Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

Devanagari script

केतक्या च तथा प्रोक्तं यस्मात्तस्मात्सुदुष्टया । अस्या हि स्पर्शनाल्लोकः श्वपाकत्वं प्रयास्यति

Transliteration

ketakyā ca tathā proktaṃ yasmāttasmātsuduṣṭayā | asyā hi sparśanāllokaḥ śvapākatvaṃ prayāsyati

Translation

At sapagkat ang Ketakī ay nagsalita rin nang gayon, sa sukdulang kasamaan, kaya sa paghipo lamang sa kanya ang mga tao’y mahuhulog sa kalagayang śvapāka (itinuring na palaboy o itinatakwil na uri).

Word by Word

• केतक्या: by Ketakī
• केतक्या: Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: केतकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• तथा: thus/so
• तथा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb: manner)

• प्रोक्तम्: was spoken
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि

• यस्मात्: because
• यस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Therefore/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• सुदुष्टया: by the very wicked (one)
• सुदुष्टया: Karana-viśeṣaṇa (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु + दुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (केतक्या)

• अस्याः: of her
• अस्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• हि: indeed/for
• हि: Emphasis/Reason marker (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic/causal particle)

• स्पर्शनात्: from (her) touch
• स्पर्शनात्: Hetu/Apadana (Cause/from/हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• लोकः: the world/people
• लोकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• श्वपाकत्वम्: the state of being a śvapāka (outcaste)
• श्वपाकत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्वपाक + त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (श्वपाकस्य भावः) + त्व-प्रत्यय (abstract state)

• प्रयास्यति: will go/come to (become)
• प्रयास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Śiva

Skanda Dialogue

Listener: Ketakī (implied) and the narrative audience

Visual Art Cues

Scene: Ketakī is singled out as ‘suduṣṭā’; the curse renders her touch socially polluting (śvapākatva), creating a strong taboo image.

Characters & Entities

• Śiva
• Ketakī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

False witness corrupts sanctity; participation in untruth brings lasting ritual and moral consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this line; it provides an etiological rule relevant to Śaiva ritual culture.

What ritualistic prescription is mentioned?

An implied prohibition/avoidance: Ketakī becomes ritually inauspicious to touch (and, by extension, unsuitable in sacred contexts).