Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 110

Devanagari script

ततस्तं लोलुपं दृष्ट्वा सा देवी कोपसंयुता । अस्मरद्वाहनं सिंहं समायातः स साऽरुहत्

Transliteration

tatastaṃ lolupaṃ dṛṣṭvā sā devī kopasaṃyutā | asmaradvāhanaṃ siṃhaṃ samāyātaḥ sa sā'ruhat

Translation

Nang makita ng Diyosa ang sakim na lalaki, napuno siya ng poot. Inalala niya ang leon na kanyang sasakyan; pagdating nito, siya’y sumakay rito.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb): ततो = then

• तम्: him
• तम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• लोलुपम्: greedy/lustful
• लोलुपम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: लोलुप (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (of तम्)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया (having seen)

• सा: she
• सा: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• देवी: the goddess/lady
• देवी: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• कोपसंयुता: endowed with anger
• कोपसंयुता: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: कोप + संयुत (प्रातिपदिक)
• Form: समासः: कोपेन संयुता (तृतीया-तत्पुरुष); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of देवी)

• अस्मरत्: remembered
• अस्मरत्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ- (आस्मरत्)

• वाहनम्: mount/vehicle
• वाहनम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सिंहम्: lion
• सिंहम्: Karma (Apposition to वाहनम्)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; वाहनेन सह समानाधिकरणम्

• समायातः: having arrived
• समायातः: Karta (Subject)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-या (धातु)
• Form: क्त (PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (having come/arrived)

• सः: he/that (lion)
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• सा: she
• सा: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• अरुहत्: mounted/ascended
• अरुहत्: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: रुह् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: आ- (आ + रुहत्)

Speaker

Narrator (purāṇic narration within Prabhāsa-khaṇḍa → Arbuda-khaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: The Goddess, eyes blazing with controlled fury, recalls her lion; the lion appears as if summoned from the sacred mountain’s energy, and she mounts it in one fluid motion.

Characters & Entities

• Devī
• Siṃha (lion mount)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine power protects dharma; when boundaries are violated, the Goddess manifests protective authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda, depicted as a domain under the Goddess’s immediate guardianship.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes the Goddess invoking her vāhana as a sign of protection.