Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 24

Devanagari script

कृष्णवर्णो भवेद्विष्णुः पापाधिक्यं प्रवर्तते । माया च मत्सरश्चैव कामः क्रोधस्तथा भयम्

Transliteration

kṛṣṇavarṇo bhavedviṣṇuḥ pāpādhikyaṃ pravartate | māyā ca matsaraścaiva kāmaḥ krodhastathā bhayam

Translation

Sa panahong iyon, si Viṣṇu ay may maitim na kulay, at dumarami ang kasalanan. Umiiral din ang māyā, inggit, pagnanasa, galit, at takot.

Word by Word

• कृष्णवर्णः: black-complexioned
• कृष्णवर्णः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• भवेत्: would be / becomes
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• विष्णुः: Viṣṇu
• विष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पापाधिक्यम्: increase of sinfulness
• पापाधिक्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप + आधिक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd: Nominative/Accusative), एकवचन; भाववाचक (abstract)

• प्रवर्तते: proceeds / prevails
• प्रवर्तते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• माया: illusion, deceit
• माया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• मत्सरः: envy
• मत्सरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)

• कामः: desire
• कामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• क्रोधः: anger
• क्रोधः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्यय (adverb: 'thus/likewise')

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd: Nominative/Accusative), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced; exact speaker not stated in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An allegorical tableau: a darkened age personified, with shadowy figures labeled māyā, matsara, kāma, krodha, bhaya encircling humans; above, Viṣṇu as dark-hued protector radiating a calming aura.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Kali-yuga
• Māyā
• Matsara
• Kāma
• Krodha
• Bhaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kali-yuga amplifies inner enemies—delusion, envy, desire, anger, fear—so self-mastery and devotion are essential.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred place is named; the verse lists Kali-yuga’s moral conditions.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; it is a diagnostic description of Kali-yuga tendencies.