Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

यदा न धारणे शक्तास्तस्य गर्भस्य ताः स्त्रियः । ततस्ताभ्यः स शीतांशुर्निपपात वसुंधराम्

Transliteration

yadā na dhāraṇe śaktāstasya garbhasya tāḥ striyaḥ | tatastābhyaḥ sa śītāṃśurnipapāta vasuṃdharām

Translation

Nang ang mga anyong pambabae (mga dako) ay wala nang lakas upang pasanin ang diwang iyon, si Soma na may malamig na sinag ay nahulog mula sa kanila tungo sa lupa.

Word by Word

• यदा: when
• यदा: Temporal (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-अव्यय (when)

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेध-निपात

• धारणे: in bearing/holding
• धारणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; भाववाचक (in holding/bearing)

• शक्ताः: able
• शक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शक्त (प्रातिपदिक; √शक्-सम्भव)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम्

• तस्य: of that/of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्

• गर्भस्य: of the embryo
• गर्भस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचनम्

• ताः: those (women)
• ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• ततः: thereupon
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अपादान/हेतुवाचक-अव्यय (then/thereupon/from that)

• ताभ्यः: from them
• ताभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), बहुवचनम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• शीतांशुः: the moon
• शीतांशुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शीत-अंशु (प्रातिपदिक; शीत + अंशु)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; कर्मधारयः

• निपपात: fell down
• निपपात: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु) उपसर्गः नि-
• Form: लिट् (Perfect/परोक्ष), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्; नि-उपसर्गयुक्त

• वसुंधराम्: the earth
• वसुंधराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसुंधरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Unspecified (Devī addressed nearby)

Visual Art Cues

Scene: The ten directions appear as feminine forms, visibly strained; the cool-rayed Soma slips from their grasp and descends onto the waiting earth, which opens like a receptive altar-ground.

Characters & Entities

• Soma (Śītāṃśu)
• Vasundharā (Earth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine manifestations seek an appropriate foundation; when higher supports fail, the sacred may take refuge on earth for the good of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, within whose Māhātmya this descent is narrated as sanctifying the earthly realm.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative description of Soma’s descent.