Adhyaya 53
Isinalaysay ni Pulastya ang paglipat ng salaysay sa bantog na tīrtha na tinatawag na Brahmapada, na pinupuri sa tatlong daigdig. Sa Bundok Arbuda, sa konteksto ng paglalakbay-panata at pagtalima sa mga gawi na kaugnay ni Acaleśvara, nagtipon ang mga deva at ang mga nalinis na ṛṣi. Ang mga ṛṣi, pagod sa mahihigpit na disiplina—mga tuntunin, homa, mga panata, paliligo, pag-aayuno, mahirap na japa at mga ritwal—ay humiling kay Brahmā ng isang praktikal na upadeśa upang matawid ang “karagatan ng saṃsāra” at luminaw ang daan tungo sa pagkamit ng langit. Tumugon si Brahmā nang may habag: itinakda niya ang sarili niyang mapalad na “padam” bilang pook na sumisira ng kasalanan. Ayon sa kanya, ang simpleng pagdampi o ang tapat na pagharap at pagtuon ng loob doon, kung may matatag na śraddhā, ay makapagdudulot ng mabuting hantungan kahit wala ang karaniwang sangkap ng snāna, dāna, vrata, homa, at japa; ang tanging di-maaaring mawala ay ang di-natitinag na pananampalataya. Ibinigay din ang takdang kalendaryong liturhiko: sa Kārttika Pūrṇimā, sumamba gamit ang tubig, prutas, pabango, mga garland at mga pamahid, at pagkatapos ay magpakain ng matatamis sa mga Brahmin ayon sa kakayahan—na nagbubukas ng daan sa mundong Brahmā na mahirap marating. Nagtatapos ang salaysay sa isang kababalaghan: ang kulay at laki ng padam ay nag-iiba ayon sa mga yuga—sa Kṛta, puti at di-mabilang; sa Tretā, pula; sa Dvāpara, kayumangging dilaw; at sa Kali, napakaliit na itim—na nagpapatingkad sa simbolismong pang-panahon at pang-teolohiya ng banal na pook.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेद्ब्रह्मपदं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । यत्र पूर्वं पदं न्यस्तं ब्रह्मणा लोककारिणा
Sinabi ni Pulastya: “Pagkatapos, dapat magtungo sa Brahmapada Tīrtha, ang banal na pook na bantog sa tatlong daigdig—kung saan noong una ay inilapag ni Brahmā, ang lumikha ng mga daigdig, ang bakas ng kanyang paa.”
Verse 2
पुरा ब्रह्मादयो देवास्तत्र सर्वे समाहिताः । अर्बुदे पर्वते रम्य ऋषयश्च सुनिर्मलाः
Noong unang panahon, si Brahmā at ang iba pang mga diyos ay nagtipon doon na nakalubog sa malalim na samādhi; at sa kaibig-ibig na Bundok Arbuda, ang mga ṛṣi ay lubos ding dalisay.
Verse 3
अचलेश्वरयात्रायां सुभक्त्या भाविता नृप । अथ ते मुनयः सर्वे प्रोचुर्देवं पितामहम्
O hari, dahil sa dakilang debosyon sa paglalakbay-pananampalataya patungo kay Acaleśvara, ang lahat ng mga muni ay lumapit at nagsalita sa banal na Pitāmaha (Brahmā).
Verse 4
ऋषय ऊचुः । प्रभूतनियमैर्होमैर्व्रतस्नानैश्च नित्यशः । उपवासैश्च निर्विण्णा वयं सर्वे पितामह
Sinabi ng mga ṛṣi: “O Pitāmaha, kaming lahat ay napagod sa napakaraming pag-iingat sa sarili, sa araw-araw na homa (handog sa apoy), sa mga panata at paliligo sa ritwal, at sa mga pag-aayuno.”
Verse 5
तस्मात्सदुपदेशं त्वं किंचिद्दातुमिहार्हसि । तरामो येन देवेश दुर्गं संसारसागरम्
Kaya nga, O Panginoon ng mga diyos, ipagkaloob Mo sa amin dito ang ilang tunay na aral, upang sa pamamagitan nito ay matawid namin ang mahirap na karagatan ng saṃsāra.
Verse 6
अयाचितोपचारैश्च जपहोमैः सुदुष्करैः । मन्त्रैर्व्रतैस्तथा दानैः स्वर्गप्राप्तिं वदस्व नः
Ipaliwanag Mo sa amin ang pag-abot sa langit sa pamamagitan ng mga handog na hindi hinihingi, sa pamamagitan ng napakahirap na japa at homa, at sa pamamagitan ng mga mantra, panata, at dāna (pagkakaloob).
Verse 7
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा तदा देवः कृपान्वितः । चिंतयामास सुचिरमिह किंचित्प्रहस्य च
Nang marinig ang kanilang mga salita, ang mahabaging Diyos ay nagmuni-muni nang matagal, at paminsan-minsa’y bahagyang ngumiti rito at doon.
Verse 8
ततः स्वकं पदं त्यक्त्वा रम्ये पर्वतरोधसि । अथोवाच मुनीन्सर्वान्ब्रह्मा संश्लक्ष्णया गिरा
Pagkaraan, iniwan niya ang sariling luklukan sa kaaya-ayang pook ng kabundukan, at si Brahmā ay nagsalita sa lahat ng mga muni sa banayad at maingat na pananalita.
Verse 9
ब्रह्मोवाच । एतन्महापदं रम्यं सर्वपातकनाशनम् । स्पृशंतु ऋषयः सर्वे ततो यास्यथ सद्गतिम्
Sinabi ni Brahmā: “Ang kaaya-ayang Dakilang Yapak (Mahāpada) na ito’y pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Hipuin ito ng lahat ng mga rishi; at saka ninyo mararating ang sadgati, ang mabuting hantungan.”
Verse 10
विना स्नानेन दानेन व्रतहोमजपादिभिः । हितार्थं सर्वलोकानां मया न्यस्तं पदं शुभम्
“Kahit walang paliligo, pag-aalay ng dāna, mga panata (vrata), homa, japa at iba pa, para sa kapakanan ng lahat ng daigdig ay itinatag Ko ang mapalad na tandang ito.”
Verse 11
अस्मिन्पदे मया न्यस्ते यांति लोकाः सहस्रशः । स्पृशंतु ऋषयः सर्वे देवाश्चापि पदं मम
“Nang maitatag Ko ang tandang ito, libu-libo at di-mabilang na nilalang ang nakaaabot sa mas mataas na mga daigdig. Hipuin ng lahat ng rishi—maging ng mga deva—ang tandang ito na Akin.”
Verse 12
एकैवात्र प्रकर्त्तव्या श्रद्धा वाऽव्यभिचारिणी । यश्च श्रद्धान्वितः सम्यक्पदमेतन्मुनीश्वराः
Dito, iisa lamang ang dapat isagawa: ang di-nagmamaliw na pananampalataya. At sinumang may pananampalataya, na wasto ang paglapit sa banal na bakas na ito—O mga panginoon sa mga muni…
Verse 13
पूजयिष्यति संप्राप्ते कार्तिके पूर्णिमादिने । तोयैः फलैश्च विविधैर्गंधमाल्यानुलेपनैः
Kapag sumapit ang araw ng kabilugan ng buwan sa Kārttika, dapat niyang sambahin ang banal na bakas na iyon sa pamamagitan ng tubig, iba’t ibang bunga, at mga pabango, kuwintas ng bulaklak, at mga pamahid.
Verse 14
ब्राह्मणान्भोजयित्वा तु मिष्टान्नेन स्वशक्तितः । स यास्यति न सन्देहो मम लोकं सुदुर्लभम्
Matapos pakainin ang mga Brahmana ayon sa sariling kakayahan ng matatamis at mabubuting pagkain, ang taong iyon—walang pag-aalinlangan—ay makararating sa Aking kahariang napakahirap marating.
Verse 15
पुलस्त्य उवाच । ततो मुनिगणाः सर्वे सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः । पूजयित्वा पदं तत्र ब्रह्मलोकं समागताः
Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga muni, na may ganap na pananampalataya, ay sumamba sa Bakas ng Paa roon; at pagkatapos ay nakarating sa daigdig ni Brahmā.
Verse 16
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पदं पूज्यं नरोत्तम । पितामहपदं सम्यक्छ्रद्धया स्वर्गदायकम्
Kaya nga, O pinakamainam sa mga tao, sa buong pagsisikap ay dapat sambahin ang Bakas na ito—ang Bakas ni Pitāmaha (Brahmā) mismo—nang wasto at may pananampalataya, sapagkat ito’y nagbibigay ng langit.
Verse 17
अन्यत्कौतूहलं राजन्महद्दृष्टं महाद्भुतम् । पदस्य तस्य यच्छ्रुत्वा जायते विस्मयो महान्
At may isa pang bagay na nakapupukaw ng pag-uusisa, O Hari—may nakita kaming dakila at lubhang kamangha-mangha. Sa pagkarinig tungkol sa Banal na Bakas ng Paa na iyon, sumisilang ang malalim na pagkamangha.
Verse 18
आयामविस्तरेणाऽपि प्राप्ते कृतयुगे नृप । न संख्या जायते राजञ्छुक्लवर्णस्य मानवैः
Sa Kṛta Yuga, O Hari, kahit sukatin pa ang haba at lapad, hindi magawa ng mga tao ang pagbibilang sa yaong puting anyo.
Verse 19
ततस्त्रेतायुगे प्राप्ते रक्तवर्णं प्रदृश्यते । सुव्यक्तं संख्यया युक्तं सर्वलोकनमस्कृतम्
Pagdating ng Tretā Yuga, ito’y nakikitang kulay pula—malinaw na nahahayag, nasusukat sa bilang, at iginagalang ng lahat ng daigdig.
Verse 20
द्वापरे कपिलं तच्च लघुमात्रं प्रदृश्यते । कलौ कृष्णं सुसूक्ष्मं च रम्ये पर्वतरोधसि
Sa Dvāpara Yuga, ito’y kapila (dilaw-kayumanggi) at maliit lamang ang sukat; at sa Kali Yuga, ito’y nagiging itim at napakapinong-maselan—nakikita sa marikit na lagusan ng bundok na yaon.
Verse 53
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे ब्रह्मपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
Sa ganito nagtatapos ang ikalimampu’t tatlong kabanata, na tinatawag na “Paglalahad ng Pinagmulan at Kadakilaan ng Bakas ng Paa ni Brahmā,” sa ikatlong Arbuda Khaṇḍa ng ikapitong Prabhāsa Khaṇḍa ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.