Adhyaya 172
Inutusan ni Īśvara si Devī na magtungo sa liṅga na tinatawag na Bharateśvara, na nasa bahagyang hilagang panig. Ipinapaliwanag ng kabanata ang pinagmulan nito: si Haring Bharata, anak ni Agnīdhra, ay nagsagawa ng matinding tapas sa banal na kṣetra at itinatag (pratiṣṭhā) si Mahādeva upang humiling ng supling. Nalugod si Śaṅkara at nagkaloob ng walong anak na lalaki at isang dakilang anak na babae. Hinati ni Bharata ang kaharian sa siyam na bahagi at ipinamahagi sa mga anak; ang mga kaukulang dvīpa ay pinangalanan gaya ng Indradvīpa, Kaśeru, Tāmravarṇa, Gabhastimān, Nāgadvīpa, Saumya, Gāndharva, Cāruṇa, at ang ikasiyam na kaugnay ng anak na babae ay tinawag na Kumāryā. Sinasabi ng teksto na ang walong dvīpa ay nilamon ng dagat, samantalang nanatili ang dvīpa na may pangalang Kumāryā; binanggit din ang sukat mula timog hanggang hilaga at ang lapad sa yojana. Pinatutunayan ang kabanalan ni Bharata sa pagganap ng maraming Aśvamedha at sa kanyang katanyagan sa mga lupain ng Gaṅgā at Yamunā; sa biyaya ni Īśvara, siya’y nagalak sa langit. Ayon sa phalaśruti, ang pagsamba sa liṅga na itinatag ni Bharata ay nagbibigay ng bunga ng lahat ng sakripisyo at pagkakaloob; at ang darśana sa buwan ng Kārttika sa Kṛttikā-yoga ay pumipigil kahit sa panaginip na makita ang mabigat na impiyerno.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महा देवि लिंगं तद्भरतेश्वरम् । तस्मादुत्तरकोणस्थं नातिदूरं व्यवस्थितम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan nito, O dakilang Diyosa, marapat na tumungo sa Liṅga na tinatawag na Bharateśvara, na nasa di-kalayuan sa hilagang panig mula roon.”
Verse 2
भरतोनाम राजाऽभूदाग्नीध्रः प्रथितः क्षितौ । यस्येदं भारतं वर्षं नाम्ना लोकेषु गीयते
May isang haring nagngangalang Bharata, mula sa angkan ni Āgnīdhra, na bantog sa ibabaw ng lupa. Dahil sa kanya, ang lupaing ito’y inaawit sa mga daigdig bilang “Bhārata-varṣa”.
Verse 3
स च चक्रे तपो घोरं क्षेत्रेऽस्मिन्पार्वति प्रिये । दिव्यं वर्षसहस्रं तु प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम्
At siya’y nagsagawa ng mabigat na pag-aayuno at pagninilay sa banal na kṣetra na ito, O minamahal na Pārvatī; at matapos maitatag nang wasto si Maheśvara (Śiva) dito, ipinagpatuloy niya ang pagsasanay na iyon sa loob ng isang libong banal na taon.
Verse 4
पुत्रकामो नरश्रेष्ठः पूजयामास शंकरम् । ततस्तुष्टः स भगवान्वरं दातुं समुत्सुकः
Nagnanais ng mga anak na lalaki, ang pinakadakila sa mga tao ay sumamba kay Śaṅkara. Pagkaraan, ang Mapalad na Panginoon, nang malugod, ay sabik na magbigay ng biyaya.
Verse 5
अष्टौ पुत्रान्ददौ तस्मै कन्यां चैकां यशस्विनीम् । स तु प्राप्याभिलषितं कृतकृत्यो नराधिपः
Ipinagkaloob sa kanya ang walong anak na lalaki at isang anak na babaeng marangal at tanyag. Nang matamo ang ninanais, ang haring iyon ay nakadamang ganap na ang kanyang layon.
Verse 6
भारतं नवधा कृत्वा पुत्रेभ्यः प्रददौ पृथक् । तेषां नामांकितान्येव ततो द्वीपानि जज्ञिरे
Hinati niya ang Bhārata sa siyam na bahagi at ipinagkaloob ang bawat isa nang hiwalay sa kanyang mga anak na lalaki. Pagkaraan, sumibol ang mga dvīpa (mga pulo) na taglay ang mismong kanilang mga pangalan.
Verse 7
इन्द्रद्वीपः कसेरुश्च ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस्तथा सौम्यो गान्धर्वस्त्वथ चारुणः
Ang mga ito ay: Indradvīpa, Kaseru; Tāmravarṇa, Gabhastimān; Nāgadvīpa, Saumya; at saka Gāndharva at Cāruṇa.
Verse 8
अयं तु नवमो द्वीपः कुमार्या संज्ञितः प्रिये । अष्टौ द्वीपाः समुद्रेण प्लाविताश्च तथापरे
Ngunit ito ang ikasiyam na dvīpa, na tinatawag na Kumāryā, o minamahal. Ang iba pang walong dvīpa naman ay nilamon at nilubog ng karagatan.
Verse 9
ग्रामादिदेशसंयुक्ताः स्थिताः सागरमध्यगाः । एक एव स्थितस्तेषां कुमार्याख्यस्तु सांप्रतम्
Ang mga dvīpa na iyon ay may mga nayon at iba pang pamayanan, at nakahimlay sa gitna ng dagat. Ngunit ngayon, sa kanila, iisa na lamang ang nananatili—ang tinatawag na Kumāryā.
Verse 10
बिंदुसरः प्रभृत्येव सागराद्दक्षिणोत्तरम् । योजनानां सहस्रं तु एकं विस्तीर्ण एव तु
Mula sa Bindu-saras, ito’y umaabot mula sa karagatan patungong timog at hilaga; ang lapad nito’y sinasabing isang libong yojana.
Verse 11
योजनानां सहस्राणि नव दैर्घ्यं प्रकीर्तितम् । तस्यैतज्जृम्भितं देवि भरतस्य महात्मनः
Ipinahayag na ang haba nito ay siyam na libong yojana. O Devi, ito ang makapangyarihang kalawakan na kaugnay ni Bharata na dakila ang kaluluwa.
Verse 12
षट्पञ्चाशदश्वमेधान्गंगामनु चकार यः । यस्त्रिंशद्यमुनाप्रान्ते भरतो लोकपूजितः
Si Bharata na pinararangalan ng daigdig ay nagsagawa ng limampu’t anim na Aśvamedha sa kahabaan ng Ilog Gaṅgā, at tatlumpu sa pampang ng Yamunā.
Verse 13
स चेश्वरप्रसादेन मोदते दिवि देववत्
At sa biyaya ni Īśvara, siya’y nagagalak sa langit na gaya ng isang diyos.
Verse 14
यस्तत्प्रतिष्ठितं लिंगं भारतं पूजयिष्यति । स सर्वयज्ञदानानां फलं प्रापयिता धुवम्
Sinumang sasamba sa itinatag na liṅga—ang Bharateśvara—tiyak na tatanggap ng ganap na bunga ng lahat ng paghahandog at pagkakawanggawa.
Verse 15
कार्त्तिक्यां कृत्तिका योगे यस्तं पश्यति मानवः । न स पश्यति स्वप्नेपि नरकं घोरदारुणम्
Sa buwan ng Kārttika, kapag naganap ang pagsasanib na Kṛttikā, ang sinumang makakita sa liṅga na iyon ay hindi makakakita—kahit sa panaginip—ng nakapanghihilakbot na impiyerno.
Verse 172
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भरतेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ika-172 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Bharateśvara,” sa unang bahagi ng Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, sa ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa, ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.