Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

Devanagari script

क्षत्त्रहीनामहं पृथ्वीं प्रदास्ये सलिलं पितुः । तत्सर्वं तस्य संजातं तीर्थमाहात्म्यतो नृप

Transliteration

kṣattrahīnāmahaṃ pṛthvīṃ pradāsye salilaṃ pituḥ | tatsarvaṃ tasya saṃjātaṃ tīrthamāhātmyato nṛpa

Translation

Gagawin kong mawalan ng mga kṣatriya ang daigdig at mag-aalay ako ng tubig (tarpana) para sa aking ama. O hari, ang lahat ng iyon ay nagkamit ng bisa dahil sa kadakilaan ng tīrtha.

Word by Word

• क्षत्त्रहीनाम्: devoid of Kshatriyas/rulers
• क्षत्त्रहीनाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: क्षत्त्र (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (क्षत्त्रेण हीना); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पृथ्वीम्’ विशेषयति

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पृथ्वीम्: the earth
• पृथ्वीम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रदास्ये: I will give
• प्रदास्ये: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• सलिलम्: water (libation)
• सलिलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: सलिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पितुः: of/for (my) father
• पितुः: Sambandha (Recipient relation)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (Demonstrative)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ सह

• सर्वम्: all (of that)
• सर्वम्: Karta (Subject of ‘संजातम्’)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्य: of that/its
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• संजातम्: has arisen/has become
• संजातम्: Kriyāviśeṣaṇa (Predicate/Result state)
• Type: Adjective
• Root: सम्-जा (धातु) → संजात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; predicate with ‘तत्सर्वम्’

• तीर्थमाहात्म्यतः: due to the greatness of the tīrtha
• तीर्थमाहात्म्यतः: Hetu (Cause/Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + माहात्म्य (प्रातिपदिक) + तः (तसिल्)
• Form: तत्पुरुषसमास (तीर्थस्य माहात्म्यम्) + तसिल्-प्रत्यय ‘-तः’ (ablatival adverb)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Speaker

Pulastya (narrative conclusion of the point; vow content attributed to Paraśurāma)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāma-tīrtha

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: A vow-bound warrior-sage stands at a luminous tīrtha-bank, offering water with cupped hands toward the sun, while the landscape subtly suggests cosmic sanction—tīrtha radiance surrounding the act of tarpaṇa.

Characters & Entities

• Paraśurāma
• Pitṛ-tarpaṇa (salila to father)
• Kṣatriyas
• Tīrtha (Rāmatīrtha context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic sacred geography teaches that a tīrtha’s spiritual potency can empower vows, rites, and their proclaimed results.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāmatīrtha (the tīrtha whose māhātmya is said to make these outcomes ‘come to be’).

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering salila (water libations) to one’s father/ancestors—tarpana—linked to the tīrtha’s sanctity.