Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कांतिं ददाति च । सप्तभिर्बलदेवस्तु गोत्रकीर्तिविवर्द्धनः

Transliteration

pradyumnaḥ ṣaḍbhirevāsau lakṣmīṃ kāṃtiṃ dadāti ca | saptabhirbaladevastu gotrakīrtivivarddhanaḥ

Translation

Sa pagbigkas nang anim na ulit, ang Panginoon ay si Pradyumna, na nagkakaloob ng Lakṣmī (kapalaran) at ningning. Sa pagbigkas nang pitong ulit, Siya ay si Baladeva, na nagpapalago ng angkan at mabuting pangalan.

Word by Word

• प्रद्युम्नः: Pradyumna
• प्रद्युम्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• षड्भिः: with six (i.e., by six)
• षड्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: षट् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (संख्याशब्द), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय

• असौ: he/that one
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• लक्ष्मीम्: prosperity/fortune
• लक्ष्मीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• कान्तिम्: splendour/beauty
• कान्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ददाति: gives
• ददाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• सप्तभिः: with seven (i.e., by seven)
• सप्तभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सप्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (संख्याशब्द), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• बलदेवः: Baladeva
• बलदेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः बल + देव (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः, नामसमास)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Contrast (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (contrastive particle)

• गोत्रकीर्तिविवर्द्धनः: increaser of lineage and fame
• गोत्रकीर्तिविवर्द्धनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक) + विवर्धन (प्रातिपदिक; √वृध् (धातु) + वि- उपसर्ग, णिच्/ण्वुल्-प्रत्ययार्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः गोत्र-कीर्ति-विवर्द्धन (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘गोत्रस्य कीर्तेः विवर्द्धनः’)

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā-māhātmya narrative style within Skanda Purāṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (nāma-ucchāra fruits: Pradyumna/Baladeva)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pradyumna appears youthful and radiant, bestowing Lakṣmī and kānti; Baladeva stands strong with plough and mace, blessing a family line—ancestors behind, children ahead—symbolizing gotra and kīrti increase.

Characters & Entities

• Pradyumna
• Baladeva
• Lakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇic path integrates worldly well-being (fortune, splendor, reputation) with devotion, presenting these as gifts sanctified by remembrance of the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, where the Lord’s vyūha-forms and their blessings are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Counted Nāma-japa: sixfold for Pradyumna; sevenfold for Baladeva, with corresponding fruits.