Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच्छ्राद्धं तत्र न कारयेत् । राक्षसीनाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु

Transliteration

sāyāhnastrimuhūrtaḥ syācchrāddhaṃ tatra na kārayet | rākṣasīnāma sā velā garhitā sarvakarmasu

Translation

Ang sāyāhna (huling-hapon) ay tatlong muhūrta; hindi nararapat isagawa roon ang śrāddha. Ang oras na iyon ay sinasabing para sa mga rākṣasī, kaya’t sinisisi sa lahat ng banal na gawain.

Word by Word

• सायाह्नः: evening
• सायाह्नः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सायाह्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• त्रि-मुहूर्तः: lasting three muhūrtas
• त्रि-मुहूर्तः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + मुहूर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समासः; ‘सायाह्नः’ इत्यस्य विशेषणम्

• स्यात्: should be
• स्यात्: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• श्राद्धम्: śrāddha
• श्राद्धम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तत्र: there/at that time
• तत्र: अधिकरण (Adverbial-locative)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (there)

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेधार्थकः (negation)

• कारयेत्: should not have (it) performed
• कारयेत्: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + णिच् (causative) → कारय (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिजन्त-प्रयोगः (causative: ‘have done/perform’)

• राक्षसीनाम्: of the rākṣasīs (demonesses)
• राक्षसीनाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: राक्षसी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• सा: that
• सा: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देशवाचक

• वेला: time/period
• वेला: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गर्हिता: censured/condemned
• गर्हिता: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गर्ह् (धातु) → गर्हित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वेला’ इत्यस्य विशेषणम्

• सर्व-कर्मसु: in all rites/actions
• सर्व-कर्मसु: अधिकरण (Locative/अधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुषवत् प्रयोगः (सर्वाणि कर्माणि)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Purāṇic māhātmya narration style in Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A priest halts a family from beginning śrāddha as the sun slopes west; shadowy rākṣasī figures are hinted at the edge of the scene, while the approved ritual space remains luminous.

Characters & Entities

• Prabhāsakṣetra
• Śrāddha
• Rākṣasī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rituals bear fruit when performed at dharmically approved times; wrong timing is treated as spiritually inauspicious.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, presented as a tīrtha where correct śrāddha procedure and timing are emphasized.

What ritualistic prescription is mentioned?

Do not perform śrāddha during the late-afternoon three-muhūrta period (sāyāhna).