याद्यौवने स तदश्नुते

Ang sinumang nagbibigay-dāna nang may dalisay na puso, sa tamang lugar at tamang panahon, sa karapat-dapat na tumatanggap, at mula sa yamang natamo sa makatarungang paraan—siya’y nagtatamasa ng bunga ng handog na iyon sa kabataan.

Verse 16

अन्यायेनार्जितं द्रव्यमपात्रे प्रतिपादितम् । क्लिष्टं च विधिहीनं च वृद्धभावे तदश्नुते

Ngunit ang yamang natamo sa di-matuwid, ibinigay sa di-karapat-dapat, ibinigay nang may paghihirap o walang wastong ritwal—ang bunga nito’y natitikman lamang sa katandaan, kaya nababawasan at nababalot ng ligalig.

Verse 17

तस्माद्देशे च काले च सुपात्रे विधिना नरः । शुभार्जितं प्रयुञ्जीत श्रद्धया शाठ्यवर्जितः

Kaya nga, sa nararapat na lugar at panahon, ayon sa wastong tuntunin, dapat ipagkaloob ng tao ang yamang natamo sa mabuting paraan sa karapat-dapat na tumatanggap—na may pananampalataya at walang panlilinlang.

Verse 18

स्वाध्यायाढ्यं योगवंतं प्रशांतं पुराणज्ञं पापभीरुं वदान्यम् । स्त्रीषु क्षान्तं धार्मिकं गोशरण्यं व्रतैः क्रान्तं तादृशं पात्रमाहुः

Tinatawag nilang “karapat-dapat na tumanggap” ang taong sagana sa svādhyāya (pag-aaral ng Veda), nakatuon sa yoga, mapayapa, bihasa sa Purāṇa, may takot sa kasalanan, mapagbigay; matiisin at may pagpipigil sa asal sa kababaihan, matuwid sa dharma, kanlungan ng mga baka, at hinubog ng mga panata at vrata.

Verse 19

सत्यं दमस्तपः शौचं सन्तोषोऽनैर्ष्यमार्जवम् । ज्ञानं शमो दया दानमेतत्पात्रस्य लक्षणम्

Katotohanan, pagpipigil sa sarili, tapa (pagpapakasakit/ascetismo), kalinisan, kasiyahan sa sapat, kawalan ng inggit, pagiging tuwid, kaalaman, kapayapaan ng loob, habag, at pagkakawanggawa—ito ang mga tanda ng karapat-dapat na tumanggap.

Verse 20

एवंविधे तु यत्पात्रे गामेकां तु प्रयच्छति । समानवत्सां कपिलां धेनुं सर्वगुणान्विताम्

Kapag nagkakaloob sa karapat-dapat na tumatanggap, nararapat maghandog ng isang baka—isang kapilā na bakang gatas na kulay kayumanggi, kasama ang guya, at puspos ng lahat ng mabubuting katangian.

Verse 21

रौप्यपादां स्वर्णशृङ्गीं रुद्रलोके महीयते । एकां गां दशगुर्दद्याद्गोशती च तथा दश

Ang bakang ang mga paa’y pinalamutian ng pilak at ang mga sungay ay pinalamutian ng ginto ay pinararangalan sa daigdig ni Rudra. Dapat magbigay ng isang baka na may dakṣiṇā na sampung ulit; at gayon din, maaaring maghandog ng sandaang baka na may sampung ulit na dakṣiṇā.

Verse 22

शतं सहस्रगुर्दद्यात्सर्वे समफलाः स्मृताः । सुशीला सोमसंपन्ना तरुणी च पयस्विनी । सवत्सा न्यायलब्धा च प्रदेया ब्राह्मणाय गौः

Maaaring maghandog na may dakṣiṇā na sandaang ulit o sanlibong ulit—sinasabing magkakapantay ang bunga ng mga ito. Ang bakang ihahandog sa brāhmaṇa ay dapat mabait ang ugali, masustansiya, bata at may gatas, kasama ang guya, at nakuha sa makatarungang paraan.

Verse 23

वंध्या सरोगा हीनांगी दुष्टा वृद्धा मृतप्रजा । अन्यायलब्धा दूरस्था नेदृशी गां प्रदापयेत्

Huwag maghandog ng ganitong baka: baog, may sakit, may kapansanan, masama ang ugali, matanda, namatayan ng supling, nakuha sa di-matuwid na paraan, o yaong nasa malayo (kaya’t hindi tunay na naipagkakaloob).

Verse 24

यो हीदृशीं गां ददाति देवोद्देशेन मानवः । प्रत्युताधोगतिं याति क्लिश्यते च महेश्वरि

Ngunit ang taong nag-aalay ng gayong bakang di-karapat-dapat sa ngalan ng isang diyos ay sa halip mapapasa sa mababang kalagayan at magdurusa, O Maheśvarī.

Verse 25

रुष्टा क्लिष्टा दुर्बला व्याधिता च न दातव्या या च मूल्यैरदत्तैः । लेशो विप्रेभ्यो यया जायते वै तस्या दातुश्चाफलाः सर्वलोकाः

Ang bakang galit, nagdurusa, mahina, o may sakit ay hindi dapat ihandog; gayundin ang bakang hindi pa nababayaran nang wasto ang halaga. Kung dahil sa handog na iyon ay may mabuo kahit munting hinanakit sa mga brāhmaṇa, para sa nagbigay ay nawawalan ng bunga ang lahat ng daigdig, at napapawi ang bisa ng kabutihan.

Verse 26

अतिथये प्रशान्ताय सीदते चाहिताग्नये । श्रोत्रियाय तथैकापि दत्ता बहुगुणा भवेत्

Kahit isang baka lamang, kapag inihandog sa panauhing payapa, sa taong nangangailangan, sa āhitāgni (tagapagpanatili ng mga banal na apoy), o sa śrotriya—brāhmaṇa na dalubhasa sa Veda—ang bunga ng kabutihan ay nagiging maraming ulit.

Verse 27

गां विक्रीणाति चेद्देवि ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । नासौ प्रशस्यते पात्रं ब्राह्मणो नैव स स्मृतः

O Devī, kung ang isang brāhmaṇa—mahina sa tunay na pagkaunawa—ay nagbenta ng baka, hindi siya pinupuri bilang karapat-dapat na tumanggap (pātra); sa katunayan, hindi rin siya itinuturing na brāhmaṇa sa wastong diwa.

Verse 28

बहुभ्यो न प्रदेयानि गौर्गृहं शयनं स्त्रियः । विभक्ता दक्षिणा ह्येषा दातारं नोपतिष्ठति

Ang baka, bahay, higaan, at asawa ay hindi dapat ibigay sa marami (hatiin sa maraming tatanggap). Sapagkat ang dakṣiṇā na ito, kapag pinagpira-piraso, ay hindi tunay na tumatangkilik o nagbibigay-bisa sa nagkakaloob.

Verse 29

प्रासादा यत्र सौवर्णाः शय्या रव्रोज्ज्वलास्तथा । वराश्चाप्सरसो यत्र तत्र गच्छंति गोप्रदाः

Sa pook na may mga palasyong ginto, mga higaan na kumikislap sa karilagan, at kung saan naroroon ang mahuhusay na Apsaras—doon nagtutungo at nakakamit ng mga nagkakaloob ng baka ang kanilang hantungan.

Verse 30

नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति गंगासमा सरित् । नास्ति सत्यात्परो धर्मो नान्यो देवो महेश्वरात्

Walang handog na hihigit sa pag-aalay ng lupa; walang ilog na hihigit sa Gaṅgā. Walang dharma na mas mataas kaysa katotohanan, at walang Diyos maliban kay Maheśvara.

Verse 31

उच्चैः पाषाणयुक्ता च न समा नैव चोषरा । न नदीकूलविकटा भूमिर्देया कदाचन

Huwag kailanman ipagkaloob ang lupa kung ito’y masyadong mataas, punô ng bato, hindi pantay, maalat o tigang; ni ang lupang magaspang at mahirap sa pampang ng ilog.

Verse 32

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गे वसति भूमिदः । आच्छेत्ता चानुमंता च तान्येव नरकं व्रजेत्

Ang nagkakaloob ng lupa ay mananahan sa langit sa loob ng animnapung libong taon; ngunit ang aagaw ng lupang iyon at ang papayag sa pag-agaw ay mapupunta sa impiyerno sa gayunding panahon.

Verse 33

कुरुते पुरुषः पापं यत्किञ्चिद्वृत्तिकर्शितः । अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन शुद्ध्यति

Ang tao na napipiga ng kabuhayan ay maaaring magkasala nang kaunti; gayunman, sa pag-aalay ng lupang kasinlaki lamang ng balat ng baka, siya’y nalilinis.

Verse 34

छत्रं शय्यासनं शंखो गजाश्वाश्चामराः स्त्रियः । भूमिश्चैषां प्रदानस्य शिवलोकः फलं स्मृतम्

Ang pag-aalay ng payong, higaan at upuan, kabibe (conch), mga elepante at kabayo, pamaypay na buntot-yak, mga babaeng tagapaglingkod, at lupa—ang bunga ng gayong pagbibigay ay sinasabing pag-abot sa daigdig ni Śiva (Śivaloka).

Verse 35

आदित्येऽहनि संक्रांतौ ग्रहणे चन्द्र सूर्ययोः । पारणैश्चैव गोदाने नोपोष्यः पौत्रवान्गृही

Sa araw ng Linggo, sa Saṅkrānti (paglipat ng araw), at sa panahon ng eklipse ng buwan o araw—gayundin sa oras ng pāraṇa (pagbabasag ng ayuno) at sa pag-aalay ng kaloob na baka—ang maybahay na may apong lalaki ay hindi dapat mag-ayuno.

Verse 36

इन्दुक्षये तु संक्रान्त्यामेकादश्यां शते कृते । उपवासं न कुर्वीत यदीच्छेत्संततिं ध्रुवम्

Ngunit sa paghina ng buwan, sa Saṅkrānti, at sa araw ng Ekādaśī—pagkaraang makaganap ng sandaang (ganitong pagtalima)—ang nagnanais ng tiyak at matatag na lahi ay hindi dapat magsagawa ng upavāsa (pag-aayuno).

Verse 37

यथा शुक्ला तथा कृष्णा न विशेषोऽस्ति कश्चन । तथापि वर्धते धर्मः शुक्लायामेव सर्वदा

Kung paanong ang maliwanag na kalahating-buwan, gayon din ang madilim na kalahating-buwan—walang anumang pagkakaiba; gayunman, ang dharma ay laging higit na lumalago lalo na sa maliwanag na kalahati.

Verse 38

दशम्येकादशीविद्धा द्वादशी च क्षयं गता । नक्तं तत्र प्रकुर्वीत नोपवासो विधीयते

Kapag ang Ekādaśī ay ‘nabutas’ (viddha) ng Daśamī at ang Dvādaśī ay nagkṣaya (nawala), doon ay nakta lamang ang dapat tuparin—isang kainan sa gabi; hindi iniuutos ang ganap na pag-aayuno.

Verse 39

उपोष्यैकादशीं यस्तु त्रयोदश्यां तु पारणम् । करोति तस्य नश्येत्तु द्वादश दद्वादशीफलम्

Ngunit ang sinumang nag-ayuno sa Ekādaśī at saka nag-pāraṇa (nagbasag ng ayuno) sa Trayodaśī, sa kanya’y nawawala ang bunga ng Dvādaśī; tunay na napaparam ang gantimpala ng Dvādaśī.

Verse 40

उपवासे तथा श्राद्धे न खादेद्दन्तधावनम् । दन्तानां काष्ठसंगाच्च हन्ति सप्तकुलानि वै

Sa araw ng pag-aayuno at sa panahon ng śrāddha, huwag nguyain ang patpat na panlinis ng ngipin; sapagkat sa pagdikit ng ngipin sa kahoy, sinasabing napipinsala ang pitong salinlahi, tunay nga.

Verse 41

दर्शं च पौर्णमासं च पितुः सांवत्सरं दिनम् । पूर्वविद्धमकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते

Ang ritwal ng bagong-buwan, ang ritwal ng kabilugan ng buwan, at ang taunang araw ng śrāddha para sa ama—sinumang hindi magsagawa nito ayon sa wastong tuntuning ‘pūrvaviddha’ ay mahuhulog sa impiyerno.

Verse 42

हानिश्च संततेः प्रोक्ता दौर्भाग्यं समवाप्नुयात् । द्रव्याभावेथ श्राद्धस्य विधिं वक्ष्यामि तत्त्वतः

Ipinahayag na ang pagkawala ng supling ang magiging bunga, at maaaring danasin ang kamalasan. Ngayon, kung kapos sa yaman para sa śrāddha, ipaliliwanag ko nang tapat ang wastong paraan ng śrāddha.

Verse 43

एकेनापि हि विप्रेण षट्पिण्डं श्राद्धमाचरेत् । षडर्घ्यान्पारयेत्तत्र तेभ्यो दद्याद्यथाविधि

Kahit iisang brāhmaṇa lamang, dapat isagawa ang śrāddha na may anim na piṇḍa; doon ay tapusin ang anim na arghya, at saka maghandog sa kanya ayon sa tuntunin.

Verse 44

पिता भुंक्ते द्विज करे मुखे भुंक्ते पितामहः । प्रपितामहस्तालुस्थः कण्ठे मातामहः स्मृतः

Ang ama ay tumatanggap ng pagkain mula sa kamay ng brāhmaṇa; ang lolo ay tumatanggap mula sa kanyang bibig. Ang lolo-sa-tuhod ay sinasabing nananahan sa ngalangala, at ang lolo sa ina ay inaalalang nananahan sa lalamunan.

Verse 45

प्रमातामहस्तु हृदये वृद्धो नाभौ तु संस्थितः । अलाभे ब्राह्मणस्यैव कुशः कार्यो द्विजः प्रिये । इदं सर्वपुराणेभ्यः सारमुद्धत्य चोच्यते

Ayon sa banal na pahayag, ang dakilang lolo sa panig ng ina ay nasa puso, at ang “matanda” ay nakalagay sa pusod. Kung walang makuhang brāhmaṇa, o minamahal, dapat humubog ng isang dvija mula sa damong kuśa; ito’y sinasabi matapos tipunin ang diwa ng lahat ng Purāṇa.

Verse 46

न चैतन्नास्तिके देयं पिशुने वेदनिन्दके । प्रातःप्रातरिदं श्राव्यं पूजयित्वा महेश्वरम्

At hindi ito dapat ibigay sa di-mananampalataya, sa mapanirang tao, o sa lumalait sa Veda. Dapat itong bigkasin tuwing umaga, matapos sambahin si Maheśvara.

Verse 47

कुलीनं सर्वशास्त्रज्ञं यथा देवं महेश्वरम् । अस्य धर्मस्य वक्तारं छत्रं दद्यात्प्रपूजयेत्

Dapat parangalan—gaya ng paggalang sa mismong diyos na si Maheśvara—ang gurong marangal ang angkan at batid ang lahat ng śāstra. At ang tagapagsalaysay ng dharmang ito ay dapat sambahin nang may pagpipitagan, na inaalayan ng isang payong (parasol) bilang handog.

Verse 48

अपूज्याद्वाचकाद्यस्तु श्लोकमेकं शृणोति च । नासौ पुण्यमवाप्नोति शास्त्रचौरः स्मृतो हि सः

Ngunit sinumang makarinig kahit isang taludtod mula sa tagapagbigkas na hindi pa nararapat na pinarangalan, ay hindi magkakamit ng kabutihang-loob; tunay, siya’y itinuturing na magnanakaw ng kasulatan.

Verse 49

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेद्वाचकं बुधः । अन्यथा निष्फलं तस्य पुस्तकश्रवणं भवेत्

Kaya nga, ang marunong ay dapat magsikap sa lahat ng paraan upang parangalan ang tagapagbigkas; kung hindi, para sa kanya, ang pakikinig sa banal na aklat ay magiging walang bunga.

Verse 50

यस्यैव तिष्ठते गेहे शास्त्रमेतत्सदुर्लभम् । तस्य देवि गृहे तीर्थैः सह तिष्ठेच्छिवः स्वयम्

O Diyosa, sa tahanang nag-iingat ng napakabihirang banal na kasulatang ito, doon mismo nananahan si Śiva—kasama ng mga tīrtha.

Verse 51

बहुनात्र किमुक्तेन भवेन्मोक्षस्य भाजनम् । न चैतत्पिशुने देयं नास्तिके दंभसंयुते

Ano pa ang kailangang sabihin? Ang gayong tao ay nagiging karapat-dapat sa mokṣa. Ngunit ang aral na ito’y hindi dapat ibigay sa mapanirang-puri, ni sa di-mananampalatayang may kasamang pagkukunwari.

Verse 52

इदं शान्ताय दान्ताय देयं शैवद्विजन्मने

Ito’y dapat ibigay sa taong mapayapa at may pagpipigil-sa-sarili—sa isang Śaiva na dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 208

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे दानपात्रब्राह्मणमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Saṁhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikapitong aklat na tinatawag na Prabhāsa Khaṇḍa, sa unang bahagi na pinamagatang Prabhāsakṣetra-māhātmya, sa loob ng Śrāddha-kalpa, nagtatapos ang ika-208 kabanata na pinamagatang “Paglalarawan ng Kadakilaan ng mga Brāhmaṇa na Karapat-dapat Tanggapin ang mga Handog.”