Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तथा सरस्वती देवी चूतवृक्षाद्विनिर्गता । पश्चिमं सागरं प्राप्ता गृहीत्वा वडवानलम्

tathā sarasvatī devī cūtavṛkṣādvinirgatā | paścimaṃ sāgaraṃ prāptā gṛhītvā vaḍavānalam

“Gayundin, ang Diyosa Sarasvatī ay lumitaw mula sa punong mangga at nakarating sa dagat sa kanluran, taglay ang apoy sa ilalim ng dagat (Vaḍavānala).”

तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), ‘एवमेव/तद्वत्’
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवीthe goddess
देवी:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अप्पोजिशन (सरस्वती-देवी)
चूतवृक्षात्from the mango tree
चूतवृक्षात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootचूत + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; ‘चूतस्य वृक्षः’ (mango tree)
विनिर्गताhaving come out
विनिर्गता:
Kriya (Participial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + निर् + गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
पश्चिमम्western
पश्चिमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘सागरम्’ विशेषण
सागरम्ocean
सागरम्:
Karma (Goal/object of motion/कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्ताhaving reached
प्राप्ता:
Kriya (Participial action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (having reached)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
वडवानलम्the submarine fire
वडवानलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवडवा + अनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘वडवायाः अनलः’ (submarine fire)

Yayāti

Tirtha: Sarasvatī (Prabhāsa/Arbuda context)

Type: sangam

Listener: Pulastya

Scene: A divine river-goddess Sarasvatī rises miraculously from a mango tree, then streams westward toward the sea while bearing the mysterious submarine fire, depicted as a contained flame within the waters.

S
Sarasvatī
C
Cūta-vṛkṣa (mango tree)
P
Paścima-sāgara (western ocean)
V
Vaḍavānala

FAQs

Purāṇic sacred geography portrays rivers as divine beings whose movements carry cosmic functions, not merely physical flow.

The verse highlights Sarasvatī’s sacred course and oceanic destination; it serves as background to the Kedāra-related inquiry.

No explicit ritual is given; the statement frames mythic-geographic context.