Adhyaya 1
Itinatag ng Kabanata 1 ang tagpuan ng pag-uusap at ang tanikala ng awtoridad para sa bahagi ng Prabhāsa sa Skanda Purāṇa. Binanggit si Vyāsa bilang pangunahing nakaaalam at guro ng kahulugang puraniko; hiniling ng mga pantas sa Naimiṣa kay Sūta (Romaharṣaṇa) na isalaysay ang Prabhāsa-kṣetra māhātmya, lalo na ang mga yātrā na Vaiṣṇavī at Raudrī matapos mapansin ang naunang tradisyon ng Brahmī yātrā. Nagbubukas ang kabanata sa mga taludtod ng panawagan na pumupuri kay Someśvara at sa isang metapisikong pagpupugay sa dalisay na kamalayan (cinmātra), kasunod ang motibong pangangalaga na inihahambing ang amṛta at viṣa. Pagkaraan, naghandog si Sūta ng papuring teolohikal kay Hari bilang anyo ng Omkāra—higit sa lahat ngunit nananahan sa lahat—at inilarawan ang inaasahang kathā bilang maayos ang balangkas, marikit ang pagpapahayag, at nakapagdudalisay. Itinakda rin ang pamantayang etikal: hindi ito dapat ituro sa nāstika; ito’y dapat bigkasin para sa may pananampalataya, mapayapa, at karapat-dapat (adhikārin), na may diin sa pagiging karapat-dapat ng brāhmaṇa ayon sa kakayahang gampanan ang mga ritwal ng yugto ng buhay at mabuting asal. Nagtatapos ang kabanata sa pagsasalaysay ng linya ng paglipat ng aral mula kay Śiva sa Kailāsa hanggang kay Sūta, na nagpapatibay sa bahaging ito bilang tala at tagapagdala ng tradisyon.
Shlokas
Verse 1
व्यास उवाच । यश्चाद्यः पुरुषः पुराण इति यः संस्तूयते सर्वतः सोमेशः सुरसंयुतः क्षितितले यैर्वीक्षितो हीक्षणैः । ते तीर्त्वा विततांतरं भवभयं भूत्याऽभिसंभूषिताः स्वर्गं यानवरैःप्रयान्ति सुकृतैर्यज्ञै यथा यज्विनः
Sinabi ni Vyāsa: Siya na pinupuri sa lahat ng dako bilang ang Unang Tao, ang Sinaunang Isa—si Someśa na kasama ang mga diyos—na minamasdan ng mga tao sa lupa sa mga matang may paggalang. Yaong mga tumatawid sa malawak na takot ng pag-iral sa samsara, na pinalalamutian ng banal na kasaganaan, ay tutungo sa langit sakay ng mahuhusay na sasakyang makalangit, sa pamamagitan ng kabutihan at mga yajña, gaya ng mga ganap na tagapaghandog.
Verse 2
प्रसरद्बिन्दुनादाय शुद्धामृतमयात्मने । षड्त्रिंशत्तत्त्वदेहाय नमश्चिन्मात्रमूर्तये
Pagpupugay at pagpapatirapa sa Kanya na ang tunog ay ang bindu at nāda na walang tigil na lumalaganap; na ang Kanyang sarili ay dalisay na amṛta; na ang Kanyang katawan ay binubuo ng tatlumpu’t anim na tattva; at na Siya ang anyo ng dalisay na kamalayan lamang.
Verse 3
अमृतेनोदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः । कंठस्थित विषेणापि यो जीवति स पातुः वः
Kahit ang lahat ng mga diyos ay mamamatay kung ang amṛta ay nakukulong lamang sa tiyan; ngunit Siya na nabubuhay kahit ang lason ay nasa lalamunan—nawa’y Siya ang mag-ingat at magtanggol sa inyo.
Verse 4
सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषेया महर्षयः । पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्
Sa pagtatapos ng banal na handog (satra) sa Naimiṣa, tinanong ng mga dakilang rishi ang walang dungis na Sūta, si Romaharṣaṇa, hinggil sa banal na kalipunan ng kaalamang Purāṇiko.
Verse 5
त्वया सूत महा बुद्धे भगवान्ब्रह्मवित्तमः । इतिहासपुराणार्थे व्यासः सम्यगुपासितः
O Sūta na may dakilang pag-unawa, si Bhagavān Vyāsa—ang pinakadakilang nakakabatid sa Brahman—ay iyong napaglingkuran nang wasto sa diwa at layon ng mga Itihāsa at Purāṇa.
Verse 6
तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हर्षितानि यत् । द्वैपायनस्यानुभावात्ततोऽभू रोमहर्षणः
Sapagkat sa kanyang mga salita, ang lahat ng balahibo sa iyong katawan ay nangilabot sa galak; kaya, sa bisa ni Dvaipāyana (Vyāsa), ikaw ay nakilalang Romaharṣaṇa.
Verse 7
भवन्तमेव प्रथमं व्याजहार स्वयं प्रभुः । मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं कथाम्
Si Vyāsa mismo, ang marangal na pantas, ang unang tumawag sa iyo lamang, upang ipahayag mo sa mga muni ang kalipunan at ang banal na salaysay na Purāṇiko.
Verse 8
त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः । संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः
Sapagkat tunay, sa malawak na araw ng pagpiga ng Soma sa handog na Svāyambhuva, ikaw ay isinilang bilang Hari—si Puruṣottama mismo—mula sa isang bahagi ng kanyang sariling diwa, upang ipaliwanag ang kalipunan.
Verse 9
तस्माद्भवन्तं पृच्छामः पुराणे स्कन्दकीर्तिते । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मी यात्रा श्रुता पुरा
Kaya nga, itinatanong namin sa iyo sa Purāṇa na ipinahayag ni Skanda: sa Māhātmya ng Prabhāsa Kṣetra, noon pa man ay narinig na namin ang “paglalakbay-dambana na Brāhmī”—isaysay mo sa amin ito.
Verse 10
अधुना वैष्णवीं रौद्रीं यात्रां सर्वार्थसंयुताम् । वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद
Ngayon, O dalubhasa sa kahulugan ng mga Purāṇa, isalaysay mo rin sa amin ang mga paglalakbay-dambana na Vaiṣṇavī at Raudrī—ganap sa bawat banal na layon.
Verse 11
मुनीना वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः । प्रणम्य शिरसा प्राह व्यासं सत्यवतीसुतम्
Nang marinig ang mga salita ng mga muni, si Sūta—ang pinakadakila sa mga tagapagsalaysay ng kaalamang Purāṇiko—ay yumukod na may paggalang at nagsalita kay Vyāsa, anak ni Satyavatī.
Verse 12
रोमहर्षण उवाच । श्रीवत्सांकं जगद्योनिं हरिमोंकाररूपिणम् । अप्रमेयं गुरुं देवं निर्मलं निर्मलाश्रयम्
Wika ni Romaharṣaṇa: “Sumasamba ako kay Hari—may tatak na Śrīvatsa, pinagmulan ng sanlibutan, na ang anyo ay ang pantig na Oṃ; di masukat, banal na Guru, walang dungis, at kanlungan ng mga dalisay.”
Verse 13
हंसं शुचिषदं व्योम व्यापकं सर्वदं शिवम् । उदासीनं निरायासं निष्प्रपञ्चं निरञ्जनम्
“(Sumasamba ako sa Kanya) na Haṃsa, nananahan sa kadalisayan; ang malawak na kalangitan na lumalaganap sa lahat; ang tagapagkaloob ng lahat; ang mapalad na Śiva; walang pagkakapit at walang pagsisikap; lampas sa lambat ng mga anyo, at walang bahid.”
Verse 14
शून्यं बिंदुस्वरूपं तु ध्येयं ध्यानविवर्जितम् । अस्ति नास्तीति यं प्राहुः सुदूरे चान्तिके च यत्
Ako’y yumuyuko sa Yaon—na “walang-laman” (śūnya) ngunit may likas na anyong tuldok na bindu; dapat mapagtanto ngunit lampas sa karaniwang pagninilay; tinatawag na “mayroon” at “wala”; at sabay na napakalayo at napakalapit.
Verse 15
मनोग्राह्यं परं धाम पुरुषाख्यं जगन्मयम् । हृत्पंकजसमासीनं तेजोरूपं निरिन्द्रियम्
Ako’y yumuyuko sa Kanya—na mauunawa ng dalisay na isip; ang kataas-taasang tahanan, tinatawag na Puruṣa, na lumalaganap sa buong sansinukob; nakaluklok sa lotus ng puso, anyong liwanag, lampas sa mga pandama.
Verse 16
एवंविधं नमस्कृत्य परमात्मानमीश्वरम् । कथां वदिष्ये द्विविधां द्विशरीरां तथैव तु
Kaya nga, matapos yumuko sa Kataas-taasang Sarili, ang Panginoong Īśvara, isasalaysay ko ngayon ang banal na salaysay—dalawahan sa paraan, at gayundin ay inihaharap na may dalawang anyo o aspekto.
Verse 17
दिव्यभाषासमोपेतां वेदाधिष्ठानसंयुताम् । पञ्चसंधिसमायुक्तां षडलंकारभूषिताम्
(Ang salaysay na ito) ay may banal na wika at nakasalig sa kapangyarihan ng Veda; binubuo ng limang sandhi (mga dugtungan ng balangkas), at pinalamutian ng anim na alankāra ng pananalita.
Verse 18
सप्तसाधनसंयुक्तां रसाष्टगुणरंजिताम् । गुणैर्नवभिराकीर्णां दशदोषविवर्जिताम्
Taglay ang pitong sādhana (mga paraan ng mabisang paglalahad), pinayaman ng walong rasa (mga lasa ng damdamin); puspos ng siyam na guṇa (mga birtud), at malaya sa sampung doṣa (mga kapintasan).
Verse 19
विभाषाभूषितां तद्वदेकायत्तां मनोहराम् । पञ्चकारणसंयुक्तां चतुष्करणसम्मताम्
Pinalamutian ng sari-saring paraan ng pagpapahayag, ngunit nananatiling iisa, magkakaugnay at kaaya-aya; kaugnay ng limang sanhi, at pinagtitibay ng apat na kasangkapan (ng wastong paglikha/pagpapahayag).
Verse 20
पुनश्च द्विविधां तद्वज्ज्ञानसंदोहदायिनीम् । व्यासेन कथितां पुण्यां शृणुध्वं पापनाशिनीम्
At muli, pakinggan ninyo ang yaong banal na salaysay ding iyon, na may dalawang anyo, na nagkakaloob ng kayamanang kaalaman; isinalaysay ni Vyāsa, mapagpala at tagapuksa ng kasalanan.
Verse 21
यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेद्धि परमां गतिम् । दुःखत्रयविनिर्मुक्तः सर्वातङ्कविवर्जितः
Sa pagdinig ng banal na salaysay na ito, kahit ang gumagawa ng kasalanan ay tunay na makaaabot sa kataas-taasang kalagayan—malaya sa tatlong uri ng pagdurusa at walang anumang kapinsalaan.
Verse 22
न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात्कदाचन । श्रद्दधानाय शान्ताय कीर्तनीया द्विजातये
Ang banal at mapagpalang salaysay na ito ay huwag kailanman isalaysay sa di-naniniwala. Dapat itong bigkasin sa may pananampalataya, may payapang asal, at sa dvija (dalawang ulit na isinilang) na karapat-dapat makinig.
Verse 23
निषेकादिः श्मशानान्तो मन्त्रैर्यस्योदितो विधिः । तस्य शास्त्रेऽधिकारोऽस्ति ज्ञेयो नान्यस्य कस्यचित्
Siya lamang ang may karapatan sa śāstra na ito na ang mga ritwal ng buhay—mula sa paglilihi hanggang sa huling ritwal sa pook ng pagsusunog ng bangkay—ay itinakda at isinasagawa sa pamamagitan ng mga mantra; walang iba ang dapat ituring na karapat-dapat.
Verse 24
चतुःपक्षावदातस्य विशुद्धिर्ब्राह्मणस्य च । सद्वृत्तस्याधिकारोऽस्ति शास्त्रेऽस्मिन्वेदसम्मते
Ang kadalisayan ay sa brāhmaṇa na “maliwanag sa apat na pakpak,” ibig sabihi’y ganap na bihasa sa apat na Veda; at ang may mabuting asal ang may karapatang pumasok sa śāstra na ito na kaayon ng Veda.
Verse 25
यथा सुराणां प्रवरो देवदेवो महेश्वरः । नदीनां च यथा गंगा वर्णानां ब्राह्मणो यथा
Kung paanong si Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos, ang pinakapanguna sa mga deva; kung paanong ang Gaṅgā ang pinakapanguna sa mga ilog; at kung paanong ang brāhmaṇa ang pinakapanguna sa mga uri ng lipunan—
Verse 26
अक्षराणां तु सर्वेषामोंकारः प्रथमो यथा । पूज्यानां तु यथा माता गुरूणां च यथा पिता । तथैव सर्वशास्त्राणां प्रधानं स्कन्दकीर्तितम्
Kung paanong ang Oṃkāra ang una sa lahat ng pantig; kung paanong ang ina ang pinakadakila sa mga karapat-dapat sambahin, at ang ama ang panguna sa mga guro; gayon din, sa lahat ng śāstra, ang Skanda (Purāṇa) ay ipinahahayag na pinakapanguna.
Verse 27
पुरा कैलासशिखरे ब्रह्मादीनां च सन्निधौ । स्कान्दं पुराणं कथितं पार्वत्यग्रे पिनाकिना
Noong unang panahon, sa tuktok ng Kailāsa, sa harap nina Brahmā at ng iba pang mga deva, ang Skanda Purāṇa ay isinalaysay ng Maytaglay ng Pināka (Śiva) sa harap ni Pārvatī.
Verse 28
पार्वत्या षण्मुखस्याग्रे तेन नन्दिगणाय वै । नन्दिना तु कुमाराय तेन व्यासाय धीमते
Pagkaraan, si Pārvatī (ay naghatid nito) sa harap ni Ṣaṇmukha (ang May-anim na Mukha); siya naman ay nagturo kay Nandigaṇa. Si Nandin ay nagturo kay Kumāra, at si Kumāra ay nagturo sa marunong na si Vyāsa.
Verse 29
व्यासेन मे समाख्यातं भवद्भ्योऽहं प्रकीर्तये
Ang ipinaliwanag sa akin ni Vyāsa, iyon ang ngayo’y aking ipinahahayag sa inyo.
Verse 30
यूयं सद्भावसंयुक्ता यतः सर्वे महर्षयः । तेन मे भाषितुं श्रद्धा भवतां स्कन्दसंहिताम्
Sapagkat kayong lahat ay mga dakilang rishi na may marangal na kalooban, kaya’t may pananampalataya at pasya akong ipahayag sa inyo ang Skanda-saṃhitā na ito.