Adhyaya 36
Isinalaysay ni Sūta ang tagpo ng pag-uusap sa isang marangal na kapulungan: si Bali, na naudyukan ng mga salita ni Prahlāda, ay nagtanong tungkol sa kadakilaan ng banal na pook ng Dvārakā (kṣetra-vaibhava). Tumugon si Prahlāda sa isang maayos na māhātmya: bawat hakbang patungo sa Dvārakā ay may gantimpalang kabanalan, at ang simpleng hangaring maglakbay roon ay may kapangyarihang maglinis; maging ang mabibigat na kasalanan ng panahong Kali ay hindi dumikit sa sinumang nakaabot sa presensya ni Kṛṣṇa, lalo na sa Cakratīrtha at sa lungsod na Kṛṣṇapurī. Pagkaraan, inihanay niya ang paghahambing ng mga banal na lungsod at ipinahayag ang kataas-taasan ng Dvārakā kapag nasilayan ang lungsod na iniingatan ni Kṛṣṇa. Binanggit ang mga “bihirang makamtan” (durlabhatā): ang manirahan doon, ang makapag-darśana, ang maligo sa Gomati, at ang masilayan si Rukmiṇī; at itinuro rin ang asal ng debosyon sa tahanan—pag-alaala sa Dvārakā at pagsamba kay Keśava—kasama ang pagtalima sa takdang araw, lalo na ang tri-spṛśā-dvādaśī at ang lohika ng mga vrata. Sa Kali-yuga, pinalalawak ang bunga ng mga ritwal—pag-aayuno, pagpupuyat, pag-awit at pagsayaw—lalo na sa Dvārakā at malapit kay Kṛṣṇa. Pinupuri ang kabanalan ng tagpuan ng Gomati at karagatan, ang mga batong may tatak ng cakra (cakrāṅkita), at ang pagkapantay o pag-angat nito sa iba pang tanyag na tīrtha. Lumilitaw din ang kapakanan ng pamilya at lipunan—pagkakaroon ng supling sa pagsamba sa mga reyna ni Kṛṣṇa—at ang pag-alis ng takot at kamalasan sa pamamagitan ng darśana sa Dvārakā. Sa wakas, may katiyakang phalaśruti: kahit ang pagdurusa sa daan patungong Dvārakā ay itinuturing na tanda ng hindi na pagbabalik sa mababang kalagayan.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा स्थितस्तत्र सभास्थले । पप्रच्छात्युत्सुकमना बलिस्तत्क्षेत्रवैभवम्
Sinabi ni Sūta: Nang marinig ang mga salita ni Prahlāda, si Bali—nakatayo roon sa bulwagan ng kapulungan, at sabik na sabik ang kalooban—ay nagtanong tungkol sa kadakilaan ng banal na kṣetra na iyon.
Verse 2
प्रह्लादस्तद्वचः श्रुत्वा भक्तिभावपुरस्कृतम् । अभिनन्द्य च तं प्रेम्णा प्रवक्तुमुपचक्रमे
Nang marinig ni Prahlāda ang mga salitang iyon na nagmula sa debosyon, mainit niya itong pinapurihan at tinanggap nang may pag-ibig, at saka nagsimulang magpaliwanag.
Verse 3
प्रह्लाद उवाच । एकैकस्मिन्पदे दत्ते पुरीं द्वारवतीं प्रति । पुण्यं क्रतुसहस्राणां फलं भवति देहिनाम्
Wika ni Prahlāda: Sa bawat isang hakbang na tinatahak patungo sa lungsod ng Dvāravatī (Dvārakā), ang mga nilalang na may katawan ay nagkakamit ng meritong katumbas ng bunga ng libu-libong handog na Veda.
Verse 4
येऽपीच्छंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां प्रलीयते पापं पूर्वजन्मायुतार्जितम्
Kahit yaong sa mismong hilig ng isip ay nagnanais magtungo sa Dvārakā—sa kanila’y nalulusaw ang kasalanang naipon sa sampu-sampung libong nakaraang kapanganakan.
Verse 5
अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे । यावन्न गच्छते जंतुः कलौ द्वारवतीं प्रति
Kahit ang pinakakakila-kilabot na kasalanan ay nananatiling nakakapit sa katawang ito hangga’t, sa Panahon ng Kali, ang tao’y hindi pa naglalakbay patungo sa Dvāravatī (Dvārakā).
Verse 6
लोभेनाऽप्युपरोधेन दंभेन कपटेन वा । चक्रतीर्थे तु यो गच्छेन्न पुनर्विशते भुवि
Kahit pa itulak ng kasakiman, paghadlang, pagkukunwari, o panlilinlang—sinumang pumunta sa Cakratīrtha ay hindi na muling papasok sa daigdig na ito (hindi na isisilang muli).
Verse 7
हीनवर्णोऽपि पापात्मा मृतः कृष्णुपुरीं प्रति । कलि कालकृतैर्दोषैरत्युग्रैरपि मानवः । भक्त्या कृष्णमुखं दृष्ट्वा न लिप्यति कदाचन
Kahit ang isang mababa ang katayuan at makasalanang loob, kung mamatay habang patungo sa Kṛṣṇupurī (Dvārakā), ay hindi kailanman nadudungisan. Bagama’t ang tao’y maaaring pahirapan ng mababangis na kapintasan na likha ng Panahon ng Kali, sa pamamagitan ng debosyon—pagkakita sa mukha ni Kṛṣṇa—siya’y hindi napapahiran ng dungis kailanman.
Verse 8
तावद्विराजते काशी ह्यवंती मथुरापुरी । यावन्न पश्यते जंतुः पुरीं कृष्णेन पालिताम्
Ang Kāśī, Avantī, at lungsod ng Mathurā ay nagliliwanag lamang hangga’t hindi pa namamasdan ng nilalang ang lungsod na iniingatan ni Kṛṣṇa—ang Dvārakā.
Verse 9
येषां कृष्णालये प्राणा गता दानवनायक । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
O panginoon ng mga Dānava, yaong ang hininga ng buhay ay pumanaw sa tahanan ni Kṛṣṇa (Dvārakā) ay hindi na muling babalik, kahit pa matapos ang daan-daang krore ng mga kalpa.
Verse 10
दुर्लभो द्वारकावासो दुर्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्लभं गोमतीस्नानं रुक्मिणीदर्शनं कलौ
Sa kapanahunan ng Kali, bihira nga ang: manirahan sa Dvārakā, masilayan si Kṛṣṇa, maligo sa banal na Gomati, at magkamit ng darśana kay Rukmiṇī.
Verse 11
नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरंति गृहे स्थिताः । न तेषां पातकं किंचिद्देहमाश्रित्य तिष्ठति
Yaong kahit nasa tahanan ay araw-araw na umaalaala sa marikit na lungsod ni Kṛṣṇa—walang anumang kasalanan ang makakapit sa kanilang katawan.
Verse 12
केशवार्चा गृहे यस्य न तिष्ठति महीपते । तस्यान्नं न च भोक्तव्यमभक्ष्येण समं स्मृतम्
O hari, sa bahay ng sinumang hindi naitatatag ang pagsamba kay Keśava, hindi dapat kainin ang pagkain niya; itinuturing itong kapantay ng ipinagbabawal kainin.
Verse 13
नोष्णत्वं द्विज राजे वै न शीतत्वं हुताशने । वैष्णवानां न पापत्वमेकादश्युपवासिनाम्
Gaya ng init na di maihihiwalay sa apoy, at lamig na di maihihiwalay sa buwan, gayon din ang kasalanan ay hindi napapasa sa mga Vaiṣṇava na nag-aayuno sa Ekādaśī.
Verse 14
नास्ति नास्ति महाभागाः कलिकालसमं युगम् । स्मरणात्कीर्त्तनाद्विष्णोः प्राप्यते परमव्ययम्
O mga pinagpala, walang yugto na katulad ng Kali-yuga—wala talaga; sapagkat sa pag-alaala at pag-awit ng papuri kay Viṣṇu, nakakamit ang sukdulang kalagayang di-nasisira.
Verse 15
सत्यभामापतिर्यत्र यत्र पुण्या च गोमती । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति तत्र स्नात्वा कलौ युगे
Kung saan naroroon ang Panginoon ni Satyabhāmā, at kung saan dumadaloy ang banal na Gomati—sa Kali-yuga, ang sinumang maligo roon ay tutungo sa mokṣa, ang paglaya.
Verse 16
माधवे शुक्लपक्षे तु त्रिस्पृशां द्वादशीं यदि । लभते द्वारकायां तु नास्ति धन्यतरस्ततः
Kung sa maliwanag na kalahati ng Mādhava (Vaiśākha) ay makamtan ang Trispṛśā Dvādaśī sa Dwārakā, wala nang higit pang pinagpala kaysa sa taong iyon.
Verse 17
त्रिस्पृशां द्वादशीं प्राप्य गत्वा कृष्णपुरीं नरः । यः करोति हरेर्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्
Matapos marating ang Trispṛśā Dvādaśī at pumaroon sa lungsod ni Kṛṣṇa, ang sinumang sumamba kay Hari nang may debosyon ay tatanggap ng bunga ng sakripisyong Aśvamedha.
Verse 18
नंदायां तु जयायां वै भद्रा चैव भवेद्यदि । उपवासार्चने गीते दुर्ल्लभा कृष्णसन्निधौ
Kapag naganap ang Nandā, Jayā, at Bhadrā (mga mapalad na pagsasanib), ang pag-aayuno, pagsamba, at pag-awit ng debosyon sa harapan ni Kṛṣṇa ay nagiging lubhang bihira at napakahalaga.
Verse 19
उदयैकादशी स्वल्पा अंते चैव त्रयोदशी । संपूर्णा द्वादशी मध्ये त्रिस्पृशा च हरेः प्रिया
Kapag ang Ekādaśī sa pagsikat ng araw ay maikli at ang Trayodaśī ay lumilitaw sa dulo, na may ganap na Dvādaśī sa gitna—ito ang Trispṛśā, na minamahal ni Hari.
Verse 20
एकेन चोपवासेन उपवासाऽयुतं फलम् । जागरे शतसाहस्रं नृत्ये कोटिगुणं कलौ
Sa panahon ng Kali, ang bisa ng isang pag-aayuno ay katumbas ng sampung libong pag-aayuno; ang pagpupuyat sa magdamag ay katumbas ng isang daang libo; at ang debosyonal na pagsasayaw ay nagiging isang crore ang pagdami ng gantimpala.
Verse 21
तत्फलं लभते मर्त्त्यो द्वारकायां दिनेदिने । गृहेषु वसतामेतत्किं पुनः कृष्णसंनिधौ
Ang gayong gantimpala ay natatamo ng tao sa Dwārakā araw-araw. Kung maging ang naninirahan lamang sa kanilang tahanan ay nagkakamit nito, lalo na kaya sa mismong harapan ni Kṛṣṇa!
Verse 22
वाङ्मनःकायजैर्दोषैर्हता ये पापबुद्धयः । द्वारवत्यां विमुच्यंते दृष्ट्वा कृष्णमुखं शुभम्
Kahit yaong may masamang hangarin, na tinamaan ng mga pagkukulang na mula sa salita, isip, at katawan, ay napapalaya sa Dwāravatī sa pagtanaw sa mapalad na mukha ni Kṛṣṇa.
Verse 23
दैत्येश्वर नराः श्लाघ्या द्वारवत्यां गताश्च ये
O panginoon ng mga Daitya, ang mga taong nakarating sa Dwāravatī ay tunay na karapat-dapat purihin.
Verse 24
दुर्ल्लभानीह तीर्थानि दुर्लभाः पर्वतोत्तमाः । दुर्ल्लभा वैष्णवा लोके द्वारकावसतिः कलौ
Sa mundong ito, bihira ang mga banal na tīrtha; bihira rin ang pinakadakilang mga bundok. Bihira ang mga Vaiṣṇava sa mga tao—at sa Kali-yuga, bihira ang manirahan sa Dwārakā.
Verse 25
गवां कोटिसहस्राणि रत्नको टिशतानि च । दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं कृष्णसन्निधौ
Anumang kabanalang nakukuha sa pag-aalay ng libu-libong koṭi ng mga baka at daan-daang koṭi ng mga hiyas—yaon ding kabanalan ay matatagpuan sa piling ni Kṛṣṇa.
Verse 26
यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते
Ang sinumang makapasok kahit sa hangganan ng lungsod na iyon, ang mga kasalanang gaya ng brahmahatyā at iba pa ay napapawi sa pagtanaw pa lamang. Sino ang hindi lalapit at magpupugay sa gayong lungsod?
Verse 27
चक्रांकिता शिला यत्र गोमत्युदधिसंगमे । यच्छति पूजिता मोक्षं तां पुरीं को न सेवते
Sa tagpuan ng Ilog Gomati at ng karagatan, naroon ang batong may tatak ng cakra; kapag sinamba, ito’y nagkakaloob ng mokṣa. Sino ang hindi lalapit at magpupugay sa lungsod na iyon?
Verse 28
सिंहस्थे च गुरौ विप्रा गोदावर्य्यां तु यत्फलम् । तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसन्निधौ
O mga brāhmaṇa, ang anumang kabanalang natatamo sa Godāvarī kapag si Guru (Jupiter) ay nasa Leo—yaon ding kabanalan ay nakakamtan sa pagligo lamang sa Gomati, sa harapan ni Kṛṣṇa.
Verse 29
द्वारकाऽवस्थितं तोयं षण्मासं पिबते नरः । तस्य चक्रांकितो देहो भवते नात्र संशयः
Kung ang isang tao ay iinom ng tubig na nasa Dvārakā sa loob ng anim na buwan, ang kanyang katawan ay mamamarkahan ng tanda ng cakra (diskus); walang pag-aalinlangan dito.
Verse 30
मन्वन्तरसहस्राणि काशीवासेन यत्फलम् । तत्फलं द्वारकायां च वसतः पंचभिर्द्दिनैः
Ang anumang bungang espirituwal na natatamo sa paninirahan sa Kāśī sa loob ng libu-libong Manvantara—yaon ding bunga ay nakakamtan ng naninirahan sa Dvārakā sa loob lamang ng limang araw.
Verse 31
तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भगा दैत्यपुंगव । यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णप्रियां पुरीम्
O pinakamarangal sa mga Dānava, ang isang babae ay itinuturing na tila walang supling at malas hangga’t—sa panahong Kali—hindi pa niya nasisilayan nang may debosyon ang lungsod na minamahal ni Kṛṣṇa, ang Dvārakā.
Verse 32
रुक्मिणीं सत्यभामां च देवीं जांबवतीं तथा । मित्रविंदां च कालिंदीं भद्रां नाग्नजितीं तथा
Siya (Śrī Kṛṣṇa) ay kasama sina Rukmiṇī at Satyabhāmā, at gayundin si Devī Jāmbavatī; kasama rin sina Mitravindā, Kāliṇdī, Bhadrā, at Nāgnajitī.
Verse 33
संपूज्य लक्ष्मणां तत्र वैष्णवीः कृष्णवल्लभाः । एताः संपूज्य विधिवच्छ्रेष्ठपुत्रश्च लभ्यते
Doon, kapag sinamba nang wasto si Lakṣmaṇā at ang mga diyosang Vaiṣṇavī na minamahal ni Kṛṣṇa, at sinunod ang tamang ritwal, makakamtan ang isang anak na lalaking dakila.
Verse 34
तावद्भवभयं पुंसां गृहभंगश्च मूर्खता । यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णपुरीं नरः
Hangga’t hindi pa natatanaw ng tao sa Panahong Kali ang Kṛṣṇapurī (Dvārakā) nang may debosyon, nananatili ang takot sa pag-ikot ng buhay, ang pagkawasak ng tahanan, at ang dilim ng kamangmangan.
Verse 35
न सर्वत्र महापुण्यं संगमे सरितांपतेः । जाह्नवीसंगमान्मुक्तिर्गोमतीनीरसंगमात् । संपर्के गोमतीनीरपूतोऽहं कृष्णसन्निधौ
Hindi sa bawat tagpuan ng mga ilog nagmumula ang dakilang kabanalan. Ipinahahayag ang kalayaan sa tagpuan ng Jāhnavī (Gaṅgā); at sa tagpuan ng mga tubig ng Gomati ay nakakamit din ang paglaya. Sa pagdampi sa nagpapabanal na tubig ng Gomati, ako man ay nalinis—dito, sa mismong harapan ni Kṛṣṇa.
Verse 36
गोमतीनीरसंपृक्तं ये मां पश्यंति मानवाः । न तेषां पुनरावृत्तिरित्याह सरितांपतिः
“Yaong mga taong nakakakita sa Akin habang nadadampian o napapabanal ng tubig ng Gomati—wala nang pagbabalik (sa muling pagsilang) para sa kanila.” Ganito ang pahayag ng Panginoon ng mga ilog (Karagatan).
Verse 37
द्वारकां गच्छमानस्य विपत्तिश्च भवेद्यदि । न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
Kung sa paglalakbay patungong Dvārakā ay dumating ang kapahamakan, para sa taong iyon ay wala nang pagbabalik sa saṃsāra, kahit pa lumipas ang daan-daang koro ng mga kalpa.