Adhyaya 146
Isinasalaysay ng kabanatang ito na si Dharma-rāja Yama, dahil sa isang sumpang may kaugnayan kay Chāyā, ay nawalan ng isang paa at nagdanas ng matinding pagdurusa. Nagsagawa siya ng tapas sa Prabhāsa-kṣetra at nagtatag ng liṅga ni Śiva (Śūlin), na tinawag na Yameśvara. Nagpakita si Śiva nang tuwiran at inanyayahan si Yama na humiling ng biyaya. Hiniling ni Yama ang pagbabalik ng nalaglag na paa, at idinagdag pa na ang sinumang makakita sa liṅga nang may debosyon ay tumanggap ng pāpa-vimocana, ang paglaya mula sa kasalanan at demerit. Ipinagkaloob ito ni Śiva; si Yama ay napagaling at nagbalik sa langit. Pagkaraan, nagbibigay ang kabanata ng tagubilin sa paglalakbay-dambana: sa pagsasanib ng Bhātr̥-dvitīyā, maligo sa tubig ng lawa at mag-darśana kay Yameśvara malapit sa dambana. Itinatakda ang mga handog—linga (tila) sa sisidlan (tila-pātra), ilawan (dīpa), mga baka (gāḥ), at ginto (kāñcana) para kay Yama—na may pangakong paglaya sa lahat ng kasalanan (sarva-pātaka). Itinuturo nito na ang paghatol ay pinapawi ng bhakti, tapas, at wastong ritwal, nang hindi itinatanggi ang batas ng moral na sanhi at bunga.
Shlokas
Verse 1
।ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि धर्मराजप्रतिष्ठितम् । यमेश्वरं महादेवं तस्यै वोत्तरतः स्थितम्
Wika ni Īśvara: “Pagkaraan, O Dakilang Diyosa, magtungo sa Yameśvara, ang Mahādeva na itinatag ni Dharmarāja; ito’y nasa hilaga ng banal na pook na iyon.”
Verse 2
यदा शप्तो धर्मराजश्छायया वरवर्णिनि । तदा तस्यापतत्पादः स च दुःखान्वितोऽभवत्
O marikit ang kutis, nang sumpain si Dharmarāja ni Chāyā, nalaglag ang kanyang paa, at siya’y napuspos ng dalamhati.
Verse 3
ततः प्राभासिके क्षेत्रे तपस्तेपे महातपाः । स्थापयामास लिंगं तु तत्र देवस्य शूलिनः
Pagkaraan, sa banal na pook ng Prābhāsika, ang dakilang asceta ay nagsagawa ng matinding pagninilay at pag-aayuno, at doon ay itinatag niya ang isang liṅga para sa Panginoong may hawak ng Trisula.
Verse 4
तस्य तुष्टो महादेवस्ततः प्रत्यक्षतां गतः । अब्रवीद्धर्म भद्रं ते वरं वरय चेप्सितम्
Nalugod si Mahādeva sa kanya at nagpakita nang hayagan, at nagsabi: “O Dharma, pagpapala sa iyo—piliin mo ang biyayang ninanais mo.”
Verse 5
तदाऽब्रवीद्धर्मराजः पादः प्रपतितो मम । प्रसादात्तव देवेश जायतां पुनरेव हि
Pagdaka’y sinabi ni Dharmarāja: “Ang aking paa ay naputol at nalaglag. Sa iyong biyaya, O Panginoon ng mga diyos, nawa’y maibalik ito at muling maganap.”
Verse 6
एतल्लिंगं सुरश्रेष्ठ यन्मया निर्मितं तव । एतद्ये भक्तिसंयुक्ताः पश्यंति प्राणिनो भुवि
“O pinakadakila sa mga diyos, ang liṅga na ito na aking hinubog para sa iyo—ang mga nilalang sa lupa na tumitingin dito na may debosyon at bhakti…”
Verse 7
तेषां तव प्रसादेन भूयात्पापविमोक्षणम्
“—sa iyong biyaya, nawa’y makamit nila ang paglaya mula sa kasalanan.”
Verse 8
एवं भविष्यतीत्युक्ता ह्यन्तर्धानं गतो हरः । यमोऽपि लब्धपादस्तु पुनरेव दिवं ययौ
Pagkasabi, “Gayon nga ang mangyayari,” naglaho sa paningin si Hara; at si Yama rin—nang maibalik ang kanyang paa—ay muling nagbalik sa langit.
Verse 9
तस्मिन्दृष्टे सुरश्रेष्ठ यमलोकसमुद्भवम् । न भयं विद्यते नृणामपि दुष्कृतकारिणाम्
“O pinakamainam sa mga diyos, kapag namasdan ang (diyos/liṅga) na yaong lumitaw kaugnay ng kaharian ni Yama, nawawala ang takot sa mga tao—kahit sa mga gumawa ng masama.”
Verse 10
भ्रातृद्वितीयासंयोगे स्नात्वा पुष्करिणीजले । यमेश्वरसमीपस्थो यमेशमवलोकयेत्
Sa mapalad na pagdiriwang ng Bhrātṛ-dvitīyā, matapos maligo sa tubig ng banal na tangke, dapat tumindig malapit kay Yameśvara at masdan si Yama, ang Panginoon ng Dharma.
Verse 11
तिलपात्रं प्रदातव्यं दीपं गाः कांचना दिकम् । यमदेवं समुद्दिश्य मुच्यते सर्वपातकैः
Dapat maghandog ng sisidlang may linga, isang ilawan, mga baka, at ginto bilang kaloob—iniuukol kay Panginoong Yama; sa gayon, napapalaya sa lahat ng kasalanan.