Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तंत्रीभ्यो वाद्यमानाभ्यो ब्राह्मणाः पतिता भुवि । सप्त स्वरास्ते विख्याता मूर्च्छिताः षड्जकादयः

Transliteration

taṃtrībhyo vādyamānābhyo brāhmaṇāḥ patitā bhuvi | sapta svarāste vikhyātā mūrcchitāḥ ṣaḍjakādayaḥ

Translation

Nang pinatutunog ang mga kuwerdas, ang mga brāhmaṇa ay bumagsak sa lupa. Yaon ang sumikat bilang pitong nota, nakaayos sa pagkakasunod—nagsisimula sa Ṣaḍja.

Word by Word

• तन्त्रीभ्यः: from the strings
• तन्त्रीभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तन्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), बहुवचन; Ablative plural

• वाद्यमानाभ्यः: being played
• वाद्यमानाभ्यः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: √वद्/√वाद् (धातु) (णिच्) → वाद्य; वाद्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्मणि-वर्तमानकृदन्त (शानच्), स्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, बहुवचन; Present passive participle, feminine ablative plural (agreeing with तन्त्रीभ्यः)

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural

• पतिताः: fallen
• पतिताः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: √पत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Past participle used predicatively

• भुवि: on the ground
• भुवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या; here qualifying स्वराः; Numeral (indeclinable-like)

• स्वराः: notes, tones
• स्वराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural

• ते: they/those
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Pronoun nominative plural (referring to स्वराः)

• विख्याताः: well-known
• विख्याताः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: वि-√ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'well-known'

• मूर्च्छिताः: combined/arranged
• मूर्च्छिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √मूर्छ् (धातु) → मूर्च्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'arranged/combined (in a scale)'

• षड्जकादयः: Ṣaḍjaka and the rest
• षड्जकादयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: षड्जक + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'ṣaḍjaka etc.' (group name)

Speaker

Īśvara (Śiva) (narrating)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nāradeśvara (mythic authority via sapta-svara origin)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: As Nārada plays, the vibrating strings emit overwhelming force; brāhmaṇas tumble to earth; from the resonances emerge the famed seven notes in ordered sequence beginning with Ṣaḍja.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Sapta Svara (seven notes)
• Ṣaḍja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sound (nāda) is treated as sacred and world-forming; Purāṇic lore links cultural arts to cosmic and dharmic origins.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Nāradeśvara origin narrative within Prabhāsakṣetra Māhātmya, though it speaks broadly of cosmic events.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it provides an origin explanation (kathā) for the seven notes.