Adhyaya 11
Isinalaysay ni Pulastya sa maharlikang tagapakinig ang paglitaw at kahalagahan ni Koṭīśvara. Maraming pantas mula sa timog ang dumating sa Arbuda na may diwang paligsahan, at bawat isa’y iginigiit ang unang karapatang masilayan si Acaleśvara. May babalang etikal na ang brāhmaṇa na huling dumating, na salat sa debosyon at pananampalataya, ay mapapahamak sa mababang kalagayan. Pagkaraan, ang mga pantas ay nagpakasupil sa sarili, nagpanata, at kinilalang mapayapang mga asceta na bihasa sa kaalamang Veda. Naantig si Śiva sa habag at sa kanilang layuning debosyonal, kaya sabay-sabay Siyang nagpakita bilang “isang koṭi” ng mga ātma-liṅga, upang ang bawat pantas ay magkaroon ng natatanging darśana sa iisang sandali. Pinuri nila si Śiva sa mga himnong Veda, at inanyayahan silang humiling ng biyaya. Hiniling nila na ang sabayang darśana ay magbunga ng walang kapantay na gantimpala, at na magkaroon ng iisang liṅga na nagtataglay ng bisa ng isang koṭi liṅga. Lumitaw ang liṅga sa pagbitak ng bundok; isang tinig na walang katawan ang nagngalan dito bilang Koṭīśvara at nagtakda ng pagsamba sa ika-14 na araw (caturdaśī) ng madilim na kalahati ng buwan sa Māgha. Sinabi rin ng tinig na ang pagsamba roon ay nagbibigay ng “koṭi-ulit” na bunga, at ang śrāddha na isinasagawa roon—lalo na ng taong taga-timog—ay katumbas ng Gayā-śrāddha. Nag-alay ang mga pantas ng pabango, insenso, at mga pamahid, at nakamit ang siddhi sa biyaya ng liṅga.
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ देवं कोटीश्वरं परम् । यं दृष्ट्वा मानवः सम्यक्परां सिद्धिमवाप्नुयात्
Wika ni Pulastya: Pagkatapos nito, O pinakadakilang hari, marapat kang tumungo sa kataas-taasang diyos na Koṭīśvara. Ang sinumang makakita sa Kanya nang wasto ay makakamit ang pinakamataas na kaganapan.
Verse 2
शृणु तत्राभवत्पूर्वं यदाश्चर्यं महीपते । दक्षिणस्या मुनिवराः कोटिसंख्याप्रमाणतः
Makinig ka, O panginoon ng lupa, sa kababalaghang naganap doon noong unang panahon: ang mga dakilang muni mula sa timog, na ang bilang ay umaabot sa mga koṭi, ay nagtipon.
Verse 3
अन्योऽन्यं स्पर्धया सर्वे हेलयाऽर्बुदमागताः । अहं पूर्वमहं पूर्वं प्रपश्याम्यचलेश्वरम्
Sa pag-uunahan at paglalaban-laban, silang lahat ay dumating sa Arbuda nang nagmamadali at walang paggalang, na nagsasabing, “Ako muna! Ako muna!”—sabik na masilayan si Acaleśvara.
Verse 4
आगमिष्यति यः पश्चाद्ब्राह्मणः श्वा भविष्यति । पापीयान्भक्तिरहितः श्रद्धाहीनो भविष्यति
Sinumang dumating nang huli—kahit isang brāhmaṇa—ay magiging aso; siya’y magiging higit na makasalanan, walang debosyon at salat sa pananampalataya.
Verse 5
इत्येवं स्पर्धमानास्ते हेलयाऽर्बुदमागताः । ततः सर्वे यतात्मानः सम्यग्व्रतपरायणाः
Kaya nito, habang nag-uunahan, dumating sila sa Arbuda na may magaan na loob; pagkaraan, silang lahat ay nagtimpi sa sarili, nagpakasidhi, at tapat na nagtuon sa kanilang mga banal na panata (vrata).
Verse 6
शांतास्तपस्विनः सर्वे वेदविद्याविशारदाः । तेषामीहितमाज्ञाय सम्यक्कामनिषूदनः
Silang lahat ay mga mapayapang tapasvin, bihasa sa mga Veda at sa mga banal na kaalaman. Nang maunawaan nang wasto ang kanilang layon, si Kāmaniṣūdana—ang Tagapuksa ng pagnanasa—ay tumugon ayon sa nararapat.
Verse 7
कृपया परयाविष्टो भक्तिभावान्महेश्वरः । कोटिं कृत्वाऽत्मलिंगानां तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः
Dahil sa sukdulang habag at sa taos-pusong bhakti ng mga deboto, si Maheśvara ay nagpakita ng isang koṭi ng Kanyang sariling mga liṅga at nanahan mismo sa pook na iyon.
Verse 8
एकस्मिन्नेव काले तु सर्वैर्दृष्टो महेश्वरः । मुनिभिश्च नृपश्रेष्ठ कोटिसंख्यैः पृथक्पृथक्
Sa iisang sandali, nakita si Maheśvara ng lahat. O pinakamainam sa mga hari, Siya’y namasdan din nang hiwa-hiwalay ng mga muni na umaabot sa koṭi, bawat isa ayon sa sariling paraan.
Verse 9
अथ ते मुनयः सर्वे समं दृष्ट्वा महेश्वरम् । विस्मयोत्फुल्लनयना साधुसाध्विति चाब्रुवन्
Pagkaraan, ang lahat ng mga muni, nang makita si Maheśvara nang magkakasama, ay nanlaki ang mga mata sa pagkamangha at nagsabi, “Sadhu! Sadhu!” (Napakabuti! Napakabuti!).
Verse 10
भक्तियुक्ता द्विजाः सर्वेऽस्तुवंस्ते वैदिकैः स्तवैः । तेषां तुष्टस्ततः शंभुर्वाक्यमेतदुवाच ह
Ang lahat ng mga dalawang-ulit na isinilang, puspos ng bhakti, ay nagpuri sa Kanya sa pamamagitan ng mga himnong Veda. Nalugod sa kanila, si Śambhu ay nagsalita ng mga salitang ito.
Verse 11
श्रीमहादेव उवाच । तुष्टोऽहं मुनयः सर्वे श्रद्धया परया हि वः । वरं वै व्रियतां शीघ्रं सर्वैश्चैव पृथक्पृथक्
Wika ni Śrī Mahādeva: “Nalulugod Ako, O mga muni, dahil sa inyong sukdulang śraddhā. Pumili kayo agad ng biyaya—bawat isa, tunay nga, nang magkakahiwalay.”
Verse 12
ऋषय ऊचुः । एष एव वरोऽस्माकं सर्वेषां हृदि वर्त्तितः । युगपद्दर्शनाद्देव जायतां फलमुत्तमम्
Sinabi ng mga rishi: “Ito lamang ang biyayang nananahan sa puso naming lahat: O Deva, mula sa sabayang darśana na ito, nawa’y sumibol ang pinakamataas na bunga.”
Verse 13
श्रीमहादेव उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्याद्विशेषाद्ब्राह्मणस्य च । दर्शनं ये करिष्यंति तेषां च तीर्थजं फलम्
Wika ni Śrī Mahādeva: “Ang Aking darśana ay hindi magiging walang saysay—lalo na para sa isang brāhmaṇa. Ang sinumang magkakamit ng darśana na ito ay tatanggap din ng bungang nagmumula sa isang tīrtha.”
Verse 14
मुनय ऊचुः । अवश्यं यदि दातव्यो वरोऽस्माकं महेश्वर । एकं कोटिमयं लिंगं क्रियतां वृषभध्वज
Sinabi ng mga muni: “Kung tunay na kailangang ipagkaloob sa amin ang biyaya, O Maheśvara, kung gayon, O Panginoong may watawat ng toro, likhain nawa ang iisang liṅga na katumbas ng isang koṭi ng mga liṅga.”
Verse 15
यस्मिन्दृष्टे फलं नृणां जायते कोटिलिंगजम् । एवमेष वरोऽस्माकं दीयतां वृषभध्वज
“Sinumang makakita nito, ang bunga ng kabanalan para sa tao ay magiging kapantay ng bunga ng pagsamba sa isang krore ng liṅga. Ito ang aming hiling na biyaya; ipagkaloob Mo, O Panginoong may bandilang Toro.”
Verse 16
पुलस्त्य उवाच । एवं सप्रार्थमानानां मुनीनां भावितात्मनाम् । निर्भिद्य पर्वतश्रेष्ठं सहसा लिंगमुद्गतम्
Sinabi ni Pulastya: “Gayon, habang ang mga pantas na muni—may disiplin ang diwa—ay taimtim na nananalangin, biglang sumambulat ang isang liṅga, binibiyak ang pinakadakilang bundok.”
Verse 17
एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी । कृपया परया सर्वांस्तानृषीन्वसुधाधिप
Sa mismong sandaling iyon, O panginoon ng lupa, nagsalita ang isang tinig na walang katawan—dahil sa sukdulang habag—sa lahat ng mga pantas na iyon.
Verse 18
वागुवाच । कोटीश्वराख्यं मे लिंगं लोके ख्यातिं गमिष्यति । माघकृष्णचतुर्द्दश्यां यश्चैनं पूजयिष्यति
Wika ng tinig: “Ang Aking liṅga na tinatawag na Koṭīśvara ay magiging tanyag sa daigdig. Sinumang sumamba rito sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng Māgha…”
Verse 19
सर्वं कोटिगुणं तस्य फलं विप्रा भविष्यति । दाक्षिणात्यो नरो यस्तु श्राद्धमत्र करिष्यति
“…O mga brāhmaṇa, ang bunga nito para sa kanya ay magiging isang krore ang pagdami. At sinumang lalaki mula sa katimugang lupain na magsagawa ng śrāddha rito…”
Verse 20
फलं कोटिगुणं तस्य गयाश्राद्धसमं भवेत् । तस्माद्विशेषतः पूज्यं मम लिंगं च मानवैः
Ang bunga ng kanyang kabutihan ay magiging sandaang-milyong ulit, na katumbas ng śrāddha na isinasagawa sa Gayā. Kaya nararapat na sambahin ng mga tao ang aking liṅga nang may natatanging paggalang.
Verse 21
पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु सा वाणी विरराम महीपते । ततस्ते मुनयः सर्वे गंधधूपानुलेपनैः
Sinabi ni Pulastya: “O hari, matapos magsalita nang gayon, ang tinig na iyon ay tumahimik. Pagkaraan, ang lahat ng mga pantas ay lumapit na may pabango, insenso, at mababangong pamahid…”
Verse 22
तल्लिंगं पूजयामासुः श्रद्धया परया नृप । पूजयित्वा गताः सिद्धिं सर्वे लिंगप्रसादतः
O hari, sinamba nila ang liṅga na iyon nang may sukdulang pananampalataya. Pagkasamba, silang lahat ay nagkamit ng siddhi sa pamamagitan ng biyaya ng liṅga.