Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

Devanagari script

निस्तेजसस्तदादित्याः कृतास्तेन रणाजिरे । एतस्मिन्नन्तरे देवाः कृतास्तेन पराङ्मुखाः

Transliteration

nistejasastadādityāḥ kṛtāstena raṇājire | etasminnantare devāḥ kṛtāstena parāṅmukhāḥ

Translation

Sa larangan ng digmaan, inagaw niya ang ningning ng mga Āditya. Sa mismong sandaling iyon, ang mga diyos ay napilit niyang tumalikod at umurong.

Word by Word

• निस्तेजसः: devoid of radiance
• निस्तेजसः: Karta-samānādhikaraṇa (subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निस्तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• तदा: then
• तदा: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• आदित्याः: the Ādityas
• आदित्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कृताः: were made
• कृताः: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तेन: by him
• तेन: Kartr̥ (Agent in passive)/कर्ता (कर्मणि)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम

• रणाजिरे: in the battlefield
• रणाजिरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रणाजिर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; रण + अजिर (battlefield-court)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the interval, meanwhile
• अन्तरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• कृताः: were made
• कृताः: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) → कृत (कृदन्त, क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• तेन: by him
• तेन: Kartr̥ (Agent in passive)/कर्ता (कर्मणि)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पराङ्मुखाः: turned away, facing away
• पराङ्मुखाः: Karta-samānādhikaraṇa
• Type: Adjective
• Root: पराङ्मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पराङ् + मुख (whose faces are turned away)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: On the battlefield the Ādityas appear dimmed, their halos fading; the gods collectively turn away in reluctant retreat as an overpowering force presses forward under a darkened sky.

Characters & Entities

• Ādityas
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When divine agencies falter, the Purāṇa teaches surrender and turning toward the Supreme for restoration of order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, depicted as the arena where cosmic imbalance is corrected through divine presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.