Adhyaya 98
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 98

Adhyaya 98

Isinalaysay ni Sūta ang pagdating ni Haring Daśaratha sa Hāṭakeśvara-kṣetra matapos siyang paalisin ng mga ministro. Sa taimtim na debosyon, nilibot niya ang mga banal na pook: sinamba ang Diyosa na itinindig ng kanyang ama, naligo sa mapalad na tubig, dinalaw ang mga pangunahing dambana, naligo sa maraming tīrtha, at nagkaloob ng mga handog at limos. Ipinagawa niya ang isang templo ni Viṣṇu (ang Cakrī), nagluklok ng imaheng Vaiṣṇava, at nagtayo ng malinaw na balon/stepwell (vāpi) na pinuri ng mga sādhus. Sa pook ng tubig na iyon, nagsagawa siya ng matinding tapas sa loob ng sandaang taon. Pagkaraan, nagpakita si Janārdana (Viṣṇu), nakasakay sa Garuḍa at napalilibutan ng mga deva-gaṇa, at nag-alok ng biyaya. Humiling si Daśaratha ng mga anak na lalaki upang mapalawak ang angkan; nangako si Viṣṇu na isisilang Siya sa bahay ng hari sa apat na anyo at inutusan siyang bumalik at mamuno nang makatarungan. Tinawag ang balon na “Rājavāpī,” at itinakda ang isang panata: ang pagligo at pagsamba sa ikalimang araw ng buwan (pañcamī), kasunod ang śrāddha sa loob ng isang taon, ay sinasabing nagbibigay ng anak na lalaki sa walang supling. Nagtatapos ang salaysay sa pag-uugnay ng biyayang ito sa pagsilang ng apat na anak ni Daśaratha—Rāma, Bharata, Lakṣmaṇa, Śatrughna—at sa isang anak na babae na ibinigay kay Haring Lomapāda, pati sa pagpapatuloy ng paghahari. Binabanggit din ang alaala ng mga templong kaugnay ni Rāma, gaya ng Rāmeśvara, Lakṣmaṇeśvara, at ang paglalagak ni Sītā.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । ततो दशरथो राजा मंत्रिभिस्तैर्विसर्जितः । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं संप्राप्तो हर्षसंयुतः

Sinabi ni Sūta: Pagkaraan, si Haring Daśaratha, na magalang na pinahintulutang lumisan ng mga ministrong iyon, ay dumating sa banal na pook ng Hāṭakeśvara na puspos ng galak.

Verse 2

तत्रागत्य ततो देवीं पित्रा संस्थापिता पुरा । पूजयित्वाऽथ सद्भक्त्या स्नात्वा कुण्डे शुभोदके

Pagdating doon, sinamba niya nang may tapat na debosyon ang Diyosa na noon pa’y itinatag ng kanyang ama; at pagkaraan ay naligo siya sa sagradong lawa (kuṇḍa) na hitik sa mapalad na tubig.

Verse 3

ततोऽन्यानि च मुख्यानि दृष्ट्वा चायतनानि सः । स्नात्वा तीर्थेष्वनेकेषु दत्त्वा दानान्यनेकशः

Pagkaraan, nang makita rin niya ang iba pang pangunahing dambana, naligo siya sa maraming banal na tawiran (tīrtha) at paulit-ulit na naghandog ng maraming kawanggawa.

Verse 4

प्रासादं कारयामास देवदेवस्य चक्रिणः । तत्र संस्थापयामास प्रतिमां वैष्णवीं शुभाम्

Ipinagawa niya ang isang templo para sa Diyos ng mga diyos, ang Panginoong may hawak na cakra, at doon ay iniluklok niya ang mapalad na imaheng Vaiṣṇava.

Verse 5

तस्याग्रे कारयामास वापीं स्वच्छोदकान्विताम् । सोपानपंक्तिभिर्युक्तां साधुभिः संप्रशंसिताम्

Sa harap Niya, ipinagawa niya ang isang balong may mga hagdan, punô ng malinaw na tubig—may mga hanay ng baitang, at lubhang pinuri ng mga banal.

Verse 6

उदकेन ततस्तस्या देवाराधनतत्परः । प्रकारैर्बहुभिस्तीव्रं चकार सुमहत्तपः

Pagkatapos, gamit ang tubig na iyon at buong debosyon sa pagsamba sa mga diyos, nagsagawa siya ng napakatindi at dakilang tapasya sa maraming paraan.

Verse 7

ततो वर्षशतेऽतीते तस्य तुष्टो जनार्दनः । विलोक्य च तपस्तीव्रं विहितं तेन भूभुजा

Pagkaraan, nang lumipas ang isang daang taon, nalugod si Janārdana sa kanya, matapos masdan ang matinding tapasya na isinagawa ng haring iyon.

Verse 8

प्रोवाच दर्शनं गत्वा पक्षिराजं समाश्रितः । मेघगम्भीरयावाचा बहुदेवगणैर्वृतः

Matapos ipagkaloob ang Kanyang banal na pagdungaw, nagsalita ang Panginoon—nakasandig sa Hari ng mga Ibon—ang tinig ay malalim na gaya ng kulog sa ulap, at napaliligiran ng maraming pangkat ng mga diyos.

Verse 9

श्रीविष्णुरुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अपि ते दुर्लभं काममहं दास्यामि कृत्स्नशः

Wika ni Śrī Viṣṇu: “Minamahal kong anak, lubos Akong nalulugod sa iyo. Pumili ka ng isang biyaya, O matatag sa panata. Kahit ang hangaring bihirang makamtan, ipagkakaloob Ko sa iyo nang ganap.”

Verse 10

राजोवाच । पुत्रार्थोऽयं समारंभो मया देव कृतोऽखिलः । तपसो देहि मे पुत्रांस्तस्माद्वंशविवृद्धिदान्

Wika ng hari: “O Panginoon, ang buong pagsisikap na ito na aking sinimulan ay para sa pagkakaroon ng mga anak na lalaki. Bilang bunga ng aking tapasya, ipagkaloob Mo sa akin ang mga anak—na magpapalago sa aking angkan.”

Verse 11

अन्यत्सर्वं सुराधीश ध्रुवमस्ति गृहे स्थितम् । प्रसादात्तव यत्किंचिद्वैभवं विद्यते मम

“Ang lahat ng iba pa, O Panginoon ng mga diyos, ay tiyak nang nasa aking tahanan. Anumang kasaganaan na taglay ko ay umiiral lamang dahil sa Iyong biyaya.”

Verse 12

विष्णुरुवाच । अहं तव गृहे राजन्स्वयमेव न संशयः । अवतारं करिष्यामि कृत्वा रूपचतुष्टयम्

Wika ni Viṣṇu: “O hari, Ako mismo ay isisilang sa iyong sambahayan—walang pag-aalinlangan. Taglay ang apat na anyo, Ako’y bababa bilang avatāra.”

Verse 13

देवकार्याय तस्मात्त्वं गृहं गत्वा महीपते । कुरु राज्यं यथान्यायं पितृपैतामहं महत्

Kaya nga, O panginoon ng lupain, bumalik ka sa iyong tahanan alang-alang sa gawain ng mga diyos, at pamunuan mo nang ayon sa katarungan ang dakilang kahariang minana sa mga ninuno.

Verse 14

तथेयं या त्वया वापी निर्मिता विमलोदका । राजवापीति विख्याता लोके सेयं भविष्यति

At ang balon na may hagdang ito na iyong itinayo, na may dalisay na tubig—ito’y magiging tanyag sa daigdig bilang “Rāja-vāpī,” ang Balon ng Hari.

Verse 15

अस्यां स्नात्वा नरो भक्त्या य एनां पूजयिष्यति । श्रद्धया परया युक्तः संप्राप्ते पंचमीदिने

Sinumang maligo rito at, sa debosyon, sumamba sa banal na tīrtha/Devī na ito sa araw ng Pañcamī, na may sukdulang pananampalataya, ay tatanggap ng ipinangakong gantimpalang-bisa ng banal na panatang ito.

Verse 16

ततः करिष्यति श्राद्धं यावत्संवत्सरं नृप । अपुत्रः प्राप्स्यते पुत्रान्वंशवृद्धिकरान्स हि

Pagkaraan nito, O hari, nararapat niyang isagawa ang śrāddha sa loob ng isang buong taon; tunay, kahit ang walang anak na lalaki ay magkakamit ng mga anak na lalaki na magpapalago ng angkan.

Verse 17

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । प्रहृष्टवदनो भूत्वा सोऽपि राजा ययौ गृहम्

Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoon ay naglaho sa paningin. At ang hari man, na may mukhang nagliliwanag sa galak, ay umuwi sa kanyang tahanan.

Verse 18

ततः स्तोकेन कालेन तस्य पुत्रचतुष्टयम् । संजातं लोके विख्यातं कलत्रत्रितयस्य च

Pagkaraan ng maikling panahon, ipinanganak sa kanya ang apat na anak na lalaki, na sumikat sa buong daigdig—na isinilang din mula sa tatlo niyang reyna.

Verse 19

कौशल्यानाम विख्याता तस्य भार्या सुशोभना । ज्येष्ठा तस्यां सुतो जज्ञे रामाख्यः प्रथमः सुतः

Ang panganay at maningning na reyna, na tanyag sa pangalang Kauśalyā—sa kanya isinilang ang unang anak na lalaki, na tinawag na Rāma.

Verse 20

तथान्या कैकयी नाम तस्य भार्या कनिष्ठिका । भरतो नाम विख्यातस्तस्याः पुत्रोऽभवत्त्वसौ

Gayundin, ang isa pang reyna, ang pinakabata, na nagngangalang Kaikeyī—sa kanya isinilang ang tanyag na anak na si Bharata.

Verse 21

सुमित्राख्या तथा चान्या पत्नी या मध्यमा स्थिता । शत्रुघ्नलक्ष्मणौ पुत्रौ तस्यां जातौ महाबलौ

At may isa pang reyna na tinatawag na Sumitrā, na nasa gitnang katayuan; sa kanya isinilang ang dalawang anak na sina Lakṣmaṇa at Śatrughna, kapwa makapangyarihan.

Verse 22

तथान्या कन्यका चैका बभूव वरवर्णिनी । ददौ यां पुत्रहीनस्य लोमपादस्य भूपतेः

Gayundin, nagkaroon din ng iisang anak na babae, na may napakagandang anyo; ibinigay niya siya kay Haring Lomapāda, na walang anak na lalaki.

Verse 23

आनृण्यं भूपतिः प्राप्य एवं दशरथस्तदा । पितॄणां प्रययौ स्वर्गं कृतकृत्यस्तथा द्विजाः

Kaya nito, nang makamtan ng Haring Daśaratha ang pagkalaya sa utang sa mga Ninuno, siya noon ay nagtungo sa langit upang makipisan sa mga Pitṛ—ganap na ang kanyang tungkulin, O mga brāhmaṇa.

Verse 24

अथ राजाऽभवद्रामः सार्वभौमस्ततः परम् । रावणो येन दुर्धर्षो निहतो देवकंटकः

Pagkaraan nito, si Rāma ay naging hari, ang pangkalahatang soberano. Sa kanya napatay ang mabagsik at di-madaling daigin na si Rāvaṇa—ang pahirap at tinik ng mga diyos.

Verse 25

येन रामेश्वरश्चात्र निर्मितो लक्ष्मणेश्वरः । सीतादेवी तथा मूर्ता येन चात्र प्रतिष्ठिता

Siya ang nagtatag dito ng Rāmeśvara at nagpatindig din ng Lakṣmaṇeśvara; at sa mismong pook na ito, sa kanya rin naitalaga at naipabanal ang anyong-larawan ni Devī Sītā.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखंडे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये राजस्वामिराजवापीमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोऽध्यायः

Sa ganito nagwawakas ang ika-98 kabanata, na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan nina Rājasvāmi at Rājavāpī,” sa Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, sa ikaanim na bahagi—ang Nāgara Khaṇḍa—ng Śrī Skanda Mahāpurāṇa, sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod.