Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

द्वादशीवासरे प्राप्ते माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पठते संनिधौ विष्णोः शृणु वक्ष्यामि तत्फलम्

Transliteration

dvādaśīvāsare prāpte māhātmyaṃ dvārakābhavam | paṭhate saṃnidhau viṣṇoḥ śṛṇu vakṣyāmi tatphalam

Translation

Kapag sumapit ang araw ng Dvādaśī, ang sinumang bumibigkas ng Dvārakā Māhātmya na ito sa harap ni Viṣṇu—makinig, ipahahayag ko ang bunga niyon.

Word by Word

• द्वादशी-वासरे: on the day of Dvādaśī
• द्वादशी-वासरे: Kala (Time/काल)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (द्वादश्याः वासरः)

• प्राप्ते: when (it has) arrived
• प्राप्ते: Kala (Time/काल)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• माहात्म्यम्: the greatness (account)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• द्वारका-भवम्: pertaining to Dvārakā
• द्वारका-भवम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वारका (प्रातिपदिक) + भव (भू-धातु; क्त/अण्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक ‘भव’ = arising from)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (द्वारकायाः भवम् = द्वारकासम्बन्धि)

• पठते: recites/reads
• पठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• संनिधौ: in the presence
• संनिधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संनिधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• वक्ष्यामि: I shall tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद

• तत्-फलम्: that result
• तत्-फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय-समासः (तत् फलम्)

Speaker

Prahlāda (contextual continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā Māhātmya (pāṭha on Dvādaśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Inside a Viṣṇu temple: a reader recites from a manuscript on Dvādaśī; lamps flicker; devotees seated with folded hands; the Viṣṇu icon in the sanctum visible through the doorway; a calendar mark ‘Dvādaśī’.

Characters & Entities

• Dvādaśī
• Dvārakā
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (Dvādaśī) and sacred presence (Viṣṇu-sannidhi) intensify the merit of reciting a Māhātmya.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, through its Māhātmya recitation, linked to Viṣṇu’s presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recitation (pāṭha) of the Dvārakā Māhātmya on Dvādaśī, in Viṣṇu’s presence.