Adhyaya 43
Ang Adhyāya na ito ay isang diskursong teolohikal tungkol sa mga daluyan ng debosyon (bhakti) at sa lohika ng gantimpalang-pagpapala, na pangunahing inilahad sa mga pahayag ni Prahlāda, at tinapos sa paglipat ng salaysay ni Sūta tungo sa aktuwal na paglalakbay-dambana. Sa simula, inililista ang mga paraan ng pagsamba gamit ang mga dahon ng tulasī, na itinatanghal bilang handog na mabisa para sa lahat, nakaugnay sa pagkatupad ng mga hangarin at sa pagpapabanal ng mga natitirang bagay mula sa ritwal. Pagkaraan, binubuo ang isang pag-uuri ng mga bagay na kaugnay ni Viṣṇu: pādodaka (tubig mula sa paghuhugas ng paa), śaṅkhodaka (tubig mula sa kabibe), naivedya-śeṣa (natirang pagkaing handog), at nirmālya (natirang bulaklak na handog), na bawat isa’y inihahambing sa katumbas na bisa ng malalaking sakripisyo. Tinutukoy din ang mga tuntunin sa templo, lalo na ang pagpapatunog ng kampana (ghaṇṭā-vādya) sa oras ng pagligo at pagsamba, bilang kapalit ng ibang tugtugin at bilang pinagmumulan ng malaking kabutihang-loob. Isang mahalagang bahagi ang pumupuri sa kahoy ng tulasī (tulasī-kāṣṭha) at sa sandal paste na mula rito bilang panlinis at sakramental sa mga gawain ukol sa kamatayan: inihahandog sa mga diyos at sa mga ninuno, ginagamit sa mga konteksto ng pagsusunog ng bangkay, at ipinangakong nagbubunga ng paglaya at pagkilala ng Diyos. Sa wakas, ang mga pantas at si Bali, nalugod sa kadakilaan ng Dvārakā, ay naglakbay patungo roon, naligo sa Ilog Gomatī, sumamba kay Kṛṣṇa, isinagawa nang wasto ang yātrā, nagbigay ng mga kaloob, at nagbalik—na ginagawang halimbawa ang aral bilang etika ng paglalakbay-dambana.
Shlokas
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । सावित्रीं च भवानीं च दुर्गां चैव सरस्वतीम् । योऽर्चयेत्तुलसीपत्रैः सर्वकामसमन्वितः
Sinabi ni Prahlāda: Sinumang sumamba kina Sāvitrī, Bhavānī, Durgā, at Sarasvatī gamit ang mga dahon ng tulasī ay mapupuspos ng lahat ng ninanais na layon.
Verse 2
गृहीत्वा तुलसीपत्रं भक्त्या विष्णुं समर्चयेत् । अर्चितं तेन सकलं सदेवासुरमानुषम्
Kumuha ng isang dahon ng tulasī at sambahin si Viṣṇu nang may debosyon. Sa gawaing iyon, ang lahat ng nilalang—mga deva, asura, at tao—ay tila nasamba na rin.
Verse 3
चतुर्द्दश्यां महेशानं पौर्णमास्यां पितामहम् । येऽर्चयन्ति च सप्तम्यां तुलस्या च गणाधिपम्
Yaong sumasamba kay Maheśāna sa ika-14 na araw ng buwan, kay Pitāmaha (Brahmā) sa kabilugan ng buwan, at kay Gaṇādhipa (Gaṇeśa) sa ikapito—na may handog na tulasī—ay nagkakamit ng dakilang kabutihan.
Verse 4
शंखोदकं तीर्थवराद्वरिष्ठं पादोदकं तीर्थवराद्वरिष्ठम् । नैवेद्यशेषं क्रतुकोटितुल्यं निर्माल्यशेषं व्रतदानतुल्यम्
Ang tubig mula sa kabibe (śaṅkhodaka) ang pinakadakila sa lahat ng tīrtha; gayundin, ang tubig na ipinanghugas sa mga paa ng Panginoon ay pinakadakila sa mga tīrtha. Ang natira sa naivedya (handog na pagkain) ay katumbas ng di-mabilang na sakripisyo, at ang natira sa banal na garland (nirmālya) ay katumbas ng bisa ng mga panata at kaloob.
Verse 5
मुकुन्दाशनशेषं तु यो भुनक्ति दिनेदिने । सिक्थेसिक्थे भवेत्पुण्यं चान्द्रायणशताधिकम्
Sinumang kumain araw-araw ng mga natira sa handog na pagkain ni Mukunda—sa bawat subo ay nagkakamit siya ng kabutihang higit pa sa sandaang panatang Cāndrāyaṇa.
Verse 6
नैवेद्यशेषं तुलसीविमिश्रं विशेषतः पादजलेन विष्णोः । योऽश्नाति नित्यं पुरुषो मुरारेः प्राप्नोति यज्ञायुतकोटिपुण्यम्
Sinumang araw-araw na tumikim ng mga natira sa naivedya para kay Murāri—hinaluan ng tulasī at lalo pang binasa ng banal na tubig na panghugas sa mga paa ni Viṣṇu—ay nagkakamit ng kabutihang katumbas ng sampu-sampung milyong ganap na sakripisyo.
Verse 7
यः श्राद्धकाले हरिभुक्तशेषं ददाति भक्त्या पितृदेवतानाम् । तेनैव पिंडात्सुतिलैर्विमिश्रादाकल्पकोटिं पितरः सुतृप्ताः
Sinumang sa panahon ng śrāddha, nang may debosyon, ay maghandog sa mga Pitṛ-deities ng mga natirang kinain ni Hari—sa pamamagitan ng piṇḍa ring iyon na hinaluan ng pinong linga—ang kanyang mga ninuno ay mananatiling ganap na nasiyahan sa loob ng isang crore na kalpa.
Verse 8
स्नानार्चनक्रियाकाले घंटावाद्यं करोति यः । पुरतो वासुदेवस्य गवां कोटिफलं लभेत्
Sinumang magpatunog ng kampana sa oras ng pagligo at pagsamba (snāna-arcana) sa harap ni Vāsudeva, ay magkakamit ng kabutihang katumbas ng pag-aalay ng isang crore na baka.
Verse 9
सर्ववाद्यमयी घंटा केशवस्य सदा प्रिया । वादनाल्लभते पुण्यं यज्ञकोटिफलं नरः
Ang kampana na sumasaklaw sa tinig ng lahat ng tugtugin ay laging minamahal ni Keśava; sa pagpapatunog nito, ang tao’y nagkakamit ng kabanalang-kabutihan na katumbas ng bunga ng isang krore ng mga yajña.
Verse 10
वादित्राणामभावे तु पूजाकाले च सर्वदा । घंटावाद्यं नरैः कार्य्यं सर्ववाद्यमयी यतः
Kapag wala ang ibang tugtugin, at sa tuwing oras ng pagsamba sa lahat ng panahon, nararapat na patunugin ng mga tao ang kampana; sapagkat ito ang kumakatawan sa lahat ng tugtugin.
Verse 11
तुलसीकाष्ठसंभूतं चन्दनं यच्छते हरेः । निर्द्दहेत्पातकं सर्वं पूर्वजन्मशतार्जितम्
Kung ang isang tao’y maghandog kay Hari ng paste ng sandal na mula sa kahoy ng tulasī, sinusunog nito ang lahat ng kasalanang naipon sa daan-daang naunang kapanganakan.
Verse 12
ददाति पितृ पिंडेषु तुलसीकाष्ठचन्दनम् । पितॄणां जायते तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै तथा
Kung ilalagay ang paste ng sandal mula sa kahoy ng tulasī sa mga piṇḍa na iniaalay sa mga ninuno, ang mga Pitṛ ay masisiyahan na gaya ng śrāddha na ginaganap sa Gayā.
Verse 13
सर्वेषामेव देवानां तुलसीकाष्ठचन्दनम् । पितॄणां च विशेषेण सदाऽभीष्टं हरेः कलौ
Ang paste ng sandal mula sa kahoy ng tulasī ay nakalulugod sa lahat ng mga deva, at lalo na sa mga Pitṛ; sa panahon ng Kali, ito ang laging pinakanais ni Hari.
Verse 14
हरेर्भागवता भूत्वा तुलसीकाष्ठचन्दनम् । नार्पयति सदा विष्णोर्न ते भागवताः कलौ
Kahit tawagin ng isa ang sarili na deboto ni Hari, kung hindi niya palaging iniaalay kay Viṣṇu ang paste ng sandal na mula sa kahoy ng tulasī, hindi siya tunay na Bhāgavata sa Panahon ng Kali.
Verse 15
शरीरं दह्यते यस्य तुलसीकाष्ठवह्निना । नीयमानो यमेनापि विष्णुलोकं स गच्छति
Ang sinumang ang katawan ay sinusunog sa apoy na mula sa kahoy ng tulasī—kahit pa inaakay ni Yama—ay makararating sa daigdig ni Viṣṇu.
Verse 16
यद्येकं तुलसीकाष्ठं मध्ये काष्ठस्य यस्य हि । दाहकाले भवेन्मुक्तः पापकोटिशतायुतैः
Kung sa oras ng pagsusunog ng bangkay ay mailagay man lamang ang isang piraso ng kahoy ng tulasī sa gitna ng iba pang panggatong, siya’y napapalaya—nalilinis mula sa mga kasalanang umaabot sa sampu-sampung milyon at higit pa.
Verse 17
दह्यमानं नरं दृष्ट्वा तुलसीकाष्ठवह्निना । जन्मकोटिसहस्रैस्तु तोषितस्तैर्जनार्दनः
Kapag nakita ni Janārdana (Viṣṇu) ang isang taong sinusunog sa apoy na pinasisiklab ng kahoy ng tulasī, Siya’y nalulugod—na wari’y napasaya ng mga merito ng libu-libong koṭi ng mga kapanganakan.
Verse 18
दह्यमानं नरं सर्वे तुलसीकाष्ठवह्निना । विमानस्थाः सुरगणाः क्षिपंति कुसुमांजलीन्
Kapag ang isang tao ay sinusunog sa apoy ng kahoy ng tulasī, ang mga diyos na nakaupo sa kanilang mga vimāna (sasakyang makalangit) ay agad na nagbubuhos ng mga dakot na bulaklak sa kanya.
Verse 19
नृत्यंत्योऽप्सरसो हृष्टा गीतं गायन्ति सुस्वरम् । ज्वलते यत्र दैत्येन्द्र तुलसीकाष्ठपावकः
O panginoon ng mga Daitya, sa pook na naglalagablab ang apoy mula sa kahoy ng Tulasī, ang masasayang Apsara ay sumasayaw at umaawit ng mga awiting may matamis na tinig.
Verse 20
कुरुते वीक्षणं विष्णुः सन्तुष्टः सह शंभुना
Si Viṣṇu, na lubos na nasiyahan, kasama si Śambhu (Śiva), ay nagbubuhos ng mapagpalang sulyap sa ritwal na iyon at sa yumao.
Verse 21
गृहीत्वा तं करे शौरिः पुरुषं स्वयमग्रतः । मार्जते तस्य पापानि पश्यतां त्रिदिवौकसाम् । महोत्सवं च कृत्वा तु जयशब्दपुरःसरम्
Si Śauri (Kṛṣṇa) mismo ang humahawak sa kamay ng taong iyon at inaakay siya sa unahan; sa harap ng mga nananahan sa langit, pinapawi Niya ang mga kasalanan nito, at saka nagdaraos ng dakilang pagdiriwang na pinangungunahan ng sigaw na “Tagumpay!”
Verse 22
सूत उवाच । प्रह्लादेनोदितं श्रुत्वा माहात्म्यं द्वारकाभवम् । प्रहृष्टा ऋषयः सर्वे तथा दैत्येश्वरो बलिः
Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang Dvārakā Māhātmya na ipinahayag ni Prahlāda, nagalak ang lahat ng mga ṛṣi; gayundin si Bali, ang panginoon ng mga Daitya.
Verse 23
ततः सर्वेऽभिनन्द्यैनं प्रह्लादं दैत्यपुङ्गवम् । उद्युक्ता द्वारकां गत्वा द्रष्टुं कृष्णमुखाम्बुजम्
Pagkaraan, pinuri nilang lahat si Prahlāda—ang pinakadakila sa mga Daitya—at naglakbay patungong Dvārakā, sabik na masilayan ang mukhang-lotus ni Kṛṣṇa.
Verse 24
ततस्ते बलिना सार्धं मुनयः संशितव्रताः । आगत्य द्वारकां स्नात्वा गोमत्यां विधिपूर्वकम्
Pagkaraan nito, ang mga pantas na may matitibay na panata, kasama si Bali, ay dumating sa Dvārakā at nagsagawa ng banal na paliligo sa Ilog Gomatī ayon sa wastong mga alituntunin.
Verse 25
कृष्णं दृष्ट्वा समभ्यर्च्य कृत्वा यात्रां यथाविधि । दत्त्वा दानानि बहुशः कृतकृत्यास्ततोऽभवन्
Nang makita nila si Kṛṣṇa, siya’y kanilang sinamba nang nararapat; at matapos isagawa ang paglalakbay-pananampalataya ayon sa tuntunin, nagbigay sila ng maraming kawanggawa; kaya’t nadama nilang ganap na ang kanilang layon.
Verse 26
जग्मुः स्वीयानि स्थानानि बलिः पातालमाययौ । प्रह्लादं च प्रणम्याशु मेने स्वस्य कृतार्थताम्
Pagkatapos, ang lahat ay nagbalik sa kani-kanilang tahanan. Si Bali ay bumaba sa Pātāla; at agad na yumukod kay Prahlāda, at inakalang natupad na ang kanyang layon.
Verse 43
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे चतुर्थे द्वारकामाहात्म्ये द्वारकामाहात्म्यश्रवणादिफलश्रुतिवर्णनपुरःसरतुलसीपत्रकाष्ठमहिमवर्णनपूर्वकं प्रह्लादद्विजसंवाद समाप्त्यनंतरं बलिना सह द्विजकृतद्वारकायात्राविधिवर्णनंनाम त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः
Sa gayon, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod—sa ikapitong Prabhāsa-khaṇḍa, sa ikaapat na bahagi ng Dvārakā-māhātmya, nagwawakas ang ika-43 kabanata: inilalarawan ang gantimpala ng pakikinig sa Dvārakā-māhātmya at mga kaugnay na bunga, na pinangungunahan ng pagsasalaysay ng kadakilaan ng mga dahon at kahoy ng tulasī; at matapos magtapos ang pag-uusap nina Prahlāda at ng brāhmaṇa, itinatakda ang mga tuntunin ng paglalakbay-dambana sa Dvārakā na isinagawa ng brāhmaṇa kasama si Bali.