Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

Devanagari script

सुमनास्तद्वचः श्रुत्वा क्रोधसंरक्तलोचनः । युध्यध्वमिति तं चोक्त्वा नैतदेवं भविष्यति

Transliteration

sumanāstadvacaḥ śrutvā krodhasaṃraktalocanaḥ | yudhyadhvamiti taṃ coktvā naitadevaṃ bhaviṣyati

Translation

Si Sumanās, nang marinig ang mga salitang iyon, na may mga matang namumula sa galit, ay nagsabi sa kanya, “Makipaglaban!”—at nagpahayag, “Hindi mangyayari ito nang ganyan.”

Word by Word

• सुमनाः: Sumanas (a person)
• सुमनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुमनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्: his/that
• तत्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; विशेषण (वचः)

• वचः: speech/words
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund: 'having heard')

• क्रोधसंरक्तलोचनः: whose eyes were reddened with anger
• क्रोधसंरक्तलोचनः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रोध + संरक्त + लोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (क्रोधेन संरक्ते लोचने यस्य)

• युध्यध्वम्: fight (you all)
• युध्यध्वम्: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund: 'having said')

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation particle)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारार्थक-अव्यय (adverb: 'thus/in this way')

• भविष्यति: will be/happen
• भविष्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sumanās

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sumanās, eyes reddened with anger, confronts an opponent and issues a sharp command to fight, rejecting the proposed outcome.

Characters & Entities

• Sumanās

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ego and anger drive resistance to dharma; such defiance in a sacred setting precipitates spiritual and worldly downfall.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding episode concerns Muktitīrtha in the Dvārakā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse marks the turning point from command to confrontation.